Pizza z krewetkami, stawka 23% VAT i mandat od fiskusa. Głośna sprawa restauratora z Gdańska ponownie zwróciła uwagę przedsiębiorców na nabycie sprawdzające KAS. Dziś kontrola skarbowa może wyglądać jak zwykła wizyta klienta w lokalu. Wyjaśniamy jak działa nabycie sprawdzające i co dokładnie sprawdzają urzędnicy?
» Oświadczenie KAS w sprawie stosowania zasad instytucji nabycia sprawdzającego
Pizza z krewetkami a VAT. Dlaczego pojawił się problem?
W ostatnich dniach szeroko komentowana jest sprawa restauratora z Gdańska, który miał otrzymać mandat za zastosowanie 8% stawki VAT do pizzy z krewetkami.
Powodem są przepisy dotyczące matrycy stawek VAT. W gastronomii niektóre produkty zawierające owoce morza mogą podlegać opodatkowaniu stawką 23% VAT. W praktyce wystarczy obecność określonego składnika, aby danie zostało zakwalifikowane do wyższej stawki podatku.
Dla wielu przedsiębiorców oznacza to ryzyko popełnienia błędu nawet wtedy, gdy sprzedaż jest prawidłowo rejestrowana na kasie fiskalnej.
Czym jest nabycie sprawdzające?
Nabycie sprawdzające to narzędzie kontroli wprowadzone od 1 stycznia 2022 r., które umożliwia pracownikom i funkcjonariuszom Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) dokonywanie anonimowych zakupów towarów lub usług.
Celem nie jest sprawdzenie jakości obsługi czy oferowanych produktów. Fiskus weryfikuje przede wszystkim, czy przedsiębiorca prawidłowo realizuje obowiązki podatkowe.
W praktyce urzędnik może wejść do restauracji, zamówić pizzę, zapłacić za posiłek i zachowywać się dokładnie tak jak każdy inny klient.
Dopiero po zakończeniu transakcji może ujawnić swoją tożsamość i poinformować o przeprowadzeniu nabycia sprawdzającego.
Co kontroluje KAS podczas nabycia sprawdzającego?
Podczas nabycia sprawdzającego urzędnicy mogą zweryfikować kilka kluczowych obszarów działalności przedsiębiorcy.
Najczęściej sprawdzane są:
- ewidencjonowanie sprzedaży na kasie fiskalnej,
- wydawanie paragonów klientom,
- prawidłowość stosowanych stawek VAT,
- poprawność zaprogramowania kasy fiskalnej,
- przestrzeganie obowiązków związanych z rozliczeniami podatkowymi.
Jeżeli nie zostaną wykryte żadne nieprawidłowości, sporządzana jest notatka służbowa.
Jeżeli fiskus stwierdzi naruszenia przepisów, może zostać sporządzony protokół, a przedsiębiorca może otrzymać mandat.
Kontrowersje wobec nabycia sprawdzającego
Ministerstwo Finansów podkreśla, że nabycie sprawdzające jest legalnym narzędziem służącym ograniczaniu szarej strefy oraz poprawie przestrzegania przepisów podatkowych. Jednocześnie część przedsiębiorców zwraca uwagę na pojawiające się informacje, zgodnie z którymi skuteczność działań urzędów może być oceniana również przez liczbę wykrytych nieprawidłowości. W efekcie niektórzy właściciele firm mają poczucie, że kontrola skarbowa może być ukierunkowana bardziej na wykrywanie błędów niż na działania o charakterze edukacyjnym lub prewencyjnym.
Jak przygotować firmę na kontrolę KAS?
Sprawa pizzy z krewetkami pokazuje, że nawet pozornie niewielki błąd może prowadzić do konsekwencji podatkowych.
Przedsiębiorcy powinni regularnie sprawdzać:
- przypisane stawki VAT dla oferowanych produktów i usług,
- konfigurację kas fiskalnych oraz systemów sprzedażowych,
- procedury wydawania paragonów,
- wiedzę pracowników dotyczącą obowiązków podatkowych,
- zgodność dokumentacji z aktualnymi przepisami.
Nabycie sprawdzające KAS. Zwykły klient może okazać się kontrolerem
Dziś kontrola skarbowa nie zawsze rozpoczyna się od oficjalnego zawiadomienia. W wielu przypadkach pierwszym etapem jest zwykła transakcja sprzedaży. Dla restauracji, sklepów i punktów usługowych oznacza to konieczność zachowania zgodności z przepisami podczas każdej obsługi klienta.
Nigdy nie wiadomo, czy osoba zamawiająca pizzę, kawę lub usługę nie dokonuje właśnie nabycia sprawdzającego w imieniu KAS.