Kiedy rozwój zawodowy przedsiębiorcy i jego pracowników można zaliczyć do kosztów?

Robert Nogacki

Jedną z przewag konkurencyjnych na rynku jest wysoko wykwalifikowany kapitał ludzki. W związku z tym przedsiębiorcy inwestują w swój rozwój oraz kwalifikacje swoich pracowników. Ponoszone na ten cel wydatki nie zawsze mogą być jednak kwalifikowane jako koszty uzyskania przychodów związane z prowadzoną działalnością. Co może być odliczone? W jakim zakresie? – to pytania, które prowadzą do licznych dyskusji pomiędzy podatnikami a fiskusem.

Nauka języka

Jednym z częstych elementów podnoszenia kwalifikacji jest nauka języka obcego. Podatnicy są zainteresowani stanowiskiem fiskusa odnośnie do możliwości kwalifikacji kosztów kursów językowych do kosztów podatkowych. Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 3 stycznia 2018 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.412.2017.2.AM) wskazał, że skoro podatnik, chcąc świadczyć swoje usługi, musi coraz lepiej posługiwać się angielskim, a poniesione wydatki na kształcenie językowe pozwolą osiągnąć przychód, jak również zachować źródło przychodów, to wydatki te mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

W innej interpretacji z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. 3063-ILPB1-1.4511.215.2016.2.IM) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, że podatnik, który rozpoczął jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług programisty i ma podpisaną umowę ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością na świadczenie wsparcia programistycznego w prowadzonych przez spółkę projektach, chcąc jak najlepiej wykonywać swoją pracę, musi także korzystać z książek, czasopism lub informacji specjalistycznych dotyczących programowania w języku angielskim. W związku z tym ma prawo do kwalifikacji tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu.

Studia a działalność

Kolejna kategoria wydatków związanych z podnoszeniem kwalifikacji, to studia podyplomowe z zakresu określonych dziedzin. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 24 sierpnia 2017 r. (sygn. 0115-KDIT3.4011.175.2017.1.MPŁ) wskazał, że wydatki poniesione w związku ze studiami podyplomowymi, choć trudno je przypisać konkretnym przychodom, to jako mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, faktycznie poniesione i właściwie udokumentowane, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Podobnie organy podatkowe kwalifikują studia doktoranckie. Przykładowo w interpretacji z dnia 19 września 2016 r. (sygn. IPPB1/4511-854/16-3/AM) organ wskazał, że ze względu na presję konkurencji i wymagania klientów pogłębianie wiedzy z zakresu swojej specjalizacji zawodowej jest bezpośrednio związane z jakością wykonywania usług, wydatki na studia doktoranckie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Uzyskanie tytułu naukowego w dziedzinie, którą przedsiębiorca zajmuje się na co dzień wyróżnia go na rynku pracy i przyciąga klientów, co przekłada się na zwiększenie dochodów.

Co ważne, w przypadku dodatkowych studiów organy podatkowe zaznaczają, że to na podatniku spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy ponoszonymi wydatkami (kierunkiem studiów) a osiąganymi przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej oraz okoliczności, iż ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiągniętych przychodów bądź na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Wykazanie istnienia takiego związku jest warunkiem koniecznym dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.

Rozszerzenie działalności

Podatnicy często decydują się na zdobycie nowych kwalifikacji także w celu rozszerzenia działalności. Przykładowo stomatolog chciał rozszerzyć działalność o świadczenie usług w zakresie pilotowania samolotów pasażerskich. W związku z tym musiał odbyć odpowiednie szkolenie, bez którego nie byłby w stanie uzyskać licencji pilota komercyjnego i tym samym nie mógłby świadczyć odpłatnych usług pilotowania samolotów. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 7 stycznia 2019 r. (sygn. 0112-KDIL3-3.4011.385.2018.2.DS) stwierdził, że koszty takiego szkolenia mogą być kosztami podatkowymi.

Podobnie wskazał dyrektor KIS w interpretacji 0115-KDIT3.4011. 278.2019.3.JŁ, gdzie zgodził się na odliczenie przez przedsiębiorcę wydatków na kurs umożliwiający mu zdobycie nowych kwalifikacji, które pozwolą na rozszerzenie prowadzonej obecnie działalności.

Kiedy nowe kwalifikacje można zaliczyć do kosztów?

Podsumowując rozważania w zakresie dodatkowych kwalifikacji, z pewnością należy stwierdzić, że podejście organów uległo „rozluźnieniu”. Należy jednak pamiętać, że w celu stwierdzenia, czy opłaty na podnoszenie kwalifikacji mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, istotne jest zatem ustalenie:

  • czy takie wydatki związane ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności są potrzebne w prowadzonej działalności gospodarczej i mają związek z tą działalnością,
  • czy też wydatki te służą tylko podnoszeniu ogólnego poziomu wiedzy i wykształcenia niezwiązanego z działalnością gospodarczą, a więc które co do zasady mają charakter osobisty.

KosztyFormy zatrudnienia