W ramach ulgi termomodernizacyjnej zwykle odliczyć można wydatki na materiały izolacyjne oraz roboty bezpośrednio związane z dociepleniem dachu. Czy koszty poniesione na elementy konstrukcyjne i pokrycie dachowe – takie jak dachówka, elementy poszycia dachowego, rynny czy okna dachowe – mogą zostać objęte tą ulgą? Wątpliwości wyjaśnia Ministerstwo Finansów.
Z pytaniami dotyczącymi możliwości odliczeń w ramach ulgi modernizacyjnej wystąpił w interpelacji poseł Janusz Kowalski. Odpowiedzi udzielił mu podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów (MF) Jarosław Neneman. Poniżej prezentujemy stanowisko fiskusa w poruszanych kwestiach.
Jak zauważa w interpelacji poseł Janusz Kowalski, podatnicy rozliczający podatek dochodowy od osób fizycznych mogą – podobnie jak w poprzednich latach – skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej przy rozliczeniu podatku za 2025 r., która umożliwia odliczenie od dochodu wydatków poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w budynku jednorodzinnym, przy czym mimo kilku lat obowiązywania ulgi jej stosowanie w praktyce nadal budzi liczne wątpliwości interpretacyjne.
Podejście zawężające zakres zastosowania ulgi
Zakres wydatków podlegających odliczeniu określony został w rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju w sprawie wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych. W wykazie tym wskazano m.in. materiały budowlane oraz usługi związane z dociepleniem przegród budowlanych, w tym dachów.
Jednocześnie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym odliczeniu w ramach ulgi termomodernizacyjnej podlegają wyłącznie wydatki na materiały izolacyjne oraz roboty bezpośrednio związane z dociepleniem dachu, natomiast wydatki na elementy konstrukcyjne i pokrycie dachowe – takie jak dachówka, elementy poszycia dachowego, rynny czy okna dachowe – nie mogą być objęte ulgą.
Poseł Janusz Kowalski uważa, że takie podejście znacząco zawęża zakres zastosowania ulgi. Jego zdaniem w praktyce oznacza to, że podatnicy nie mogą odliczyć znacznej części kosztów ponoszonych przy modernizacji dachu, mimo że prace te są integralnym elementem przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i mają bezpośredni wpływ na ograniczenie strat ciepła w budynku. Jego wątpliwości budzi również zgodność takiej wykładni z literalnym brzmieniem przepisów oraz z celem wprowadzenia ulgi, którym było zachęcenie właścicieli budynków jednorodzinnych do przeprowadzania kompleksowych inwestycji poprawiających efektywność energetyczną budynków.
Czym jest „przedsięwzięcie termomodernizacyjne”?
Jarosław Neneman pisze w odpowiedzi na poselską interpelację: „Mimo, że przedmiotowe odliczenie jest ulgą podatkową, to rodzaje wydatków możliwych do odliczenia w jej ramach w praktyce określa minister właściwy w sprawach budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Dlatego też niniejsza odpowiedź uwzględnia stanowisko resortu rozwoju i technologii, we właściwości którego pozostaje dział budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo”.
Kwestie dotyczące korzystania z ulgi termomodernizacyjnej określa art. 26h ustawy PIT. Zgodnie z tym przepisem podatnik będący właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma prawo odliczyć od podstawy obliczenia podatku (ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2) wydatki poniesione w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w tym budynku, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, które zostanie zakończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.
Ustawa PIT nie zawiera stworzonej na jej potrzeby definicji pojęcia „przedsięwzięcie termomodernizacyjne”, a odwołuje się do wyjaśnienia tego pojęcia zawartego w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jest to przedsięwzięcie, w wyniku którego następuje ulepszenie skutkujące zmniejszeniem zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania budynków mieszkalnych.
Zgodnie z art. 26h ust. 10 ustawy PIT, wykaz rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych określony jest w rozporządzeniu. Jego zakres przedmiotowy ma zapewnić poprawę efektywności energetycznej przedsięwzięć termomodernizacyjnych, jak i pozytywny wpływ (poprawę) na jakości powietrza.
Co podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania?
Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1128), jako rozporządzenie wykonawcze do przepisów ustawy PIT, nie może wykroczyć poza zakres definicji ustawowej co oznacza, iż nie może obejmować materiałów budowlanych, urządzeń lub usług, które nie przyczyniają się do realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia (ust. 1 pkt 1), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 roku, odliczeniu od podstawy opodatkowania podlegają materiały budowlane wykorzystywane do docieplenia przegród budowlanych, płyt balkonowych, dachów oraz fundamentów, wchodzące w skład systemów dociepleń lub wykorzystywane do zabezpieczenia przed zawilgoceniem. Niniejszy zapis wprost wskazuje, że są to materiały wykorzystywane do docieplenia dachów, jednocześnie wchodzące w skład systemu dociepleń lub wykorzystywane do zabezpieczenia przed zawilgoceniem, nie zaś same pokrycie czy poszycie dachowe. Poszycie dachowe (np. blacha, dachówka) nie stanowi ani materiału izolacyjnego (nie jest uznawany za taki materiał), ani też nie wchodzi w skład systemu dociepleń. Nie stanowi też materiału wykorzystywanego na potrzeby wykonania zabezpieczenia przed zawilgoceniem.
