Darmowy program do rozliczania PIT

wersja na Windows

Przycisk pobierania programu e-pity

lub uruchom online

Darmowy program do rozliczania PIT
Pobierz e-pity 2020
Darmowy program do rozliczania PIT
Przycisk pobierania programu e-pity
Pobierz e-pity 2020

NSA: wszczynanie postępowań karno-skarbowych, by przerwać bieg przedawnienia jest niedopuszczalne

Ewelina Czechowicz

Sąd administracyjny ma prawo zbadać, czy organ podatkowy zasadnie powołuje się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Teza z wyroku NSA z 30 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 42/20 i I FSK 128/20 to przełomowe rozstrzygnięcie, które może wpłynąć na praktyki stosowane w urzędach skarbowych. 

Wielokrotnie zdarzają się sytuacje, w których postępowania karnoskarbowe wszczynane są na krótko przed przedawnieniem sprawy. Często fiskus wykorzystuje je by zawiesić bieg przedawnienia. Nowowydany wyrok NSA i poprzedzający go wyrok WSA we Wrocławiu, przeciwstawiają się takim praktykom i przypominają, że podatnicy mają określone prawa, które powinny być chronione.

Wyrok NSA

Źródło: shutterstock.com

We wskazanej powyżej sprawie Sąd I i II instancji wskazał na nadużycie prawa przez organy skarbowe.

WSA we Wrocławiu uznał, że skarga wniesiona przez skarżącą spółkę zasługuje na uwzględnienie, ponieważ okoliczności przedmiotowej sprawy dowodzą, że była ona rzetelnym podatnikiem, zaś organy podatkowe nadużyły prawa.

WSA wskazał, że w demokratycznym państwie prawnym nie ma podstaw do wykorzystywania przez organy podatkowe przepisu art. 70 par. 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej niezgodnie z jego celem (nadużycia prawa). WSA orzekł, że pomimo wszczęcia postępowania karnego skarbowego i poprawnego zawiadomienia o tym fakcie podatnika nie wywołało to skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd zauważył, że bezpodstawne wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie może wywoływać korzystnych skutków dla aparatu podatkowego, a jednocześnie niekorzystnych dla podatnika. Dlatego każde wszczęcie postępowania karnego skarbowego musi podlegać merytorycznej kontroli instancyjnej i sądowej.

Z uwagi na rangę problemu, do postępowania przed NSA przyłączyła się także Fundacja Praw Podatnika w charakterze uczestnika.

NSA oddalił skargi kasacyjne organów skarbowych od wyroku WSA we Wrocławiu. Jeden z sędziów złożył zdanie odrębne.  NSA potwierdził, że wyroki WSA mimo w niektórych wątkach błędnego uzasadnienia odpowiadają prawu. NSA podkreślił, że podatnik działał w zaufaniu do organów państwa, bo posiadał interpretacje indywidualne, zatem nie można tu mówić o przestępstwie karnym skarbowym.

Zjawisko wszczynania przez organy podatkowego postępowań karno-skarbowych tylko po to, by przerwać bieg przedawnienia należy uznać za naganne.

Wydany wyrok jest przełomowy i korzystny dla podatników. Aktualnie czekamy na pisemne uzasadnienie tego przełomowego rozstrzygnięcia.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 42/20 i I FSK 128/20