Wypełnienie PIT-11 zmusi do uzyskania oświadczenia o rezydencji

Piotr Szulczewski 23.10.2015 09:00 (aktualizacja: )

Za prawidłowe wypełnienie informacji PIT-11 odpowiada płatnik, chyba że uzyska od podatnika nierzetelne informacje. Ze względu na zmiany w treści informacji PIT-11 za 2015 r. płatnicy będą deklarować na druku rezydencję rozliczanych podatników. W efekcie występować będą o poświadczenie miejsca rezydencji przez rozliczanych przez siebie podatników, dla których wystawiają PIT-11.

Wypełnienie PIT-11 zmusi do uzyskania oświadczenia o rezydencji

Źródło: YAY foto

Zarówno wzór informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) w wersji 22, obowiązującej w roku 2015, jak i będący w przygotowaniu wzór w wersji 23, który zastąpić ma poprzednią wersję celem wskazania możliwości korekty informacji bez zastosowania druku ORD-ZU, zawierają w części C informację, zgodnie z którą płatnik podatku musi ustalić zasady rezydencji podatkowej podatnika. Ta sama informacja pojawia się również w składanej za rok 2015 deklaracji PIT-40.

Pola 10.1 i 10.2 druku PIT-11 (wersja 22 i 23) zmuszają płatnika do wskazania, czy rozliczany podatnik posiada w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczony czy też nieograniczony obowiązek podatkowy.

Wcześniejsze wersje PIT-11, obowiązujące w roku 2014 zobowiązywały płatnika wyłącznie do wskazania adresu zamieszkania podatnika, a zatem nie wymagały analizy jego prawno-podatkowej jego faktycznego miejsca rezydencji, ustalanych dla celów podatkowych zarówno na podstawie polskich przepisów podatkowych, jak i na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Sytuacja może być szczególnie kłopotliwa w przypadku pracowników, którzy przyjeżdżają na dłuższy okres do Polski celem podjęcia działalności zarobkowej, jak również w przypadku Polaków, czasowo oddelegowanych za granicę lub wykonujących z zagranicy usługi dla polskich pracodawców.

Zgodnie z krajowymi przepisami nieograniczony obowiązek podatkowy obejmuje osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za takie uważa się osoby, które:

  • posiadają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  • przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Natomiast osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Kłopot polega na tym, że często sami podatnicy nie są świadomi swojej rezydencji podatkowej, na którą wpływać mogą dodatkowo postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania

Oświadczenie ze strony podatnika receptą na bezpieczne rozliczenie podatków?

Można przypuszczać, że płatnicy lawinowo zaczną przerzucać odpowiedzialność za prawidłowe ustalenie rezydencji podatkowej na osoby zatrudnione. Płatnik, który nie wykonał swoich obowiązków tj. nie obliczył nie pobrał i nie wpłacił na rzecz organu skarbowego należnej zaliczki na podatek, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Zasady tej jednak nie stosuje się, jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika.

Wina podatnika nie jest jednak przeszkodą odpowiedzialności płatnika w z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania czynności, o których mowa w art. 12 (umowy o pracę), 13 (umowy cywilnoprawne) oraz 18 (przekazanie praw autorskich i pokrewnych) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) - do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik.

W praktyce zatem mogą się zdarzyć przypadki, że mimo złożenia oświadczenia ze strony podatnika o rezydencji podatkowej, to płatnik będzie obowiązany do opłacenia zaległego podatku. Oświadczenie przekazane przez podatnika – od którego pobierany będzie podatek – będzie mogło pozostać podstawą do skierowania roszczenia cywilnoprawnego o odszkodowanie.

Płatnik zmuszony będzie badać sytuację podatkową zatrudnionych (rozliczanych) podatników

Rzetelny płatnik, który będzie chciał w sposób prawidłowy zbadać sytuację prawnopodatkową pracowników, powinien uzyskać od nich informacje, na podstawie których sam będzie w stanie ustalić ich rezydencję podatkową. Takie informacje to m.in.:

  • długości przebywania w Polsce lub poza granicami kraju w roku podatkowym (decydującą granicą 183 dni);
  • więzy rodzinne, utrzymywanie relacji z krewnymi w kraju i za granicą,
  • więzy majątkowe i finansowe w kraju i za granicą,
  • zasady rozliczeń za granicą,
  • rejestracja dla celów podatkowych oraz meldunkowych za granicą i ewentualne wyrejestrowanie się w tych celach w Rzeczypospolitej.

Piotr Szulczewski, PIT.pl