Kwestia zabezpieczenia przed zawilgoceniem
To, czy wydatki na pokrycia dachowe służą zabezpieczeniu przed zawilgoceniem, należy rozważyć w kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.), dalej zwanego „rozporządzeniem Wt” oraz przepisów dotyczących wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu.
W rozporządzeniu Wt wprowadzono wymagania dla budynku w zakresie zabezpieczenia przed zawilgoceniem (rozdział 4 działu VIII). Zgodnie z § 315 rozporządzenia Wt budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby m.in. opady atmosferyczne oraz para wodna w powietrzu w tym budynku nie powodowały zagrożenia zdrowia i higieny użytkowania.
Pokrycie dachowe, czyli dachówka, blacha itp., zasadniczo służy zabezpieczeniu przed czynnikami atmosferycznymi, przenoszeniem części obciążeń i ochroną kolejnych warstw, natomiast ochronie przed zawilgoceniem służą odpowiednie membrany izolujące przed wodą lub parą wodną.
Należy w tym miejscu wskazać, że w załączniku nr IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG oraz załączniku VII rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011) wskazano następujące grupy/rodziny wyrobów:
- w pkt 3 – membrany, w tym stosowane w postaci płynnej i zestawy (izolujące przed wodą lub parą wodną),
- w pkt 4 – materiały termoizolacyjne, złożone zestawy/systemy izolacyjne,
- w pkt 22 – pokrycia dachowe, świetliki, okna dachowe i wyroby pomocnicze, zestawy dachowe.
Jak podkreśla Jarosław Neneman, wskazane rozporządzenia w sposób jednoznaczny wprowadzają rozróżnienie między wyrobami budowlanymi wchodzącymi w skład omawianych grup/rodzin wyrobów.
Co wskazują normy?
Jednocześnie normy zharmonizowane: EN 490:2011 Dachówki i kształtki dachowe cementowe do pokryć dachowych i okładzin ściennych – Charakterystyka wyrobu i EN 14783:2013 Blachy i dachówki metalowe podparte na całej powierzchni, przeznaczone do wykonywania pokryć dachowych, zewnętrznych obudów ścian i okładzin wewnętrznych – Charakterystyka wyrobu i wymagania wskazują na zamierzone zastosowanie wyrobów w pokryciach zewnętrznych. Należy zaznaczyć, że producent jako właściwość użytkową wyrobów może deklarować wodoszczelność. W odniesieniu do blachy i blachodachówki wskazano, że wyroby nie mające perforacji (jako uszkodzeń) są nieprzepuszczalne dla pary i powietrza, zaś dachówki, inne niż dachówki koszowe, nie wymagają badania wodoszczelności.
Odwołując się jednak do normy EN 13956:2012 Elastyczne wyroby wodochronne – Wyroby z tworzyw sztucznych i kauczuku do pokryć dachowych – Definicje i właściwości, należy wskazać, że obejmuje ona wyroby, które wykorzystywane są do wykonywania izolacji wodochronnej, tj. działań podjętych w celu zabezpieczenia przed przechodzeniem wody przez warstwy izolacyjne. Wyroby takie poddawane są odpowiednim badaniom w zakresie w wodoszczelności i przenikania pary wodnej. Ponadto wyroby te mogą wchodzić w skład systemu pokrycia dachowego i w takim przypadku właściwości użytkowe składników pokrycia dachowego będzie oceniany jako całość.
Wydatki o charakterze wyłącznie remontowym
Niemniej należy podkreślić, że celem rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych pozostaje zapewnienie prawidłowości przeprowadzania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ich wpływ na poprawę jakości powietrza i efektywności energetycznej budynków. Dlatego istotnym pozostaje wskazanie, że wykaz przyjęty rozporządzeniem nie pozwala na odliczanie wydatków, które nie stanowią termomodernizacji, lecz są wydatkami o charakterze wyłącznie remontowym. Tym samym konieczne jest podkreślenie, że ulgą pozostają objęte te wydatki, które są ściśle związane z termomodernizacją budynków i których poniesienie przyczyni się do poprawy jakości powietrza.
Warto przy okazji podkreślić, że wydatki na okna montowane w skośnej płaszczyźnie dachu (zwane także oknami dachowymi lub oknami połaciowymi), zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia (ust. 1 pkt 13 oraz ust. 2 pkt 7) mogą być odliczone od podstawy opodatkowania w ramach ulgi termomodernizacyjnej. Uprawnienie to obejmuje zarówno wydatki na zakup okna jak i jego montaż.
Jarosław Neneman podkreśla: „W naszej ocenie, obecne przepisy dotyczące ulgi termomodernizacyjnej, w tym wykaz wydatków możliwych do odliczenia w ramach tej ulgi, nie wymagają doprecyzowania”.
Źródło: Sejm RP
