Waloryzacja emerytur i rent w 2019 r.

Gazeta Podatkowa

Z dniem 1 marca 2019 r. wszystkie emerytury i renty, do których prawo powstało/powstanie przed tym dniem, ulegną zwiększeniu za sprawą waloryzacji. Jak co roku zostanie ona przeprowadzona z zastosowaniem wskaźnika waloryzacji, jednak tym razem z gwarantowaną kwotą wzrostu. Z założenia minimalny wzrost świadczenia wyniesie 70 zł, choć w niektórych przypadkach będzie nieco niższy.

Coroczna waloryzacja

Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca na zasadach określonych w art. 88 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej ustawą emerytalną.

Waloryzacja obejmuje emerytury i renty, do których prawo powstało przed terminem waloryzacji. Polega ona na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru, w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację, przez wskaźnik waloryzacji.

W wyniku waloryzacji kwota świadczenia nie może ulec obniżeniu.

Procent wzrostu

Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Przy ustalaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent obowiązującego w 2019 r. wzięto pod uwagę:

  • średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2018 r. w stosunku do 2017 r., wynoszący 101,8% (Mon. Pol. z 2019 r. poz. 63), który okazał się wyższy od średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2018 r. w stosunku do 2017 r., wynoszącego 101,6% (Mon. Pol. z 2019 r. poz. 64),
     
  • zwiększenie, wynoszące 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1371),
     
  • realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2018 r. w stosunku do 2017 r., który ukształtował się na poziomie 5,3% (Mon. Pol. z 2019 r. poz. 156).

W efekcie wskaźnik waloryzacji wyniósł 102,86, zgodnie z wyliczeniem:

101,8% + 20% × 5,3% = 101,8% + 1,06% = 102,86%.

Oznacza to, że wszystkie emerytury i renty, a także podstawy ich wymiaru z dniem 1 marca 2019 r. ulegną zwiększeniu o 2,86%, choć z pewnym zastrzeżeniem.

Gwarantowane minimum

W 2019 r., podobnie jak m.in. dwa lata temu, zostanie przeprowadzona waloryzacja procentowo-kwotowa. Polegać ona będzie na zwiększeniu z dniem 1 marca 2019 r. kwoty emerytury lub renty, przysługującej w dniu 28 lutego 2019 r., obowiązującym w 2019 r. wskaźnikiem waloryzacji (102,86%), nie mniej jednak niż o zagwarantowaną kwotę, która w zależności od rodzaju należnego świadczenia wynosi odpowiednio: 70 zł, 52,50 zł lub 35 zł (patrz tabela: Zasady waloryzacji...).

Na takiej kwotowej podwyżce skorzystają m.in. osoby, których emerytura na dzień 28 lutego 2019 r. nie przekracza kwoty wynoszącej 2.447,37 zł (patrz tabela: Przykłady wzrostu wysokości świadczeń).

Stanie się tak za sprawą ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 39), która jednocześnie gwarantuje wzrost od 1 marca 2019 r. najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, tj.:

  • emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej - z kwoty 1.029,80 zł do kwoty 1.100 zł,
     
  • renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - z kwoty 772,35 zł do 825 zł.

Przy czym w przypadku świadczenia niższego od kwoty najniższego świadczenia, do którego nie ma zastosowania gwarancja wysokości najniższego świadczenia, o której mowa w art. 85 ustawy emerytalnej, waloryzacja polegać będzie na podwyższeniu kwoty świadczenia w wysokości przysługującej w dniu 28 lutego 2019 r. obowiązującym w 2019 r. wskaźnikiem waloryzacji.

Bez wniosku

Zmiana wysokości emerytur i rent w ramach waloryzacji następuje z urzędu, a więc bez konieczności składania wniosku w tej sprawie.

Natomiast w przypadku gdy wypłata świadczenia była wstrzymana, waloryzacja jest przeprowadzana po jej wznowieniu, z uwzględnieniem wszystkich kolejnych waloryzacji i waloryzacji dodatkowych, przypadających w okresie wstrzymania wypłaty.

Wysyłane do świadczeniobiorców decyzje dotyczące waloryzacji emerytur i rent sporządzone z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, zamiast podpisu osoby upoważnionej do ich wydania, mogą zawierać nadruk jej imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym.

Przykłady wzrostu wysokości świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2019 r.
Rodzaj świadczeniaPrzykładowe kwoty świadczeniaKwota wzrostuKwota świadczenia obowiązująca od 1 marca 2019 r.
według stanu na dzień 28.02.2019 r.po procentowej waloryzacji*wskaźnikiem waloryzacjiminimalnapo procentowej waloryzacjiz uwzględnieniem gwarantowanej kwoty wzrostu
(1)(2)(3)
= (2) × 102,86%
(4)
= (3) - (2)
(5)(6) = (3)(7) = (2) + (5)
emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna1.500,00 zł1.542,90 zł42,90 zł<70,00 zł 1.570,00 zł
2.447,37 zł2.517,36 zł69,99 zł<70,00 zł2.517,37 zł
2.447,38 zł2.517,38 zł70,00 zł70,00 zł2.517,38 zł 
2.447,72 zł2.517,72 zł70,00 zł70,00 zł2.517,72 zł
2.447,73 zł2.517,74 zł70,01 zł>70,00 zł2.517,74 zł
2.500,00 zł2.571,50 zł71,50 zł>70,00 zł2.571,50 zł
renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy800,00 zł822,88 zł22,88 zł<52,50 zł 852,50 zł
1.835,48 zł1.887,97 zł52,49 zł<52,50 zł1.887,98 zł
1.835,49 zł1.887,99 zł52,50 zł52,50 zł1.887,99 zł 
1.835,83 zł1.888,33 zł52,50 zł52,50 zł1.888,33 zł
1.835,84 zł1.888,35 zł52,51 zł>52,50 zł1.888,35 zł
2.000,00 zł2.057,20 zł57,20 zł>52,50 zł2.057,20 zł
emerytura częściowa1.000,00 zł1.028,60 zł28,60 zł<35,00 zł 1.035,00 zł
1.223,60 zł1.258,59 zł34,99 zł<35,00 zł1.258,60 zł
1.223,61 zł1.258,61 zł35,00 zł35,00 zł1.258,61 zł 
1.223,95 zł1.258,95 zł35,00 zł35,00 zł1.258,95 zł
1.223,96 zł1.258,97 zł35,01 zł>35,00 zł1.258,97 zł
1.500,00 zł1.542,90 zł42,90 zł>35,00 zł1.542,90 zł
*wskaźnikiem waloryzacji wynoszącym 102,86%

 

Zasady waloryzacji emerytur i rent w ostatnich latach
RokWskaźnik
waloryzacji
Gwarantowana kwota wzrostu dla
emerytury, renty
z tytułu całkowitej
niezdolności do pracy
renty z tytułu
częściowej
niezdolności do pracy
emerytury
częściowej
2015100,68%36 zł27 zł18 zł
2016100,24%brak
2017100,44%10 zł7,50 zł5 zł
2018102,98%brak
2019102,86%70 zł52,50 zł35 zł

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270)


autor: Bożena Dziuba
Gazeta Podatkowa nr 17 (1579) z dnia 2019-02-28

Dochodzenie należności przez wierzycieli. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl