Ubezpieczenie i odszkodowanie a koszty - samochód w firmie

Piotr Szulczewski 21.03.2012 10:00 (aktualizacja: )

Przepisy podatkowe w specjalny sposób wskazują na rozliczanie kosztów ubezpieczenia pojazdu oraz wypłaty odszkodowania w przypadku szkody na pojeździe. Do kosztów uzyskania przychodów zaliczać można koszt ubezpieczenia pojazdu – zarówno osobowego jak i pojazdu innego niż osobowy. Dotyczy to zarówno OC, AC, jak i NW.

Jeżeli jednak ubezpieczenie dotyczy pojazdu osobowego, to rozliczenie go w kosztach zależy od wartości samochodu. W przypadku samochodów osobowych o wartości początkowej przekraczających 20.000 euro w kosztach rozliczyć można tylko część wartości składek ubezpieczenia, w proporcji, w jakiej pozostaje wartość 20.000 euro w wartości początkowej pojazdu. Przeliczenia tej kwoty dokonuje się według kursu średniego NBP z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia.

Ograniczenia nie stosuje się w pojazdach innych niż osobowe. W przypadku opłat ubezpieczeniowych pojazdów osobowych nie stanowiących środków trwałych, w tym będących majątkiem prywatnym podatnika, wydatek na składki ubezpieczeniowe należy rozliczać w kosztach w ramach ewidencji przejechanych kilometrów. Ograniczenia nie stosuje się jednak do pojazdów osobowych, wykorzystywanych w ramach umów leasingu (zarówno operacyjnego, jak i finansowego).

Ubezpieczenie nowego auta a wartość początkowa samochodu

Ubezpieczenie pojazdu, powstałe w wyniku umowy zawartej przed wprowadzeniem samochodu do użytkowania, nie podwyższa wartości początkowej środka trwałego, lecz będzie księgowane bezpośrednio w kosztach. Nie jest to wydatek związany z zakupem, niezbędny do wprowadzenia samochodu do używania. Przepisy ustawy o PIT nie określają pojęcia „kompletne i zdatne do użytku”. Z przepisów kodeksu drogowego, które regulują zasady rejestracji pojazdów oraz dopuszczenia ich do ruchu, wynika, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny. Pojazd jest dopuszczony do ruchu, jeżeli spełnia warunki techniczne oraz jest zarejestrowany i zaopatrzony w zalegalizowane tablice rejestracyjne i w nalepkę kontrolną.

Wypadek

Do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym.

Za ubezpieczenie dobrowolne należy uznawać Auto Casco, a nie OC. Remont lub strata pojazdu, który pozostawał objęty jedynie ubezpieczeniem OC, nie może być zaliczony do kosztów. Dotyczy to zarówno wypadku z własnej winy, jak również spowodowanego przez osobę trzecią, z jej winy. Gdyby jednak podatnik uzyskał odszkodowanie z OC sprawcy, a wydatki na remont pojazdu ponosił osobiście, to ich wartość mogłaby stanowić dla niego koszt uzyskania (przy założeniu, że pojazd objęty jest ubezpieczeniem dobrowolnym).

Za ubezpieczenie dobrowolne pojazdu, uprawniające do rozliczenia kosztów nie można uznawać NW. Taka forma ubezpieczenia nie jest wystarczająca, by szkody i remonty rozliczać w kosztach, choć zdarzają się interpretacje prawa podatkowego pozwalające rozliczyć koszty w związku z pojazdem objętym wyłącznie ubezpieczeniem NW.

Metody wypłaty odszkodowania

Ubezpieczyciel stosuje dwie metody wypłat. Są to: metoda kosztorysowa, zakładająca wstępną ocenę szkód i wypłatę odszkodowania na podstawie przedstawionego wyliczenia z uwzględnieniem cen rynkowych niezbędnych prac, oraz metoda rachunkowa, polegająca na przekazaniu odszkodowania po okazaniu zakładowi ubezpieczeń faktur stwierdzających poniesione koszty

Gdy szkodę ponosi przedsiębiorca – przychód a koszt

Za przychód uznaje się otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym przychód rozpoznaje tylko przedsiębiorca, który faktycznie uzyska odszkodowanie.

Koszty uzyskania przychodów z tytułu szkód powypadkowych i remontów wystąpią tylko wtedy, gdy samochód objęty jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Na pytanie, co to jest ubezpieczenie dobrowolne, najbezpieczniej odpowiedzieć, że jest to auto casco. Posiadacz NW może mieć kłopot w rozliczeniu kosztów uzyskania przychodów z tytułu szkody (NW to ubezpieczenie osoby, a nie samochodu). Potwierdza to Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Śródmieście w interpretacji z 15 listopada 2005 r. (sygn. akt PD I 415/18/28a/05).

Gdy umowa ubezpieczenia stwierdza, że koszty naprawy ponosi ubezpieczyciel, podatnik nie otrzyma odszkodowania (nie będzie ono przychodem), ale i nie rozliczy kosztów. Faktury będą wystawiane bezpośrednio na ubezpieczyciela.

W przypadku natomiast, gdy samochód objęty jest wyłącznie ubezpieczeniem obowiązkowym stosować należy zasadę, że do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (pamiętamy, że w przypadku samego OC kosztów nie stanowią szkody powypadkowe). Potwierdził to WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 357/07 i I SA/Gd 358/07).

Podatek VAT nie będzie zwracany

Jak wskazał Sąd Najwyższy, jeśli istnieje podstawa odliczenia VAT z tytułu zakupu części lub dokonanych napraw – ubezpieczyciel wypłaci kwotę netto. Wyłącznie przedsiębiorca zwolniony podmiotowo lub przedmiotowo z VAT (który nie ma prawa odliczenia) ma prawo żądać od zakładu ubezpieczeń pełnej kwoty za naprawę.

  • data modyfikacji: 01-06-2015