Chciał uratować siostrę przed egzekucją komorniczą i utratą domu, więc spłacił jej zaległości podatkowe. Pieniądze przelał bezpośrednio na rachunek urzędu skarbowego. Dług zmalał, ale pojawił się kolejny problem. Fiskus uznał, że kobieta otrzymała darowiznę od brata, która nie może korzystać z pełnego zwolnienia z podatku. Powód? Pieniądze nie wpłynęły najpierw na jej własne konto. Przy darowiźnie 60 tys. zł taki błąd może kosztować niemal 1000 zł podatku. Podobna pułapka czeka osoby, którym rodzice spłacają kredyt albo pomagają w zakupie mieszkania.
Darowizny między najbliższymi członkami rodziny mogą być całkowicie zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Nie ma przy tym znaczenia, czy rodzice przekazują dziecku 20 tys. zł, czy 200 tys. zł. Trzeba jednak spełnić warunki określone w ustawie.
W przypadku większych darowizn pieniężnych nie wystarczy samo pokrewieństwo ani potwierdzenie przelewu. Istotne jest również to, na jaki rachunek trafiły pieniądze.
Pokazuje to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 stycznia 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.409.2025.2.ASZ.
Brat chciał uratować siostrę przed utratą domu. Spłacił jej zaległości podatkowe
Kobieta miała poważne problemy finansowe. Zalegała z zapłatą podatków, a urząd skarbowy prowadził już przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Istniało ryzyko, że egzekucja obejmie również nieruchomość, w której mieszkała.
Pomóc postanowił jej brat.
Mężczyzna wykonał trzy przelewy na rachunek urzędu skarbowego, aby częściowo spłacić zobowiązania siostry. W tytułach płatności wskazał jej dane oraz informacje pozwalające przypisać wpłaty do właściwych spraw.
Pieniądze nie były pożyczką. Brat nie oczekiwał ich zwrotu, nie żądał wynagrodzenia ani żadnego świadczenia w zamian. Chciał po prostu pomóc siostrze w trudnej sytuacji.
Urząd skarbowy przyjął wpłaty i zaliczył je na poczet jej zaległości.
Kobieta uznała, że skoro pieniądze pochodziły od rodzonego brata, przysługuje jej pełne zwolnienie z podatku od darowizn. Udała się więc do urzędu skarbowego, aby złożyć formularz SD-Z2.
Wtedy pojawił się problem.
Jak wynika z opisu sprawy, pracownik urzędu poinformował ją, że nie może skorzystać ze zwolnienia w przedstawiony sposób, ponieważ pieniądze nie trafiły na jej osobisty rachunek bankowy. Zasugerował wystąpienie o interpretację indywidualną.
Kobieta zwróciła się więc do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Była przekonana, że skoro przelewy można udokumentować, a pieniądze rzeczywiście zostały przeznaczone na jej zobowiązania, nie powinna płacić podatku.
Skarbówka uznała jednak inaczej.
Darowizna od brata bez podatku? Fiskus wskazał jeden warunek
Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn najbliżsi członkowie rodziny mogą przekazywać sobie majątek bez podatku.
Do tzw. zerowej grupy podatkowej należą małżonkowie, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierbowie, ojczym i macocha.
W przypadku darowizny pieniędzy przekraczającej kwotę wolną, która dla I grupy podatkowej wynosi obecnie 36 120 zł, trzeba jednak spełnić dodatkowe warunki.
Po pierwsze, obdarowany powinien zgłosić otrzymanie darowizny na formularzu SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego. Od obowiązku zgłoszenia przewidziano ustawowe wyjątki.
Po drugie, przekazanie pieniędzy musi być odpowiednio udokumentowane. Ustawa wskazuje dowód przekazania środków na rachunek płatniczy obdarowanego, jego inny rachunek w banku lub SKOK albo przekazem pocztowym.
To właśnie drugi warunek okazał się decydujący w sprawie kobiety, której brat spłacił zaległości podatkowe.
Dyrektor KIS przyznał, że doszło do darowizny. Kobieta uzyskała bowiem korzyść majątkową, ponieważ zmniejszyły się jej zobowiązania wobec fiskusa.
Jednocześnie uznał, że nie zostały spełnione warunki pełnego zwolnienia. Pieniądze trafiły bezpośrednio na rachunek urzędu skarbowego, a nie na rachunek obdarowanej.
Nie pomogło nawet to, że przelewy zawierały jej dane i zostały prawidłowo zaksięgowane na poczet zaległości.

Urząd przyjął pieniądze, ale odmówił prawa do pełnego zwolnienia
W interpretacji z 2 stycznia 2026 r. Dyrektor KIS podkreślił, że przepisy dotyczące darowizn pieniężnych wymagają zachowania określonego sposobu przekazania środków.
