Zmiana cyklu rozrachunkowego transakcji giełdowych

Zmiana cyklu rozrachunkowego transakcji giełdowych

Od 6 października 2014 r. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW) zmienił dotychczasowy cykl rozrachunkowy z T + 3 na cykl T + 2.

Cykl rozrachunkowy jest to okres czasu jaki jest potrzebny instytucji prowadzącej system depozytowo – rozliczający, czyli w przypadku Polski KDPW, na rozliczenie danej transakcji instrumentami finansowymi na rynku regulowanym. W trakcie tego cyklu, po zawarciu transakcji na instrumentach finansowych następuje przesunięcie ich pomiędzy kontami depozytowymi uczestników. Jednocześnie są realizowane przelewy pieniężne pomiędzy rachunkami banków płatników dla uczestników KDPW, którzy uczestniczyli w transakcji. Dopiero po zakończeniu cyklu rozrachunkowego strony transakcji stają się właścicielami odpowiednio danego instrumentu finansowego czy też środków pieniężnych zapłaconych za ten instrument.

Cykl rozrachunkowy transakcji giełdowych
Źródło: Thinkstock

Dotychczas stosowany przez KDPW cykl rozrachunkowy T + 3 oznaczał, iż transakcja instrumentami finansowymi była rozliczana dopiero w 3 dniu roboczym po jej dokonaniu. Do tego więc czasu osoba nabywająca instrument finansowy nie była w stanie wykonywać przysługujących jej z tego instrumentu praw, a osoba zbywająca instrument nie stawała się właścicielem środków pieniężnych zapłaconych za niego lub też zapłaconych w wyniku jego realizacji. Wprowadzenie cyklu T + 2 oznacza, iż okres ten został skrócony do 2 dni roboczych. W konsekwencji transakcje zawarte w dniu 8 października 2014 r. zostały rozliczone już w dniu 10 października 2014 r. nie zaś dopiero 13 października 2014 r. jak by to miało miejsce w przypadku zastosowania cyklu rozrachunkowego T + 3.

Zmiana cyklu rozrachunkowego została wprowadzona w celu przyspieszenia rozliczania transakcji na rynku kapitałowym. Nowe zasady dotyczą zarówno rynku giełdowego jak i alternatywnego systemu obrotu. Objęte cyklem rozrachunkowym T + 2 są następujące instrumenty finansowe: akcje, prawa do akcji, ETFy, kwity depozytowe i certyfikaty inwestycyjne.

Zmiana cyklu rozrachunkowego dostosowała polski rynek kapitałowy do standardów wprowadzanych w Unii Europejskiej. Wynikała z konieczności przystosowania polskiego prawa do prawa unijnego, w szczególności do przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie usprawnienia rozrachunku papierów wartościowych w Unii Europejskiej i w sprawie centralnych depozytów papierów wartościowych, które wchodzi w życie 1 stycznia 2015 roku. Poza KDPW, w dniu 6 października 2014 r. na cykl rozrachunkowy T +2 w miejsce T + 3 przeszło większość europejskich centralnych depozytów papierów wartościowych w tym m.in. Wielka Brytania, Włochy, Francja, Holandia i Szwecja.

Skrócenie cyklu rozrachunkowego powinno pozytywnie wpłynąć na postrzeganie rynku przez inwestorów indywidualnych oraz instytucjonalnych. Inwestorzy uzyskują krótszy okres w zakresie finalizacji zawieranych transakcji - szybsze pozyskiwanie papierów wartościowych dla strony kupującej oraz środków pieniężnych dla sprzedających. Dodatkowo procesy związane z wykonywaniem praw z akcji uległy skróceniu, co oznacza, iż zarówno transakcja zakupu akcji uprawniających do udziału w walnym zgromadzeniu jak również zakupu akcji w celu uzyskania uprawnienia do dywidendy może nastąpić jeden dzień później niż dotychczas. Zmiana cyklu rozrachunkowego wpłynie również na procesy optymalizacji podatkowej podejmowane przez inwestorów giełdowych w ramach sprzedaży/kupna akcji w ostatnich dniach rozrachunkowych roku podatkowego.

Paweł Stelmach Prawnik w kancelarii Russell Bedford Dmowski i Wspólnicy