Za wystawienie nierzetelnej (fikcyjnej) faktury można nałożyć podwójne sankcje

Piotr Szulczewski 23.04.2015 10:00 (aktualizacja: )

Za wystawienie nierzetelnej (fikcyjnej) faktury można nałożyć podwójne sankcje

Dopuszczalne jest orzeczenie kary skarbowej za wystawienie fikcyjnej faktury wobec osoby, która za ten sam czyn zmuszona została do zapłaty podatku - orzekł Trybunał Konstytucyjny.

wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Fot. Stanislaw Kowalczuk/East News

Sprawa, którą rozpatrywał Trybunał dotyczyła kwestii podwójnego nałożenia sankcji podatkowych z tytułu wystawiania pustych – fikcyjnych lub nierzetelnych faktur. Sprawca takiego czynu może być skazany za czyn wskazany w art. 62 § 2 kodeksu karnego skarbowego oraz ponieść obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Trybunał orzekł, że art. 62 § 2 k.k.s. w zakresie, w jakim dopuszcza odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe, polegające na wystawieniu faktury dokumentującej czynność niewykonaną, tej samej osoby fizycznej, która uprzednio, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, została zobowiązana do zapłaty podatku w kwocie wykazanej na tej fakturze, jest zgodny z art. 2 konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 konstytucji.

Trybunał odróżnił prewencyjny charakter przepisu ustawy o podatku VAT oraz sankcyjny – ustawy karnej skarbowej. Jak stwierdził w uzasadnieniu, regulacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma przede wszystkim charakter prewencyjny. Jej zasadniczym celem jest zapobieganie niebezpieczeństwu uszczuplenia wpływów podatkowych przez odliczenie podatku wykazanego na fakturze przez jej odbiorcę.

Dzięki uregulowaniu art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, ograniczane są zatem straty Skarbu Państwa poniesione z tytułu bezprawnego odliczania podatku oraz wyłudzania nienależnego zwrotu podatku VAT. 

Zupełny inny jest natomiast zdaniem Trybunału cel wprowadzenia art. 62 § 2 ustawy kodeks karny skarbowy. Tu cel sankcyjny jest oczywistym, uznając jednak, że ten sam cel nie dotyczy art. 108 ust. 1 ustawy VAT Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 62 § 2 k.k.s. w zakresie, w jakim dopuszcza odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 konstytucji. W szczególności nie została tym samym naruszona zasada ne bis in idem, wyrażająca zakaz podwójnej (wielokrotnej) represji wobec tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego.

Piotr Szulczewski, VAT.pl opracowano na podstawie wyroku TK, sygn. akt P 40/13