Zgłoś do GIIF transakcje powyżej 15 tys. EUR, a te powyżej 10 tys. EUR - sprawdź samodzielnie

Piotr Szulczewski

Przepisy przeciwdziałające praniu brudnych pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zmuszają polskich przedsiębiorców do oceny ryzyka wystąpienia transakcji  ryzykownych w ich działalności. Niezależnie od tej oceny, będą oni zobowiązani do identyfikacji klientów oraz bieżącego raportowania działań przed Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej (GIIF). Katalog podmiotów stosujących takie środki bezpieczeństwa jest bardzo szeroki i już wystąpienie w zwykłej firmie znaczącej płatności powoduje konieczność podjęcia stosownych działań.

 

Samodzielna ocena ryzyka danej jednostki

Podstawowym obowiązkiem instytucji obowiązanej, jest samodzielna identyfikacja i ocena ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odnoszącego się do jej działalności. Ocena ta uwzględniać powinna czynniki ryzyka dotyczące klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług, transakcji lub kanałów ich dostaw. Działania te są proporcjonalne do charakteru i wielkości samej jednostki, która tę ocenę przygotowuje i stosuje. Ocena podlega okresowej aktualizacji nie rzadszej niż co 2 lata i przekazaniu do GIIF. Na zbiorczej analizie takich ocen GIIF przygotowuje strategię przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Jeżeli z analizy wynika, że podmiot posiada ryzyko występowania transakcji, które choćby hipotetycznie mogą prowadzić do prania brudnych pieniędzy lub mogą finansować terroryzm, ma on obowiązek identyfikacji poszczególnych prowadzonych transakcji i kontrahentów.  

 

Transakcje powyżej 15.000 euro oraz inne ryzykowne

Środki bezpieczeństwa finansowego (identyfikację danych transakcji i kontrahentów) stosować należy m.in. w przypadku:

·         nawiązywania stosunków gospodarczych;

·         przeprowadzania transakcji okazjonalnej:

o   o równowartości 15 000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane, lub

o   która stanowi transfer środków pieniężnych na kwotę przekraczającą równowartość 1000 euro;

·         przeprowadzania gotówkowej transakcji okazjonalnej o równowartości 10 000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane

·         obstawiania stawek oraz odbioru wygranych o równowartości 2000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane – w przypadku instytucji obowiązanych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 20;

·         podejrzenia prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu;

·         wątpliwości co do prawdziwości lub kompletności dotychczas uzyskanych danych identyfikacyjnych klienta.

 

Środki bezpieczeństwa to przede wszystkim identyfikacja klienta i beneficjenta rzeczywistego płatności oraz odebranie od nich szczegółowych danych personalnych i adresowych. Jeżeli proces identyfikacji nie może być przeprowadzony, wówczas umowa nie może być zawarta.

W sytuacjach szczególnych, gdy ryzyko prania pieniędzy jest większe lub odpowiednio mniejsze, podmioty mają obowiązek stosować inne środki bezpieczeństwa (m.in. pogłębiona analiza stosunków gospodarczych z klientem, dodatkowe informacje o transakcji).

 

Płatności ponad 10.000 euro gotówką zgłaszaj do GIIF-u. Płatności bezgotówkowe – także

Instytucjami obowiązanymi do stosowania identyfikacji są nie tylko banki czy zakłady ubezpieczeń. Należą do nich również przedsiębiorcy czy stowarzyszenia posiadające osobowość prawną w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane.

Pamiętać przy tym warto, że przepisy o swobodzie działalności gospodarczej ograniczają dodatkowo obrót gotówkowy i usuwają możliwość zaliczania tak prowadzonych do kosztów uzyskania przychodów.

 

<<Limit na płatności gotówkowe w praktyce>>

 

W przypadku płatności bezgotówkowych lub gotówkowych o niższym nominale, do obowiązanych do identyfikacji należą m.in. prowadzący usługowo księgi rachunkowe, doradcy podatkowi, adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni, notariusze, prowadzący działalność kantorową czy pożyczkową.

 

Wewnętrzna procedura identyfikacji transakcji i kontrahentów  i identyfikacja tych podmiotów

Podmioty, które dokonują ww. transakcji, mają obowiązek przygotować wewnętrzną procedurę przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy, z uwzględnieniem charakteru, rodzaju i rozmiaru prowadzonej działalności. W przypadku podmiotów wchodzących w skład grupy oraz ich oddziały i jednostki zależne z większościowym udziałem tych podmiotów wprowadzać muszą grupową procedurę w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Dodatkowo podmioty powinny stosować jednolitą formę uzyskiwania informacji o transakcjach oraz ich zgłaszania (odbieranie danych od kontrahentów, zgłoszenia GIIF). Do GIIF przekazać należy w jednolitej formie m.in. informacje na temat:

1) przyjętej wpłacie lub dokonanej wypłacie środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 000 euro;

2) wykonanym transferze środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 000 euro.

Do GIIF trafić powinny również informacje o wszelkich innych transakcjach, w których podmiot uzna, że pieniądze pochodzić mogą z przestępstwa (pranie brudnych pieniędzy) lub służyć mogą finansowaniu terroryzmu.