Wyrok TK: Abonamenty medyczne opodatkowane PIT, wyjazdy integracyjne już nie

Iwona Maczalska 09.07.2014 09:00 (aktualizacja: )

10.07 Wyrok TK: Abonamenty medyczne opodatkowane PIT, wyjazdy integracyjne już nie

Iwona Maczalska 8 lipca 2014 roku Trybunał Konstytucyjny potwierdził, że opodatkowanie podatkiem dochodowym nieodpłatnych świadczeń przekazywanych pracownikom w ramach stosunku pracy jest zgodne z Konstytucją.

8 lipca Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Konferencji Lewiatan związanej z opodatkowaniem podatkiem dochodowym nieodpłatnych świadczeń przekazywanych pracownikom w ramach stosunku pracy.

Prezydent Konferencji Lewiatan podważał zgodność z konstytucją art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 w związku z art. 11 ust. 2-2b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, które przewidują opodatkowanie wszelkich świadczeń:

  • które pracownik może otrzymywać w związku z pozostawaniem stosunku pracy,
  • które są ściśle związane z działalnością gospodarczą pracodawcy,
  • których wartości nie da się dokładnie wyliczyć

Nie wszystkie nieodpłatne świadczenia opodatkowane PIT

Trybunał Konstytucyjny uznał, że opodatkowanie nieodpłatnych świadczeń przekazywanych pracownikom w ramach stosunku pracy jest zgodne z Konstytucją. Wyjaśnił jednak, że nie wszystkie świadczenia przekazywane pracownikom bez wskazania ustalonej za nią zapłaty podlegają opodatkowaniu. Zdaniem Trybunału ,,tym kryterium musi być obiektywna ocena, czy świadczenie leżało w interesie pracownika, a jest tak wtedy, gdy stanowi ono realne przysporzenie majątkowe (korzyść), którego efekt jest uchwytny w jego majątku. Świadczenia uzyskiwane od pracodawcy, aby podlegały opodatkowaniu, muszą zatem prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika dochodu, czyli korzyści majątkowej, która może wystąpić w dwóch postaciach: prowadzi do powiększenia aktywów, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo do zaoszczędzenia wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi. W wyniku takiego świadczenia w majątku pracownika nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie u.p.d.o.f. jest szersze, zaoszczędzenia wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku”.

 

Zwiększenie aktywów lub zmniejszenie wydatków pracownika = podatek PIT

Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił również, że ,,inne nieodpłatne świadczenia” przyznawane pracownikowi mogą być uznane za dochód wyłącznie w sytuacji, gdy doprowadziły one do zaoszczędzenia wydatków po stronie pracownika. Świadczenie to musi być zatem dobrowolnie przyjęte przez pracownika, bowiem sama zgoda na skorzystanie ze świadczenia ,wyraża opinię pracownika, że przekazane przez pracodawcę świadczenie jest dla niego przydatne z punktu widzenia jego sytuacji życiowej, zawodowej oraz rodzinnej. Zdaniem Trybunału ,,oznacza to, że w braku świadczenia ze strony pracodawcy pracownik musiałby ponieść wydatek”.

Inna sytuacja ma miejsce w przypadku, gdy przekazane świadczenie jest ściśle związane ze zgodnym z prawem wykonywaniem pracy. Wówczas takie świadczenie nie podlega opodatkowaniu bowiem nie niesie mu realnych korzyści.

Trybunał Konstytucyjny przyjrzał się również kwestii ustalenia zasad opodatkowania ,,innych nieodpłatnych świadczeń”. Zdaniem Trybunału wszelkiego rodzaju świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia mogą być traktowane jako przychód wyłącznie w sytuacji, gdy zostały realnie ,,otrzymane". W przypadku świadczeń pieniężnych wystarczające jest, by kwota ta pojawiła się na liście płac i była do dyspozycji pracownika. W przypadku innych nieodpłatnych świadczeń, jeżeli nie będą one spełniały warunku ,,realnego otrzymania korzyści” przychód po stronie pracownika nie powstanie.

 

Kiedy powstawanie przychód po stronie pracownika?

Trybunał Konstytucyjnych w ramach podsumowania stwierdził, że przychód po stronie pracownika będą tworzyły świadczenia, które:

  1. zostały przyjęte dobrowolnie przez pracownika, za jego zgodą,
  2. przyniosły realną korzyść dla pracownika poprzez zwiększenie aktywów lub uniknięcie wydatków,
  3. korzyść jest wymierna i przypisana konkretnemu pracownikowi - nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich pracowników.

Przypomnijmy, że kwestią najbardziej sporną było opodatkowanie wyjazdów integracyjnych, zapewnianie dojazdów do pracy pracowników, czy też opodatkowanie abonamentów medycznych. Sędzia Małgorzata Pyziak-Szafranicka, by rozwiać wątpliwości w tej kwestii w ustnym uzasadnieniu wyroku dodała, że organizowanie spotkań integracyjnych, czy też spotkań szkoleniowych leży przede wszystkim w interesie pracodawców, dlatego nie stanowią przychodu dla pracowników. Przychodem dla pracowników są jednak organizowane dowozy do pracy, zakup abonamentów medycznych, czy też zakup polis ubezpieczeniowych.

Opracowanie Iwona Maczalska, PIT.pl
na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 roku, sygn. K7/13