Pobierz e-pity 2018

Rozliczenie przychodu z majątkowych praw autorskich

12.05.2014 09:00 (aktualizacja: )

Twórca może uwzględnić przychody z majątkowych praw autorskich w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej - taki wniosek wynika z najnowszego stanowiska Ministerstwa Finansów.

W Komunikacie z dnia 5 marca 2014 r. Ministerstwo Finansów potwierdziło, że zyski z praw autorskich mogą być przychodami z działalności gospodarczej, dementując tym samym informację o konieczności korygowania przez niektórych twórców swoich zeznań podatkowych.

W świetle przepisów Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), przychody artystów mogą być opodatkowane w zróżnicowany sposób, w zależności od sposobu wykonywania działalności twórczej. Inaczej opodatkowany będzie dochód z pracy gdzie obowiązuje zawsze skala podatkowa i określone kwotowo, stałe, niezbyt wysokie koszty uzyskania przychodu, bądź dochód z działalności gospodarczej gdzie dochód może być opodatkowany według skali – czyli podatkiem 18% lub 32% albo jednolitą stawką podatkową – w wysokości 19%, a koszty uwzględnia się do wysokości poniesionych i udokumentowanych wydatków.


Różne sposoby rozliczania przychodów autorskich

  • Artysta prowadzący działalność gospodarczą

Wykonywanie przez twórcę działalności w sposób ciągły i zorganizowany w celu zarobkowym, tzn. z nastawieniem na zysk, posiada znamiona działalności gospodarczej. Osiągane w ten sposób dochody pochodzą ze źródła, jakim jest działalność gospodarcza.

Artysta-przedsiębiorca, tak jak każda inna osoba prowadząca działalność gospodarczą ma możliwość wyboru sposobu opodatkowania tejże działalności, a więc od uzyskanych dochodów może zapłacić podatek liniowy w wysokości 19%, podatek zryczałtowany lub rozliczać się według podstawowej formy opodatkowania czyli, skali podatkowej na poziomie 18% lub 32%.
 

  • Osiąganie przychodów z praw majątkowych

Zakwalifikowanie dochodu do źródła, jakim są prawa majątkowe, powoduje że uzyskany przez artystę przychód powinien być wykazany w zeznaniu rocznym składanym za określony rok podatkowy jako przychód z praw autorskich i innych praw, o których mowa w art. 18 ustawy o PIT. Korzystny dla podatnika jest w tym przypadku sposób ustalania kosztów uzyskania przychodów, czyli możliwość zastosowania do wynagrodzenia autorskiego kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50% przychodów.

Warto zaznaczyć, że począwszy od 1 stycznia 2013 r. koszty uzyskania przychodów przyjmowane przez twórców przy ustalaniu dochodu do opodatkowania są ograniczone limitem. Zgodnie z art. 22 ust. 9a ustawy o PIT w roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, nie mogą przekroczyć 1⁄2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej.

W 2014 r. górna granica pierwszego przedziału skali podatkowej wynosi 85 528 zł, co oznacza, że na 2014 r. limit określono na kwotę 42 764 zł. W związku z tym artysta będzie miał prawo zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów tylko do tych przychodów z tytułu przeniesienia prawa autorskich, które będą mieścić się we wskazanym wyżej rocznym limicie.

Warto jednak podkreślić, że nadal jednak obowiązuje zasada, że 50% zryczałtowane koszty oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawą wymiaru jest ten przychód.

Stosownie do art. 18 ustawy o PIT za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Właściwa kwalifikacja przychodów których źródłem jest prowadzenie działalności gospodarczej bądź prawa majątkowe zależna jest od tego, czy twórca wykonuje działalność odpowiadającą definicji z art. 5a pkt. 6 ustawy o PIT czy też nie. Zgodnie z powołanym przepisem przez działalność gospodarczą albo pozarolniczą działalność gospodarczą rozumie się „działalność zarobkową:

  1. wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
  2. polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
  3. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
    – prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9″.

Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku zorganizowany charakter działalności, jej ciągłość oraz zarobkowy charakter. Fakt zaistnienia bądź braku realizacji tych przesłanek, będzie okolicznością powodującą potraktowanie w/w przychodów jako pochodzących z prowadzonej działalności gospodarczej bądź jako przychodów z praw majątkowych, ze wszystkimi tego faktu konsekwencjami podatkowymi, a zatem także z wyższym podatkiem dochodowym.
 

  • Dochód osiągany z działalności wykonywanej osobiście

Kryterium decydującym o kwalifikacji przychodów do praw majątkowych bądź źródła jakim jest działalność wykonywana osobiście, jest to, czy twórca wykonuje dzieło na zamówienie, czy też przenosi prawa majątkowe lub udziela licencji na korzystanie z dzieła uprzednio stworzonego. W pierwszym przypadku zastosowanie znajdzie art. 13 pkt 8 a więc będą to przychody z praw majątkowych , w drugim zaś art. 13 pkt 2 ustawy o PIT, czyli będzie to działalność wykonywana osobiście. Warto podkreślić, że działalność wykonywana osobiście nie wymaga zarejestrowania we właściwym urzędzie skarbowym.

Twórca, który osiąga dochody ze źródła, jakim jest działalność wykonywana osobiście, płaci podatek według progresywnej skali podatkowej, czyli 18 lub 32%. Zobowiązany jest bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania podatkowego.

Za dochód uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody po odliczeniu miesięcznych kosztów ich uzyskania oraz zapłaconych w danym miesiącu składek na ubezpieczenia społeczne.

