Od stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4 tys. do 7 tys. zł. Samo pokrycie kosztów pochówku nie gwarantuje automatycznej wypłaty pełnej kwoty. ZUS przypomina o zasadach, które decydują o przyznaniu wsparcia.
Zasiłek pogrzebowy przez lata wynosił 4 tys. zł. Kwota ta obowiązywała od marca 2011 roku.
Zasiłek pogrzebowy po zmianach. Jak uniknąć błędów we wniosku do ZUS?
Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie jest wyższe o 3 tys. zł i wynosi 7 tys. zł. Przepisy przewidują również jego waloryzację od 1 marca, jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
Od stycznia do września 2026 r. w całym kraju wypłacono 299,1 tys. zasiłków pogrzebowych, na kwotę 1 mld 870 mln zł, a przeciętna wypłata wyniosła 6 252,67 zł.
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?
O świadczenie może ubiegać się osoba, która pokryła koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS, emeryta, rencisty lub członka rodziny świadczeniobiorcy. Zasiłek przysługuje również po śmierci osoby, która nie miała jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniała warunki do jej przyznania.
Do członków rodziny zalicza się m.in. małżonka, również będącego w separacji, rodziców, dzieci, rodzeństwo, dziadków i wnuki. W tej grupie są także m.in. ojczym, macocha, dzieci przysposobione, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej.
Zasiłek może otrzymać także osoba niespokrewniona ze zmarłym, pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego, jeśli ponieśli koszty pogrzebu.
Kto otrzyma pełne 7 tys. zł?
Wiele osób błędnie zakłada, że nowa kwota 7 tys. zł należy się każdemu organizatorowi pogrzebu. Przepisy wyraźnie dzielą jednak wnioskodawców na dwie grupy, co ma też wpływ na wysokość wypłaty.
– Jeśli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny zmarłego, otrzyma on pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na pochówek. Inaczej jest w przypadku osób spoza rodziny oraz instytucji. ZUS zwróci im udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł. Dla przykładu: jeśli rachunki przedstawione do ZUS wyniosły np. 5 tys. zł, to w przypadku wnioskodawcy – członka rodziny – ZUS wypłaci 7 tys. zł, a jeśli pogrzeb opłacił np. sąsiad – to ZUS wypłaci tej osobie 5 tys. zł. Ważna informacja, jeśli pogrzeb zapłaciło kilka osób lub podmiotów, zasiłek zostanie podzielony proporcjonalnie do poniesionych kosztów – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
Za jakie wydatki ZUS wypłaci zasiłek?
Przy ustalaniu prawa do świadczenia ZUS bierze pod uwagę wydatki bezpośrednio związane
z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia pogrzebu. Nie wszystkie koszty można jednak uwzględnić. Częstym błędem jest przedstawianie rachunków za usługi, których przepisy nie obejmują. Do refundacji nie zostaną zaliczone wydatki na zakup pomnika lub nagrobka, organizację stypy (konsolacji) czy opłatę dla zakładu pogrzebowego za samo złożenie dokumentów w ZUS. Co ważne, prawo do zasiłku nie przysługuje, jeśli jedynym przedstawionym dokumentem jest faktura za kwiaty. Jeżeli istnieją przyczyny uniemożliwiające przedłożenie rachunku za trumnę lub urnę, należy to wyjaśnić.
Jak otrzymać zasiłek pogrzebowy?
– Aby otrzymać pieniądze za pokrycie kosztów pogrzebu, należy złożyć wniosek Z-12. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS, wysłać dokumenty pocztą, przekazać przez eZUS lub skorzystać
z pośrednictwa upoważnionego zakładu pogrzebowego – wskazuje rzeczniczka.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane w danej sytuacji, przede wszystkim rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu. W określonych przypadkach potrzebne będą także dokumenty dotyczące zgonu lub martwego urodzenia dziecka. Jeśli dziecko było umieszczone
w rodzinie zastępczej, należy przedstawić zaświadczenie potwierdzające ten fakt. W przypadku dokumentów sporządzonych za granicą trzeba dołączyć również odpowiedni akt zgonu lub akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe.
Jeśli ZUS nie będzie mógł samodzielnie potwierdzić pokrewieństwa ze zmarłym, poprosi o dodatkowe dokumenty. Na ich dostarczenie wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.
Pilnuj terminów
Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której pochówek został opłacony. Po tym terminie prawo do świadczenia co do zasady wygasa. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy wcześniejsze złożenie dokumentów było niemożliwe, np. z powodu późniejszego odnalezienia lub zidentyfikowania zmarłego albo innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby, która poniosła koszty pogrzebu. Wówczas termin wynosi 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Przyczynę opóźnienia trzeba potwierdzić odpowiednim dokumentem, np. zaświadczeniem policji lub prokuratury.
Beata Kopczyńska
regionalna rzeczniczka prasowa ZUS
w województwie śląskim