Zdaniem organu podatkowego przelew wykonany bezpośrednio na rachunek wierzyciela osoby obdarowanej nie spełnia warunku przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy.
Nie ma przy tym znaczenia, że końcowy efekt ekonomiczny jest identyczny.
Gdyby brat najpierw przelał pieniądze na rachunek siostry, a ona następnie uregulowała zaległości podatkowe, mogłaby korzystać z pełnego zwolnienia, pod warunkiem dopełnienia pozostałych formalności.
Ponieważ jednak brat od razu zapłacił jej dług, skarbówka odmówiła prawa do zastosowania tej preferencji.
Nie oznacza to automatycznie konieczności opodatkowania całej otrzymanej kwoty. Kobieta nadal może korzystać z kwoty wolnej przewidzianej dla I grupy podatkowej.
Jeżeli jednak wartość darowizn od brata przekroczy ustawowy limit, nadwyżka będzie podlegała opodatkowaniu.
Brat przekazał 60 tys. zł. Ile podatku trzeba zapłacić w 2026 roku?
Załóżmy, że brat chce pomóc siostrze i przekazuje na spłatę jej zobowiązań 60 tys. zł.
Jeżeli wykona przelew na jej rachunek bankowy, a siostra sama ureguluje zadłużenie i prawidłowo zgłosi darowiznę, podatek wyniesie 0 zł.
Jeżeli jednak brat przekaże 60 tys. zł bezpośrednio wierzycielowi, zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora KIS nie będzie możliwe zastosowanie pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny.
W takim przypadku zastosowanie znajdzie kwota wolna wynosząca 36 120 zł oraz skala podatkowa dla I grupy.
| Rozliczenie darowizny | Kwota |
|---|---|
| Darowizna od brata | 60 000 zł |
| Kwota wolna od podatku | 36 120 zł |
| Nadwyżka podlegająca opodatkowaniu | 23 880 zł |
| Podatek według skali dla I grupy | 961,65 zł |
Wyliczenie zakłada, że siostra nie otrzymywała wcześniej innych darowizn od brata, które należałoby doliczyć zgodnie z ustawą.
Ostateczna kwota podatku, po ustawowym zaokrągleniu, wyniosłaby 962 zł.
To niemal 1000 zł dodatkowego obciążenia wyłącznie z powodu sposobu przekazania pieniędzy.
Przy darowiźnie 20 tys. zł podatku mogłoby natomiast nie być wcale, jeżeli suma nabyć od tego samego darczyńcy uwzględniana według ustawowych zasad nie przekroczyłaby 36 120 zł.
Rodzice spłacają kredyt dziecka albo płacą deweloperowi. Czy też pojawi się podatek?
Problem nie ogranicza się do zaległości wobec urzędu skarbowego.
Podobne wątpliwości mogą powstać, gdy rodzice chcą pomóc dorosłemu dziecku i przelewają pieniądze bezpośrednio na rachunek banku, dewelopera lub innego wierzyciela.
Przykładowo rodzice przekazują 100 tys. zł na zakup mieszkania. Zamiast wpłacić pieniądze na konto dziecka, przelewają je bezpośrednio deweloperowi.
Ekonomicznie dziecko otrzymuje wsparcie finansowe w tej samej wysokości, ale sposób dokonania przelewu może wywołać spór z fiskusem.
Podobnie może być, gdy syn opłaca zadłużenie matki w spółdzielni mieszkaniowej albo dziadkowie spłacają raty kredytu wnuka.
W interpretacjach podatkowych organy konsekwentnie wskazują, że przy darowiźnie pieniężnej znaczenie ma spełnienie ustawowego warunku dokumentowania przekazania środków.
Nie każda płatność na rachunek osoby trzeciej automatycznie wyklucza jednak zwolnienie. W orzecznictwie dopuszczano określone sytuacje, w których pieniądze były przekazywane na wyodrębniony rachunek lub subkonto przypisane obdarowanemu.
Dlatego każdą transakcję należy ocenić z uwzględnieniem jej rzeczywistej konstrukcji prawnej i sposobu przekazania pieniędzy.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem w przypadku darowizny pieniężnej pozostaje przelew na rachunek obdarowanego, który następnie sam reguluje swoje zobowiązania.
Rzecznik Praw Obywatelskich zakwestionował podejście fiskusa
Stanowisko organów podatkowych dotyczące przelewów bezpośrednio do wierzycieli budzi zastrzeżenia.
W lutym 2026 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie stosowania zwolnienia dla darowizn pieniężnych przekazywanych na rachunek wierzyciela obdarowanego.
RPO zwrócił uwagę, że przelew bezpośrednio do wierzyciela również pozostawia ślad bankowy i pozwala ustalić, kto przekazał środki, w jakiej wysokości oraz na jaki cel.
