Rząd zamierza podnieść wysokość grzywien. Dolna stawka ma zostać zwiększona dziesięciokrotnie, natomiast górna – pięciokrotnie. Takie zmiany zakłada projekt zmian Kodeksu karnego. Rząd rozpocznie prace nad nim we wtorek.
Szykują się zmiany w wysokości grzywien. Proponuje je Ministerstwo Sprawiedliwości. W przygotowanym przez niego projekcie chodzi głównie o przepis Kodeksu karnego, według którego „ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od 10 zł, ani też przekraczać 2000 zł”.
Siła nabywcza pieniądza się zmieniła, czas na nowe stawki
Jak stanowi obecna regulacja, „grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki”. Jednocześnie, co do zasady, jeśli „ustawa nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, zaś najwyższa 540” – zależnie od rodzaju przestępstwa i okoliczności sprawy. Na podstawie tych przepisów można obliczyć, że najniższa grzywna może wynieść 100 zł, zaś najwyższa przekroczyć 1 mln zł (oprócz tego w grę wchodzą np. kary łączne).
Autorzy projektu zmian są zdania, że w zakresie najniższych stawek grzywien „taki wymiar kary można uznać za adekwatny i akceptowalny w przypadku odpowiedzialności za wykroczenia, ale nie za przestępstwa”. Zwracają uwagę, że wspomniane wyżej limity nie były zmieniane od początku obowiązywania kodeksu. Podkreślają, że przez lata od wprowadzenia przepisu siła nabywcza pieniądza bardzo się zmieniła i obecnie ze względu na nią trudno „ zaaprobować orzekanie grzywien za przestępstwa w wymiarze 100 zł lub niewiele wyższym”.
Jak wysokie będą stawki po zmianach?
Dlatego stawki grzywien mają zostać znacznie zwiększone. Projekt zakłada, że „stawka dzienna nie może być niższa od 100 złotych, ani też przekraczać 10 000 złotych”. Ministerstwo zamierza „urealnić wysokość stawki dziennej grzywny w postępowaniu karnym”, dlatego wyszło z propozycją dziesięciokrotnego podwyższenia jej dolnej granicy i pięciokrotnego podwyższenia górnego limitu. A to oznacza, że po zmianach wysokość minimalnej grzywny wynosiłaby 1 tys. zł (10 stawek grzywny x 100 zł), z kolei najwyższa mogłaby wynosić nawet 5 mln 400 tys. zł (540 stawek grzywny x 10 000 zł).
Podczas konsultacji rozważano wprowadzenie górnego limitu grzywny w wyższej wysokości – 20 tys. zł, jednak skończyło się na 10 tys. zł. Jak stwierdził projektodawca, „w tym przypadku pięciokrotna rewaloryzacja będzie wystarczająca, gdyż w praktyce sądy nie sięgały po maksymalny wymiar kary”.
Nowelizacja przepisów miałaby zacząć obowiązywać po upływnie 14 dni od jej ogłoszenia.