PIT-11 z zarobkami pomocników rolników. Co ze składkami zdrowotnymi za te osoby?

Piotr Szulczewski

Osoby zatrudniane na podstawie umów o pomocy przy zbiorach rolnych mogą mieć problem z korzystaniem z ulgi z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Składki te są za takie osoby opłacane do systemu powszechnego przez rolnika. Jednak nie figurują w informacji PIT-11, przesyłanej na ich rzecz. Inaczej sytuacja wygląda u rolników, którzy faktycznie ponoszą koszt składek za takie osoby.

Rolnik nie pełni funkcji płatnika zaliczek na podatek za osoby zatrudnione na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach. Rolę tę pełni jednak jako płatnik składek ubezpieczeniowych. Opłaca za osoby zatrudnione składkę chorobową, wypadkową i macierzyńską. Kwoty te przekazywane są do KRUS, a zatem systemu składek rolniczych. Powoduje to, że ich wartości nie można odliczać od dochodu w deklaracji PIT. Jak wskazuje ustawa, odliczeniu podlegają bowiem wyłącznie składki opłacane na ubezpieczenie na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Inaczej jest w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zarówno rolnik, jak i domownik czy pomocnik rolnika opłacane ma składki zdrowotne do systemu powszechnego. Powoduje to, że przepis ustawy o PIT będzie miał teoretycznie zastosowanie. Tu jednak należy ustalić, kto płaci składkę zdrowotną. I tak:

  1. w gospodarstwach rolnych poniżej 6 ha przeliczeniowych użytków rolnych składka na ubezpieczenie zdrowotne za rolników, domowników, osoby będące pomocnikami rolników wynosi 1 zł za każdy pełny hektar przeliczeniowy użytków rolnych i jest finansowana przez budżet państwa,
  2. natomiast składkę na ubezpieczenie zdrowotne, w gospodarstwach rolnych o powierzchni od 6 hektarów przeliczeniowych użytków rolnych składkę opłaca rolnik.

Odliczysz tylko składki płacone za siebie lub finansowane z własnych środków

Powyższe powoduje, że rolnik nie możne obniżyć wynagrodzenia brutto pracownika o należne składki zdrowotne, lecz opłaca je niezależnie, dodatkowo.

Natomiast w rozliczeniu podatkowym, od podatku odliczane są wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

  1. opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
  2. pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Oznacza to, że odliczenie jest możliwe, ale dokonać może go opłacający składki, a nie zatrudniony (patrz. Lit b powyżej), bo nie są one pobrane przez płatnika, lecz samodzielnie finansowane przez niego. Nie zostało natomiast wskazane w ustawie, że składki odliczane od podatku, muszą być wcześniej opłacane bezpośrednio na własne ubezpieczenie – lecz jedynie na ubezpieczenie zdrowotne. W efekcie rolnik, który posiadałby do zadeklarowania przychody opodatkowane PIT, może składki takie odliczyć we własnej deklaracji podatkowej. Prawa takiego nie posiada natomiast zatrudniony przy pracach w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach. 

RolnikPIT-11Rozliczenie roczne Płatnik PITZUS