Pobierz e-pity 2018

Rachunek VAT służy do zapłaty za faktury na rzecz kontrahentów

Piotr Szulczewski

Z rachunku VAT nie trzeba wyłącznie płacić podatku od towarów i usług wynikającego z okresowych rozliczeń wykazywanych w deklaracji podatkowej. Cały czas nie wszyscy wiedzą, że podstawowym zadaniem rachunku VAT będzie zapłata podatku zawartego w fakturach otrzymanych od kontrahentów.

Przedsiębiorcy mogą z rachunku VAT korzystać na bieżąco – nie muszą zatem zgromadzonego tam podatku przetrzymywać aż do chwili, gdy podatek naliczony wykażą w deklaracji VAT. Jednym z celów, w związku z którymi można dysponować rachunkiem VAT jest – jak wskazuje art. 62b ust. 2 ustawy Prawo bankowe – dokonywanie płatności kwoty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług z tytułu nabycia towarów lub usług na rachunek VAT.

<<ABC podatku VAT>>

W efekcie środkami, które wpłyną na rachunek VAT można zapłacić za fakturę otrzymaną od kontrahenta – za nabywane wyroby i usługi. 

<<Podzielona płatność na rachunek ROR. Ministerstwo Finansów odpowiada na pytania o split payment>>

Dopuszczalne jest również przekazywanie środków w sytuacji, gdy dokonuje się rozliczeń korygujących oraz eliminowaniu błędnych przelewów czy też przenoszenia pieniędzy na pierwotny rachunek VAT osoby zobowiązanej do zapłaty podatku (np. rozliczenia cedent – cesjonariusz). 

Zapłata wyłącznie w części dotyczącej VAT kontrahenta

Zapłata na rzecz kontrahenta – odbywać musi się na jego rachunek VAT i dotyczyć powinna wyłącznie kwoty VAT wykazanej na fakturze otrzymanej od tego kontrahenta. Zapłata na rachunek VAT wyższej kwoty niż ta, którą podano w fakturze jest możliwa – jednak przez kontrahenta jest nie do odzyskania dla celów bieżącej działalności (musi składać odpowiedni wniosek do urzędu skarbowego o możliwość dysponowania tymi środkami). 

<<Umowny zapis o niestosowaniu split payment>>

Z rachunku VAT nie można płacić za tę część ceny towaru lub usługi – która jest kwotą netto. Zatem między stronami umowy powinna obowiązywać zasada – z rachunku VAT -> na rachunek VAT i tylko w części w jakiej jest to kwota VAT.  

Transakcja nie związana z czynnościami opodatkowanymi VAT a płatność z rachunku VAT

Problemem może okazać się sytuacja, w której podatnik dokonuje z rachunku VAT płatności za nabycie towarów lub usług, których nie kupuje jako związane z działalnością opodatkowaną – lecz z działalnością zwolnioną z VAT. Prawo bankowe ani ustawa o VAT nie wskazuje, że płatno ścina rzecz kontrahentów na ich rachunek VAT dotyczyć muszą wyłącznie własnej działalności opodatkowanej. W efekcie nie musi istnieć związek skutkowy pomiędzy płatnością a prowadzonymi czynnościami opodatkowanymi VAT. Istotne jest jedynie, aby płatność trafiła na rachunek VAT sprzedawcy. 

Przykład

Lekarz, będący podatnikiem VAT zwolnionym ze względu na rodzaj działalności, świadczący również usługi najmu komercyjnego nieruchomości, posiada rachunek VAT i opłaca z niego faktury związane z działalnością typowo związaną z praktyką lekarską. Jest to zatem czynność związana z działalnością zwolnioną, lecz środki na rachunku VAT pojawiły się w związku z najmem komercyjnym nieruchomości biurowych (gabinetów lekarskich).  

Co ważne, banki nie ograniczają również płatności w sytuacji, gdy podatnik posiada rachunek VAT (jest podatnikiem), lecz transakcji dokonuje on w celach niepodlegających u niego pod VAT. Płatność zatem w takim przypadku zostanie wykonana, jednak zgodnie z przepisami VAT – z podzielonej płatności korzystać ma „podatnik VAT”. Jeśli natomiast podmiot nie działa w danym przypadku w roli podatnika – wówczas transakcji nie powinien opłacać w żadnym stopniu na rachunek VAT. I to na nim, jako na stronie transakcji spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia, czy jest podatnikiem VAT oraz czy powinien, a może nie powinien – korzystać z przelewu na rzecz rachunek VAT swojego kontrahenta.

Przykład

Podatnik VAT czynny – spółka z o.o. dokonała szeregu transakcji i posiada zgromadzone na rachunku VAT 100.000 zł, a nie ma znaczącej ilości nabyć, które pozwalałyby tę kwotę ograniczyć. Płaci zatem imprezę urodzinową córki prezesa spółki  – kontrahent wystawia na jego rzecz znaczącą fakturę VAT – za którą płaci z rachunku VAT spółka. Zapłata zostanie zrealizowana z rachunku VAT – podatek VAT przeniesiony zostanie na rzecz nabywcy, a spółka – w przypadku jej likwidacji z minimalnym majątkiem – nie będzie miała bieżących środków, aby zapłacić wykazany wcześniej podatek do zapłaty. VAT nie zostanie zapłacony.