Koszty z osobiście wykonywanej działalności artystycznej określone są ustawowo w wysokości 20% uzyskanego przychodu. Warto jednak zaznaczyć, że jeżeli podatnik udowodni, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż wynikające z zastosowania normy procentowej, to przyjmuje się je w wysokości faktycznie poniesionej.

Warto wspomnieć, że, jeżeli ich wynagrodzenie miesięcznie artysty od tego samego płatnika nie przekracza kwoty 200 zł podatek pobiera się w wysokości 18% przychodu (art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT), bez pomniejszania przychodu o koszty jego uzyskania.
 

  • Umowa o pracę

Twórca może wykonywać swoją działalność także w ramach stosunku pracy. Trzeba jednak stwierdzić, że jeżeli nawet praca ma charakter twórczy, ale jest wykonywana na podstawie umowy o pracę, to wówczas mamy do czynienia z przychodami ze stosunku pracy. Dochody wtedy opodatkowane są według skali 18% lub 32%, a zaliczki na PIT pobiera pracodawca.

Pracodawca, którego pracownik wykonując obowiązki ze stosunku pracy stworzył utwór, nabywa autorskie prawa majątkowe wyłącznie w granicach wynikających z umowy o pracę, jej celu oraz zgodnego zamiaru stron.

Umowa o pracę może przewidywać zarówno, że pracownik będzie wykonywał czynności chronione prawem autorskim, jak i pozbawione cech twórczych i nie objęte tą ochroną.

Biorąc pod uwagę powyższe pracodawca powinien prowadzić odpowiednią dokumentację w zakresie zadań wykonywanych przez twórcę (np. ewidencję czasu pracy pozwalająca na rozgraniczenie ilości czasu pracy poświęconego na poszczególne czynności).

 

Różne stanowiska organów podatkowych

W latach poprzednich organy podatkowe prezentowały dość jednolite stanowisko co do możliwości opodatkowania przez przedsiębiorcę przychodów z honorariów, tantiem jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, także przy zastosowaniu podatku liniowego tj. wg jednej stawki wynoszącej 19% - uwzględniając przy tym wszystkie wydatki poniesione w związku z uzyskaniem tych przychodów w kosztach uzyskania.

W ostatnim okresie czasu pojawiły się jednak interpretacje podatkowe, w których dyrektorzy izb skarbowych twierdzili, iż wszystkie przychody uzyskiwane przez twórców będących przedsiębiorcami, a związane z dysponowaniem prawami majątkowymi, powinny być opodatkowane na zasadach przewidzianych właśnie dla przychodów z praw majątkowych – bez znaczenia miałoby przy tym być, czy przychody te zostały uzyskane w ramach działalności. Przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 10 października 2013 r., IPPB1/415-718/13-4/EC, uznał, że podatnik uzyskujący przychody z pisania scenariuszy filmowych, nawet jeśli będzie to czynił w ramach działalności gospodarczej, będzie uzyskiwać przychody ze źródła „prawa majątkowe”.

Organy podatkowe odmiennie przedstawiały stanowiska dotyczące rozliczania przychodów m.in. architektów, naukowców, informatyków czy dziennikarzy, którzy tworzą dzieła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i sprzedając je, przenoszą prawa majątkowe do nich na odbiorców.

W związku z zamieszaniem powyższym brakiem jednolitości w rozstrzygnięciach organów podatkowych, Minister Finansów w dniu 5 marca 2014 r. wydał na swojej stronie internetowej Komunikat zatytułowany "Twórcy oraz ich kontrahenci nie muszą korygować PIT", w którym ustosunkowało się do powyższej kwestii.

Brak możliwości uwzględnienia przychodu z praw autorskich w ramach działalności gospodarczej miał skutkować obowiązkiem skorygowania deklaracji podatkowej. Korekty PIT mieliby dokonać również kontrahenci twórców, którzy kupowali od nich utwory.

Minister Finansów wyjaśnił, że twórcy w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej mogą osiągać przychody z majątkowych praw autorskich i wybrać opodatkowanie 19% stawką podatku.

Podkreślono również, że nieuzasadnione jest twierdzenie, jakoby ustawa o PIT wykluczała możliwość uzyskiwania przychodów z majątkowych praw autorskich, w tym z tytułu odpłatnego zbycia tych praw, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązujące przepisy ustawy PIT przewidują bowiem możliwość osiągania przez twórców przychodów z tych praw w ramach działalności gospodarczej.

Na kwalifikację osiąganych przychodów z majątkowych praw autorskich nie miała wpływu również nowelizacja ustawy o PIT z 1 stycznia 2013 r. Określiła ona wyłącznie nowe zasady stosowania zryczałtowanych 50% kosztów uzyskania przychodów, tym samym nie odbierając możliwości zaliczania przychodów z majątkowych praw autorskich do przychodów z działalności gospodarczej.

W przypadku gdy przychody z majątkowych praw autorskich twórcy zaliczali do przychodów z działalności gospodarczej, nie mają oni obowiązku korygowania PIT za ubiegłe lata. Podobnie jak u twórców, obowiązek korekty nie wystąpi po stronie nabywców tych praw.

Jednocześnie podkreślono, że w przypadku uzyskiwania przychodów z majątkowych praw autorskich, zaliczanych do przychodów z działalności gospodarczej, nigdy nie miały i nadal nie mają zastosowania zryczałtowane 50% koszty uzyskania przychodów.

Mając na uwadze powyższe, interpretacje podatkowe niezgodne ze stanowiskiem Ministra Finansów powinny zostać zmienione.

Tomasz Pastuszka
Konsultant podatkowy Russell Beford Poland Sp. z o.o.