Całoroczny dom na działce ROD nie da prawa do zwolnienia z PIT

Piotr Szulczewski

Patrząc od strony podatkowej, inwestycja w dom wybudowany na działce ROD (rodzinnym ogródku działkowym) nie jest opłacalna. Jeśli pieniądze na zakup pochodzą ze sprzedaży innej nieruchomości i miały być zwolnione z podatku ze względu na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, to dom na działce ROD takich potrzeb nie spełnia – orzekł NSA w wyroku z 18.05.2018 r.

Zgodnie z wyrokiem, nabycie prawa do działki położonej na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, nie stanowi zaspakajania potrzeb mieszkaniowych, tylko potrzeb wypoczynkowych i rekreacyjnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy dochodzi do nabycia niezabudowanej działki ROD, czy też stojącej tam tzw. ponadnormatywnej altany pozwalającej w niej mieszkać przez cały rok.

Zgodnie z art. 12 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych, na terenie działki obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej. Wybudowanie zatem budynku pozwalającego na całoroczne zamieszkiwanie jest sprzeczne z prawem a tym samym nie może być przedmiotem ulg podatkowych.

Ponadto zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy działka ROD to podstawowa jednostka przestrzenna rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m2, służącą zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji. Zatem sprzeczne byłoby realizowanie na niej innych celów niż te, dla których jest ona przyznawana. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych dopuszcza też wyłącznie wybudowanie na terenie działki altany działkowej (a nie budynku mieszkalnego) o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.

Realizacja celu mieszkaniowego wymaga zatem wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości na inne cele niż budynek rekreacyjny na działce ROD.

 

Wyrok NSA sprzeczny z wcześniejszym stanowiskiem sądu wojewódzkiego

Odmiennego zdania, przed wydaniem wyroku przez NSA, był Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uznał on, że za cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., uważa się wydatki poniesione na nabycie lokalu mieszkalnego, co zdaniem sądu miało miejsce. Kwestią istotną z punktu widzenia przedmiotowej normy jest zatem uzyskanie celu, jakim jest nabycie lokalu mieszkalnego.

 

Na ROD budynek nie jest związany z gruntem. Mimo to NSA zakazał ulgi w PIT

Zgodnie z art. 30 ust 2 ustawy o ROD nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte za środków finansowych działkowca, stanowią jego własność. Jest to ustawowy wyjątek od zasady superficies solo cedit (to co znajduje się na gruncie – przypada gruntowi – jest związane z gruntem), gdyż grunt ROD nie jest prawem rzeczowym lecz obligacyjnym (płaci się czynsz dzierżawy). Zatem nasadzenia, urządzenia i inne obiekty na ROD stanowią rzeczy w rozumieniu art. 45 Kodeksu cywilnego, co wynika z art. 30 ust 2 ustawy ROD stanowiące własność działkowicza, a nie właściciela działki (spółdzielni działkowej). Zdaniem sądu, skoro ulga podatkowa wymaga nabycia lokalu, to nie znaczy, że musi to być nabycie łącznie z gruntem. Fakt, że grunty ROD nie mogą być wykorzystywane do celów innych niż rekreacja nie oznacza, że wybudowany na nich budynek takim celom nie może służyć. Powyższe stanowisko zostało jednak uchylone prze NSA.

Podstawa: wyrok NSA z dnia 18.05.2018 r. (II FSK 1128/16)