Wyrejestrowanie pracownika z ZUS po likwidacji firmy

30.10.2015 10:00 (aktualizacja: )

Wyrejestrowanie pracownika z ZUS po likwidacji firmy

Kto jest uprawniony do wyrejestrowania pracownika z ZUS po likwidacji firmy, jeżeli pracodawca nie wywiązał się z tego obowiązku? 

Wyrejestrowanie pracownika z ZUS po likwidacji firmy

Źródło: FORUM

Jedna z naszych czytelniczek zwróciła się do nas z takim problemem: Syn będąc zarejestrowany w Urzędzie Pracy dowiedział się, że jest zatrudniony na umowę zlecenie. Nie może mieć statutu osoby bezrobotnej, będąc zatrudnionym. Ktoś wykorzystał jego dane i zgłosił go do ZUS (wynagrodzenie 10 zł brutto miesięcznie - przez 5 miesięcy). Nadmieniam, iż syn nigdy nie był zatrudniony w tej firmie, nie ma umowy i gdyby nie informacja z PUP, nic by nie wiedział, że tam pracował. Firma nie istnieje już prawie od roku, właściciel wyprowadził się w nieznanym kierunku. Syn wyjaśniał zaistniałą sytuację w ZUS. Otrzymał odpowiedź, że ma sprawę skierować do Sądu Pracy, ale kogo skarżyć? Był w PIP, ale po sprawdzeniu sytuacji stwierdzono, że ta sprawa nie podlega kontroli organów PIP, gdyż firma została wyrejestrowana i ma zgłosić ten fakt do Prokuratury. Kto jest uprawniony do wyrejestrowania pracownika z ZUS po likwidacji firmy, jeżeli pracodawca nie wywiązał się z tego obowiązku? Syn chce tylko uregulować sprawę wyrejestrowania.

Odpowiedż eksperta:

Zgodnie z treścią obowiązujących przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 z późn. zm.) „Każda osoba, w stosunku do której wygasł tytuł do ubezpieczeń społecznych, podlega wyrejestrowaniu z tych ubezpieczeń (…)”. Zgłoszenie wyrejestrowania osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenie stanowi zadanie płatnika składek, który zobowiązany jest złożyć przedmiotowe oświadczenie w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego faktu.

Pracownik nie może samodzielnie wyrejestrować się z ZUS

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach ubezpieczeniowych bądź faktu nieprawidłowego czy nieuprawnionego zgłoszenia danej osoby do systemu ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek, zakres możliwych działań ubezpieczonego jest stosunkowo ograniczony. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości wyrejestrowania z systemu ubezpieczeń społecznych w drodze czynności podjętych przez samego ubezpieczonego. Oznacza to, że podmiotem wyłącznie uprawnionym do zgłoszenia zarejestrowania i wyrejestrowania ubezpieczonego, składania deklaracji rozliczeniowych oraz imiennych raportów miesięcznych jest płatnik składek tj. firma na której rzecz dana osoba „wykonywała” zlecenie.

Wyjątek

Wyjątek od powyższej zasady stanowi stwierdzenie w dokumentach ubezpieczeniowych nieprawidłowości uniemożliwiających dokonanie prawidłowego rozliczenia na koncie płatnika składek i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego. Wówczas to ZUS przeprowadza postępowanie wyjaśniające mające na celu wyeliminowanie tych nieprawidłowości oraz z urzędu może korygować stwierdzone w dokumentach błędy bądź zobowiązać płatnika składek do ponownego złożenia dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi.

Mając na uwadze treść przepisów ww. ustawy oraz informacje uzyskane bezpośrednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (dalej „ZUS”), w pierwszej kolejności zasadnym będzie złożenie we właściwym dla ubezpieczonego terenowym oddziale ZUS deklaracji „US-8” tj. wniosku o uporządkowanie danych zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego. W przedmiotowym dokumencie należy krótko opisać zaistniałą sytuację oraz wskazać wszelkie posiadane informacje, które dotyczą płatnika składek. Ponadto, rekomendujemy załączyć do ww. deklaracji pisemne oświadczenie o braku wykonywania pracy z tytułu umowy zlecenie na rzecz płatnika, który dokonał zgłoszenia oraz deklarację PIT za okres w którym praca miała być rzekomo wykonywana. Po złożeniu deklaracji, ZUS rozpocznie wewnętrzną procedurę, której przedmiotem będzie uporządkowanie danych na koncie ubezpieczonego. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z przepisami ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego postępowanie wyjaśniające powinno zostać zakończone co do zasady nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.

Zgłoszenie przestępstwa

Niezależnie od czynności podejmowanych w związku z procedurą wyjaśniającą w ZUS, ubezpieczony może również rozważyć złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk zgodnie z którym: „Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. Pokrzywdzony może złożyć ww. zawiadomienie ustnie bądź pisemnie w najbliższej jednostce Policji czy Prokuratury.

Podsumowując, wyjaśnienie przedstawionej przez Panią sytuacji jest szczególnie ważne dla ubezpieczonego oraz wymaga od niego możliwie najszybszego podjęcia wskazanych powyżej czynności. Na marginesie jedynie, koniecznym jest wskazanie, że składanie oświadczeń woli w przedmiotowym zakresie dokonywane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Rafał Kmiecik,
aplikant radcowski z kancelarii CZUBLUN TRĘBICKI