Osoby, które przychody z prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowują zryczałtowanym podatkiem dochodowym, w 2026 r. – tak jak w poprzednich latach – opłacają za siebie składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9% podstawy wymiaru. Podstawa wymiaru składki zdrowotnej jest dla tych osób zryczałtowana. Wysokość tej podstawy w 2026 r. jest ustalana w oparciu o kwotę określonego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 2025 r.

Progi przychodu

Wysokość miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem jest uzależniona od wysokości przychodów uzyskanych z prowadzonej działalności gospodarczej oraz kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. W 2026 r. przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem powinni ustalać tę podstawę w oparciu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 r., włącznie z wypłatami z zysku. Wynagrodzenie to wyniosło 9.228,64 zł.

Przedsiębiorcy, o których mowa, ustalają miesięczną podstawę wymiaru składki zdrowotnej jako odpowiedni procent (tj. 60%, 100% lub 180%) ww. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, w zależności od wysokości przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (…), uzyskanego od początku roku kalendarzowego (patrz tabela). Przychody te są pomniejszane o kwoty opłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu, na podstawie ustawy o pdof. Takie zasady ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców opłacających zryczałtowany podatek dochodowy zostały określone w art. 81 ust. 2e, ust. 2f oraz ust. 2h ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.), zwanej ustawą zdrowotną.

W przypadku gdy w kolejnym miesiącu firmowe przychody przedsiębiorcy opodatkowanego ryczałtem przekroczą określony próg, wówczas za ten miesiąc powinien on ustalić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w oparciu o stopę procentową kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, właściwą dla danego wyższego przedziału wysokości przychodu z działalności gospodarczej.

Limity poszczególnych progów przychodu nie podlegają proporcjonalnemu zmniejszeniu o miesiące, w których przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem nie prowadził działalności gospodarczej.

Warto pamiętać, że dla celów ustalania przychodu, na podstawie którego określona jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem nie ujmuje przychodów związanych ze sprzedażą środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast uwzględnia przepisy dotyczące metody kasowej ustalania przychodu podatkowego.

Podstawa według ubiegłorocznych przychodów

Przedsiębiorcy opłacający zryczałtowany podatek dochodowy mogą też ustalać miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w uproszczonej formie. Wówczas naliczają ją od podstawy wymiaru ustalonej w oparciu o kwotę przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym pomniejszoną o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne opłaconych w poprzednim roku kalendarzowym (o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu na podstawie ustawy o pdof). Jednak aby przedsiębiorca mógł korzystać w 2026 r. z uproszczonej formy rozliczania składki zdrowotnej, powinien spełnić określone warunki, tj.:

• opłacać w bieżącym roku kalendarzowym zryczałtowany podatek dochodowy,
• prowadzić przez cały poprzedni rok kalendarzowy (tj. 2025 r.) działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem albo na zasadach ogólnych (i ewentualnie IP Box).

Wówczas – niezależnie od wysokości przychodów uzyskanych w bieżącym roku ustaloną w taki sposób podstawę wymiaru składki zdrowotnej przedsiębiorca stosuje w każdym miesiącu danego roku, za który opłaca składkę, czyli od stycznia do grudnia 2026 r.

Jednak po zakończeniu roku kalendarzowego przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem będzie zobowiązany przeprowadzić roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne (za 2026 r. – w dokumentach rozliczeniowych sporządzonych za kwiecień 2027 r.). Jeśli roczne rozliczenie składki zdrowotnej wykaże, że przychód był wyższy niż zakładano, w efekcie czego składka zdrowotna powinna być rozliczana od wyższej podstawy (z wyższego progu przychodów), przedsiębiorca będzie musiał dopłacić różnicę.

Ulga w opłacaniu składki

Niektórzy przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem, którzy są jednocześnie zatrudnieni na etacie, również w 2026 r. mogą korzystać z ulgi w opłacaniu składki zdrowotnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, przewidzianej w art. 82 ust. 9b ustawy zdrowotnej. Zgodnie z tym przepisem składka zdrowotna nie jest opłacana przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą pracującą jednocześnie na etacie, jeżeli:

• jej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ze stosunku pracy w 2026 r. nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2026 r. nie przekracza 4.806 zł,
• uzyskuje z prowadzonej działalności przychód w wysokości nie wyższej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu 1 stycznia danego roku, czyli w 2026 r. nie wyższy niż 2.403 zł oraz
• opłaca z prowadzonej działalności podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Gazeta Podatkowa nr 11 (2303) z dnia 2026-02-05

Podatek dochodowy w orzecznictwie. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl