Pomoc eksperta

Praca za granicą

Miejsce zamieszkania decyduje o rozliczeniu podatku

O tym, w jakim kraju należy płacić podatki decyduje zasada rezydencji. W jej myśl rezydent danego kraju rozlicza się w tym państwie z całości uzyskanych przychodów – zarówno tych uzyskanych w tym kraju, jak i osiągniętych poza jego granicami. Z zasadą rezydencji wiąże się zatem nieograniczony obowiązek podatkowy – czyli rozliczenie wszystkich zarobków danego podatnika.

Gdyby zasada ta nie doznawała żadnych ograniczeń, każdy obywatel płaciłby podatek wyłącznie w państwie, którego jest rezydentem. Niestety, doznaje ona jednak ograniczeń na rzecz tzw. ograniczonego obowiązku podatkowego. Zgodnie z tą zasadą nierezydent podatki płaci również w kraju, w którym wykonuje pracę czy też kraju, w którym uzyskuje dochody, ale tylko ze źródeł w tym kraju położonych.

Stąd też teoretycznie podatnik zarobkujący za granicą zapłaci podatki podwójnie - w kraju swojej rezydencji oraz w kraju zarobkowania. Celem ograniczenia podwójnego opodatkowania państwa zawierają umowy wskazujące zasady eliminowania takiego stanu rzeczy.

W polskich przepisach podatkowych rezydencję podatkową ustala się na podstawie miejsca zamieszkania. Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

 

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

  • posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Często problemem jest ustalenie ośrodka interesów życiowych podatnika, który pozostaje obywatelem polskim, jednak wyjeżdża za granicę w celach zarobkowych, tam zamieszkuje ponad 183 dni w roku, a do Polski powraca tylko incydentalnie.

W takich przypadkach decydującą faktyczne warunki, w jakich podatnik utrzymuje kontakt z krajem w tym jego sytuacja rodzinna, zarobkowanie, posiadany majątek, wyrejestrowanie się dla celów podatkowych w kraju, posiadane konta bankowe, chęć powrotu do kraju lub jedynie urlopowe odwiedzanie znajomych tu mieszkających, miejsce gromadzenia majątku itp.

Co ważne, samo dopełnienie formalności związanych z wymeldowaniem się w kraju oraz wykreśleniem z ewidencji podatkowych (NIP-3) nie spowoduje, że podatnik przestaje być polskim rezydentem. O zmianie rezydencji świadczą faktyczne okoliczności, w jakich podatnik się znajdzie, zatem tylko faktyczny wyjazd i utrata kontaktu z Polską może doprowadzić do zmiany rezydencji podatkowej.

Na terytorium kraju podatek płaci również osoba, która nie posiada ośrodka interesów życiowych w Polsce, a jedynie ma tutaj majątek lub też tutaj zarabia. Osoba taka rozlicza w Polsce podatek tylko z tych kwot, które faktycznie w kraju zarobi. Za takie kwoty uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

  • pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  • działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  • działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

 

Podwójna rezydencja podatkowa

Problem pojawić się może u tych z Państwa, którzy zarówno w myśl polskich przepisów podatkowych, jak i w myśl przepisów innego kraju uznawani są za rezydentów podatkowych tego kraju. W Polsce status ten można uzyskać bardzo prosto – jeśli podatnik przebywa w kraju ponad 183 dni w roku – automatycznie rozlicza się z całości swoich przychodów w Rzeczypospolitej.

W takim przypadku sięgnąć trzeba do umowy międzynarodowej, zawartej z danym państwem. Umowa wskazuje za rezydenta jakiego państwa należy uważać osobę, którą krajowe systemy obu tych krajów uznają za rezydenta i wskazują nieograniczony obowiązek podatkowy.

Umowa międzynarodowa o unikaniu podwójnego opodatkowania jest aktem wyższym rangą od ustawy podatkowej, stąd brzmienie umowy może ustalić, że rezydencja podatkowa znajduje się jedynie w jednym z państw.

Jeżeli zdarzyłoby się, że umowa nie rozstrzyga o rezydencji lub Polska nie zawarła umowy z danym krajem, podatek płacić należy w każdym z państw. Wystąpi zatem podwójne opodatkowanie, które może być jeszcze eliminowane poprzez zastosowanie zasady unikania podatku zawartej w ustawie o podatku dochodowym, tzw. zasady proporcjonalnego odliczenia.

 

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 07-06-2005
  • data modyfikacji: 05-02-2014

Komentarze

Autor: xxx (09-06-2014 14:07:50)
Temat: Re:
Ale ma Pan: W rozumieniu niniejszej Konwencji, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która według prawa tego Państwa podlega...pokaż całą treść
Ale ma Pan: W rozumieniu niniejszej Konwencji, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która według prawa tego Państwa podlega tam opodatkowaniu, z uwagi na jej miejsce zamieszkania, Więc ma Pan odniesienie do prawa ojczystego, a to w ustawie o pit w art 3 ust. 1a. Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. zwiń
Autor: bobik (06-06-2014 19:23:49)
Temat: podatek za prace
Prosze nie wprowadzac czytelnikow w błąd i nie pisaćbzdur o jakiś 183 dniach. NIczego takiego nie ma w konwencji o unikaniu podwójnego opodatkownia miedzy polska a UK....pokaż całą treść
Prosze nie wprowadzac czytelnikow w błąd i nie pisaćbzdur o jakiś 183 dniach. NIczego takiego nie ma w konwencji o unikaniu podwójnego opodatkownia miedzy polska a UK. PIsze tylko tyle tam: " Artykuł 4 Miejsce zamieszkania dla celów podatkowych 1. W rozumieniu niniejszej Konwencji, określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która według prawa tego Państwa podlega tam opodatkowaniu, z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu, miejsce utworzenia albo inne kryterium o podobnym charakterze, i obejmuje również to Państwo oraz jakąkolwiek jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże, określenie to nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko dlatego, że osiąga ona dochód lub zyski majątkowe ze źródeł w nim położonych. 2. Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, wówczas jej status określa się zgodnie z następującymi zasadami: a) osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych); b) jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, w którym zwykle przebywa; c) jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, którego jest obywatelem; d) jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Umawiających się Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia. 3. Jeżeli, stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, osoba nie będąca osobą fizyczną, ma siedzibę w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona siedzibę tylko w tym Państwie, w którym znajduje się miejsce jej faktycznego zarządu." CZy tu coś pisze o jakiś183 dniach? zwiń
Autor: Kasia (13-05-2014 23:07:02)
Temat: Praca Zdalna dla Polskeij firmy z niemeic
Witam, mam pytanie jak wygląda sprawa pracy dla polskiego pracodawcy przebywając za granicą. Planuje wyjazd do Niemiec i dostałam pozwolenie o pracę zdalną z terytorium Niemiec. Nie wiemy...pokaż całą treść
Witam, mam pytanie jak wygląda sprawa pracy dla polskiego pracodawcy przebywając za granicą. Planuje wyjazd do Niemiec i dostałam pozwolenie o pracę zdalną z terytorium Niemiec. Nie wiemy jednak jeszcze jak to prawnie wygląda. Gdzie powinno się rozliczać podatki, ZUS i ubezpieczenie zdrowotne. Wcześniej mieszkałam w Niemczech półtorej roku i mam tam też meldunek ,wiec zgodnie z tamtejszym prawem przebywając łącznie dłużej niż 9 miesięcy Niemcy są moim miejscem rezydencji... Jak powinniśmy rozwiązać tą sprawę z pracodawcą ? zwiń
Autor: Bob (28-04-2014 12:59:27)
Temat: 1900zł do zapłaty?
gosiu!nie płać jakichkolwiek pieniędzy na tą PL mafie tj US i ZUS!No i nie wracaj na stałe do polski,zamknij wszystkie osobiste konta bankowe w PL i tyle.Good...pokaż całą treść
gosiu!nie płać jakichkolwiek pieniędzy na tą PL mafie tj US i ZUS!No i nie wracaj na stałe do polski,zamknij wszystkie osobiste konta bankowe w PL i tyle.Good luck in UK!zwiń
Autor: Gosia (11-04-2014 17:39:32)
Temat: Wyszlo mi 1900 zl do zaplaty!
WItam, pracowalam w Polsce do 3maja zeszlego roku, pozniej od 21 maja w UK, mieszkam tu od tego czasu i nie planuje wracac (na razie), Moja mama,...pokaż całą treść
WItam, pracowalam w Polsce do 3maja zeszlego roku, pozniej od 21 maja w UK, mieszkam tu od tego czasu i nie planuje wracac (na razie), Moja mama, urzad podatkowy w Rzeszowie i Warszawie twierdza, ze musze rozliczyc sie za caly rok w Pl. Czyli to co zarobilam w PL i UK. Nadmieniam, ze nie bylo mnie tam wiecej jak 187dni. CO mam robic? Zaplacilam 4300 funtow podatku w UK za zeszly rok! I teraz mam jeszcze placic za to w PL? NO WAY! bardzo prosze o porade!zwiń
Autor: Gosia (11-04-2014 16:19:06)
Temat: Wyszlo mi 1900 zl do zaplaty!
WItam, pracowalam w Polsce do 3maja zeszlego roku, pozniej od 21 maja w UK, mieszkam tu od tego czasu i nie planuje wracac (na razie), Moja mama,...pokaż całą treść
WItam, pracowalam w Polsce do 3maja zeszlego roku, pozniej od 21 maja w UK, mieszkam tu od tego czasu i nie planuje wracac (na razie), Moja mama, urzad podatkowy w Rzeszowie i Warszawie twierdza, ze musze rozliczyc sie za caly rok w Pl. Czyli to co zarobilam w PL i UK. Nadmieniam, ze nie bylo mnie tam wiecej jak 187dni. CO mam robic? Zaplacilam 4300 funtow podatku w UK za zeszly rok! I teraz mam jeszcze placic za to w PL? NO WAY! bardzo prosze o porade!zwiń
Pokaż wszystkie komentarze
Dodaj swój komentarz
Drukuj