Odsetki maksymalne są niższe niż ustawowe

Piotr Szulczewski 10.10.2014 09:00 (aktualizacja: )

Piotr Szulczewski

Z dniem 9 października 2014 r. doszło do paradoksu prawnego – zastrzeżenie umowne o odsetkach maksymalnych stało się bowiem bardziej korzystne dla dłużnika, niż w sytuacji, gdyby zastosowano standardowe odsetki ustawowe.

Bezpłatny kalkulator odsetek podatkowych i ustawowych

Opóźnienia w świadczeniu powodują co do zasady możliwość naliczania odsetek za zwłokę. Standardowo odsetki te nalicza się w wysokości odsetek ustawowych, niemniej strony umowy mają prawo tę wartość zmodyfikować i pobierać je w wysokości mniejszej lub wyższej. Ze względu na ograniczenie tzw. lichwy, wprowadzanej w niektórych umowach, przewidziano górną wysokość odsetek, której strony nie mogą przekraczać. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Od 9.10.2014 r. stopa ta wynosi 3% w skali roku, a odsetki stanowiące jej czterokrotność – pobiera się w kwocie 12% rocznie.

Od 9 października niższe odsetki podatkowe

Odsetki maksymalne uzależnione są zatem od wskaźnika – stopy kredytu lombardowego NBP i w ostatnich latach uległa znacznemu obniżeniu. Inaczej jest w przypadku odsetek ustawowych, których wartość jest stała, regulowana rozporządzeniem z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. 2008, nr 220, poz. 1434). Odsetki te wynoszą 13% w skali roku.

  Do 08.10.2014 Od 09.10.2014

Odsetki ustawowe

13%

13%

Odsetki maksymalne

16%

12%

Porównując kwoty odsetek maksymalnych i ustawowych pierwszy raz w historii doszło do sytuacji, w której umownie zastrzeżone odsetki muszą być niższe od odsetek ustawowych. W konsekwencji, dla wierzyciela korzystniejsze będzie nie wskazywanie żadnych odsetek zamiast zapisu o korzystaniu z odsetek maksymalnych. Gdyby bowiem zapis ten się pojawił, pobierane odsetki będą niższe niż przysługujące wierzycielowi odsetki ustawowe, przewidziane przepisami prawa.

Powyższe nie oznacza, że odsetki ustawowe nie będą stosowane lub będą obniżane do wysokości odsetek maksymalnych. Jeżeli strony w umowie wskażą, że stosowane będą odsetki ustawowe lub też nie posłużą się żadnym zapisem umownym w tym zakresie, to nadal w ich przypadku stosowane będzie oprocentowanie 13% rocznie. Jedynie zapis umowny o odsetkach maksymalnych lub zapis o odsetkach w określonej, wyższej niż 12% wysokości spowoduje, że pobierane będą one z uwzględnieniem stopy 12% rocznie.

Piotr Szulczewski,
PIT.pl