Rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej, należy liczyć się z wieloma obowiązkami polegającymi m.in. na przekazaniu konkretnych zgłoszeń do różnych urzędów czy instytucji, w tym do ZUS. Podejmując decyzję o prowadzeniu działalności w formie spółki cywilnej, odpowiedniego zgłoszenia dokonuje zarówno spółka, jak i jej wspólnicy.

Zgłoszenie spółki

W przypadku gdy spółka cywilna nie zatrudnia żadnych osób (np. pracowników, zleceniobiorców), za które musiałaby naliczać i opłacać składki ubezpieczeniowe, nie należy jej zgłaszać w ZUS jako płatnika składek. Do złożenia zgłoszenia założonej spółki cywilnej jako płatnika składek jej wspólnicy będą zobowiązani dopiero po zatrudnieniu w spółce pierwszej osoby. Wówczas powinni to zrobić w terminie 7 dni od daty:

• zatrudnienia pierwszego pracownika lub
• powstania stosunku prawnego uzasadniającego objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi pierwszej osoby (np. rozpoczęcia wykonywania umowy zlecenia przez zatrudnionego w spółce zleceniobiorcę).

Źródło: shutterstock.com

Spółkę cywilną zgłasza się w ZUS jako płatnika składek na druku ZUS ZPA. W druku tym w polu 09. bloku III. wpisuje się datę powstania obowiązku opłacania składek za osoby, które spółka zgłosiła do ubezpieczeń. W przypadku pracownika obowiązek ten powstaje z dniem nawiązania stosunku pracy, przez który należy rozumieć dzień określony w umowie o pracę jako dzień rozpoczęcia pracy. Jeśli natomiast pierwszą zatrudnioną w spółce osobą jest zleceniobiorca, to datą powstania obowiązku opłacania składek przez spółkę jest data rozpoczęcia wykonywania przez zleceniobiorcę umowy zlecenia (a nie data zawarcia takiej umowy).

Nie należy zgłaszać w ZUS spółki cywilnej jako płatnika składek, jeśli spółka nie zatrudnia żadnych osób.

Zgłoszenie wspólników

Rozpoczynając prowadzenie działalności w spółce cywilnej, należy w pierwszej kolejności złożyć wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (na druku CEIDG-1). Na podstawie danych w nim zawartych ZUS sporządzi pierwszorazowe zgłoszenie płatnika składek (druk ZUS ZFA) bez potrzeby osobistego jego wypełniania przez wspólnika i składania go w ZUS. Wspólnik spółki cywilnej powinien być bowiem zgłoszony w ZUS jako płatnik składek na własne ubezpieczenia. Przy rozpoczynaniu prowadzenia działalności w spółce cywilnej jej wspólnik powinien natomiast dokonać zgłoszenia w ZUS do:

• obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (emerytalnego, rentowych i wypadkowego) oraz zdrowotnego (na druku ZUS ZUA) lub
• obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (na druku ZUS ZZA) – jeśli wspólnik korzysta z ulgi na start i nie podlega ubezpieczeniom społecznym albo podlega ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo z innego tytułu (np. jako pracownik) lub posiada prawo do emerytury.

Należy to zrobić w ciągu 7 dni od momentu rozpoczęcia wykonywania działalności jako wspólnik spółki cywilnej. Na formularzu zgłoszeniowym trzeba podać odpowiedni kod tytułu ubezpieczenia (patrz ramka).

Druk zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i/lub ubezpieczenia zdrowotnego wspólnik spółki cywilnej może też przekazać do ZUS wraz z wnioskiem o wpis do CEIDG (tj. z drukiem CEIDG-1).

W dokumentach zgłoszeniowych (także rozliczeniowych) wspólnicy spółki cywilnej powinni podać swoje dane identyfikacyjne. Nie mogą oni posługiwać się identyfikatorem NIP lub REGON nadanym spółce.

Osoba, która jest już zarejestrowana w CEIDG jako osoba prowadząca działalność gospodarczą na własny rachunek, po przystąpieniu do spółki cywilnej nie powinna składać kolejnego zgłoszenia do ZUS. Od dodatkowo prowadzonej działalności w spółce cywilnej (obok działalności prowadzonej na własny rachunek) powinna natomiast opłacać za siebie kolejną składkę zdrowotną.

Rozliczanie się z ZUS

Spółka cywilna zgłoszona w ZUS jako płatnik składek rozlicza i opłaca składki za dany miesiąc za zatrudnione w niej osoby do 20. dnia następnego miesiąca. W deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, w bloku I. w polu 01, jako kod terminu składania dokumentów rozliczeniowych spółka wpisuje cyfrę 6.

Druki ZUS DRA, ZUS ZPA, ZUS ZFA i CEIDG-1 dostępne w programie DRUKI Gofin

W tym samym terminie powinni też rozliczać się i opłacać za siebie składki do ZUS wspólnicy spółki cywilnej, niezależnie od tego, czy spółka zatrudnia pracowników lub inne osoby podlegające ubezpieczeniom czy nie.

Wspólnicy jako kod terminu przesyłania deklaracji i raportów w bloku I. w polu 01. deklaracji ZUS DRA podają, podobnie jak spółka cywilna zgłoszona w ZUS jako płatnik składek, cyfrę 6, która jest właściwa dla deklaracji składanych do 20. dnia następnego miesiąca.

autor: Dorota Wyderska
Gazeta Podatkowa nr 96 (2179) z dnia 2024-11-28

Pracodawca przed sądem pracy. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl