Emeryt lub rencista prowadząc firmę nie zapłaci ZUS

Piotr Szulczewski

Piotr SzulczewskiPrzedsiębiorczy emeryci mają możliwość eliminowania lub ograniczenia do minimum składek ZUS z tytułu prowadzonej firmy. Dotyczy to zarówno składek emerytalnych, rentowych, chorobowych i wypadkowych, jak również składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Ograniczenie emerytury - limity zarobków

Zasada ograniczenia składek ZUS wynika z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1988 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013, poz. 1442 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą osoby mające ustalone prawo do emerytury lub renty, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym (tzw. zbieg podstaw ubezpieczenia).

Bezpłatne porady PIT.pl

Dostałeś spadek bądź darowiznę,
założyłeś działalność gospodarczą i masz problem z podatkami a może nie wiesz jak rozliczyć składki ZUS? Zadaj pytanie i uzyskaj bezpłatną
odpowiedź doradcy.

Inaczej natomiast jest w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne. Płaci się ją niezależnie od składek ZUS nawet w przypadku, gdy składki ZUS nie trzeba płacić ze względu na zbieg podstaw ubezpieczenia. Składka zdrowotna z tytułu działalności gospodarczej oblicza się w wartości 9% podstawy, którą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest w ogóle opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz osoba ta:

  • uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50 % kwoty najniższej emerytury lub
  • opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Jeżeli podatnik – emeryt lub rencista – zarabia więcej lub opłaca podatek w innej formie, nie znaczy to, że będzie musiał faktycznie ponosić jej faktyczny koszt. Składka podlega bowiem odliczeniu od podatku w wartości 7,75% podstawy jej obliczenia. W praktyce zatem, o ile podatnik będzie posiadał jakiś podatek do zapłaty, to będzie mógł o wartość zapłaconej składki zdrowotnej, zmniejszyć swoje zobowiązanie podatkowe. Miesięczny koszt składek wyniesie zatem w jego przypadku ok 50 zł.

Zapłacona składka na ubezpieczenie zdrowotne może być odliczana od podatku wykazanego do zapłaty nie tylko z działalności gospodarczej. Może ona zmniejszyć podatek, który naliczany jest z tytułu otrzymywania emerytury lub renty. Zatem nawet gdyby działalność przynosiła stratę lub dochód był minimalny, zapłaconą składkę na ubezpieczenie zdrowotną można pomniejszyć podatek płacony z innych tytułów, w tym z tytułu emerytury lub renty. Ze względu jednak, że w przypadku tych ostatnich na płatniku ciąży obowiązek poboru zaliczek, podatnik zapłacone składki zdrowotne odliczy od podatku w zeznaniu rocznym. Liczyć może zatem na spory zwrot nadpłaconego w trakcie roku podatku.

Inaczej niż w przypadku emerytów i niektórych rencistów składki oblicza się dla rencistów uzyskujących rentę z powodu niezdolności do pracy. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury. Ubezpieczenie chorobowe pozostaje w ich przypadku dobrowolne, a składka zdrowotna opłacana jest tak, jak w przypadku pozostałych rencistów oraz emerytów - jest zatem możliwe jej wyeliminowanie.

Piotr Szulczewski,
PIT.pl