Z perspektywy dokumentowania darowizny i przeciwdziałania nadużyciom podatkowym taki przelew może więc spełniać podobną funkcję jak przelew na rachunek obdarowanego.
Rzecznik zakwestionował zbyt rygorystyczne podejście organów skarbowych, wskazując na ryzyko nieuzasadnionego pozbawiania rodzin prawa do zwolnienia.
Minister Finansów w odpowiedzi z 11 marca 2026 r. odniósł się do zasad dokumentowania darowizn oraz obowiązującego brzmienia art. 4a ustawy.
Spór pokazuje, że sposób interpretowania przepisów nie jest pozbawiony kontrowersji. Nie zmienia to jednak faktu, że podatnik dokonujący obecnie darowizny powinien liczyć się z restrykcyjnym stanowiskiem Dyrektora KIS.
Czy można odzyskać zwolnienie, jeśli pieniądze trafiły już do wierzyciela?
Jeżeli przelew został już wykonany bezpośrednio na rachunek wierzyciela, samo późniejsze sporządzenie umowy darowizny albo przedstawienie potwierdzenia płatności nie zmieni sposobu przekazania pieniędzy.
Nie oznacza to jednak, że podatnik jest pozbawiony możliwości kwestionowania stanowiska fiskusa.
Osoba, która otrzymała niekorzystną interpretację indywidualną, może zaskarżyć ją do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W postępowaniu sądowym możliwa jest ocena, czy organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zwolnienia.
Nie ma jednak gwarancji korzystnego rozstrzygnięcia.
Jeżeli podatnik nie spełnia warunków zwolnienia i wartość darowizny przekracza kwotę wolną, co do zasady powinien złożyć zeznanie SD-3 w terminie miesiąca od powstania obowiązku podatkowego.
Podatek ustala następnie urząd skarbowy w decyzji.
Ważne jest również uwzględnienie darowizn otrzymanych wcześniej od tej samej osoby. Przy ustalaniu kwoty wolnej bierze się pod uwagę nabycia dokonane w roku ostatniego nabycia i w okresie pięciu lat poprzedzających ten rok.
Jak przekazać darowiznę w rodzinie, żeby nie zapłacić podatku?
Jeżeli rodzice, dzieci albo rodzeństwo chcą przekazać większą kwotę na spłatę zobowiązań, warto zadbać o prawidłowe udokumentowanie całej operacji.
Najbezpieczniej jest przelać pieniądze bezpośrednio na rachunek osoby obdarowanej. W tytule przelewu można wskazać, że jest to darowizna. Następnie obdarowany samodzielnie spłaca kredyt, zaległość podatkową lub inny dług.
W przypadku darowizn przekraczających kwotę wolną trzeba również pamiętać o zgłoszeniu SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy, jeżeli zgłoszenie jest wymagane do skorzystania ze zwolnienia.
Nie warto natomiast przekazywać większych kwot w gotówce, zakładając, że samo podpisanie umowy darowizny wystarczy do zwolnienia z podatku.
Przy darowiźnie pieniężnej przekraczającej ustawowy limit sposób udokumentowania przekazania środków ma zasadnicze znaczenie.
Jeżeli darczyńca chce zapłacić bezpośrednio bankowi, deweloperowi lub innemu wierzycielowi, dobrze jest wcześniej sprawdzić skutki podatkowe planowanej operacji.
Chciał pomóc, a pojawił się kolejny podatek
Sprawa kobiety, której brat spłacił zaległości wobec urzędu skarbowego, pokazuje, że nawet darowizna w najbliższej rodzinie może wywołać obowiązek podatkowy.
Nie wystarczy bowiem wykazać, że pieniądze pochodzą od brata, rodziców czy dziecka. W przypadku darowizn pieniężnych przekraczających ustawowy limit trzeba także spełnić warunki dotyczące ich udokumentowania.
W ocenie Dyrektora KIS przelew wykonany bezpośrednio na rachunek wierzyciela nie jest równoznaczny z przekazaniem środków na rachunek obdarowanego.
W praktyce jeden dodatkowy przelew może więc zdecydować o podatku. Gdy brat najpierw przekazuje 60 tys. zł siostrze, a ona następnie spłaca swój dług, przy spełnieniu pozostałych warunków możliwe jest pełne zwolnienie. Gdy brat płaci od razu wierzycielowi, skarbówka może zażądać niemal 1000 zł podatku.
Dlatego przed przekazaniem większej darowizny warto sprawdzić nie tylko kwotę i termin zgłoszenia, ale przede wszystkim to, na czyje konto mają trafić pieniądze.
Podstawa prawna: art. 4a, art. 9, art. 14, art. 15 i art. 17a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn; art. 888 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny; interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 stycznia 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.409.2025.2.ASZ.
