Wydatki na pośrednictwo poza kosztami uzyskania w podatku CIT

Piotr Szulczewski

Usługi przedstawicielskie w zakresie sprzedaży produktów należą zdaniem organów podatkowych do podobnej grupy usług, co reklama, doradztwo czy badanie rynku. W efekcie wydatki ponoszone na pośrednictwo w sprzedaży – a także skoro takie jest stanowisko – również każde inne pośrednictwo – nie może być bezpiecznie wprowadzane do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.

Podstawowym problemem, z jakim zmierzyć będą się musieli podatnicy CIT, jest stosowanie obowiązującego od dnia 1 stycznia 2018 r., nowego przepisu art. 15e. Jego istota polega na ograniczeniu wysokości kosztów uzyskania przychodów ponoszonych przez podatnika na nabycie określonych usług niematerialnych i praw. Zgodnie z jego brzmieniem podatnicy są obowiązani wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów koszty usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze – poniesione bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotów powiązanych lub podmiotów mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą politykę podatkową - w części, w jakiej koszty te łącznie w roku podatkowym przekraczają 5% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszonych o przychody z tytułu odsetek nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych i odsetek.

Zawarty w przepisie art. 15e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT katalog świadczeń skutkujących ograniczeniem zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów można podzielić na dwie grupy. Pierwszą stanowią świadczenia wyraźnie nazwane, drugą tworzą świadczenia mające podobny charakter do świadczeń nazwanych. W tej drugiej grupie mieszczą się świadczenia posiadające cechy charakterystyczne dla świadczeń wprost wymienionych w tym przepisie.

W efekcie, gdy podmiot nabywa na podstawie zawartych umów pośrednictwa od podmiotów powiązanych (tzw. przedstawiciele) usługi pośrednictwa w sprzedaży towarów, to „usługi pośrednictwa” stają się podobne do „usług marketingowych” oraz „usług reklamowych”, „usług badania rynku” oraz „usług doradczych”.

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, „podstawowym zadaniem (...) wyspecjalizowanych “pośredników” jest wywieranie wpływu na pozycję prawną angażujących ich zleceniodawców poprzez “wprowadzenie” ich w określony stosunek umowny (zobacz: Michał Romanowski, Charakter prawny umowy o pośrednictwo, Monitor Prawniczy Nr 2/1997). Z kolei pod pojęciem usług reklamowych rozumie się wszelką działalność promocyjną, w wyniku której lub w trakcie której następuje przekazywanie treści mających za zadanie informować o istnieniu lub cechach oferowanych towarów lub usług w celu zwiększenia sprzedaży tych produktów. Marketing określa i kształtuje produkt z punktu widzenia potrzeb nabywców dla utrzymywania popytu. Z kolei przez usługi badania rynku należy rozumieć zespół czynności polegających na gromadzeniu informacji o zjawiskach i procesach na rynku, ich przyczynach, stanie aktualnym i tendencjach rozwojowych. Celem badań rynku jest zdobycie informacji o kształtowaniu się mechanizmów rynkowych takich, jak popyt, podaż, ceny, potencjału, zachowania, zwyczaje i preferencje konsumentów, działania konkurencji, funkcjonowanie systemu dystrybucji, sprzedaży itp. Usługi te mają przyczynić się m. in. do zwiększenia sprzedaży. Doradcy (usługi doradcze) mogą natomiast pomóc zleceniodawcy w przygotowaniu decyzji, rozwiązaniu problemów, usprawnieniu działania itp.

Powyższe powoduje, że występuje podobieństwo tego rodzaju usług do usług przedstawicieli, którzy realizują na rzecz klientów czynności takie same jak doradcy, reklamujący, badający rynek czy marektingowcy. Jest to powodem, by koszty podatkowe zostały ograniczone, gdy wydatki przekroczą poziomy wskazane w art. 15e ustawy o CIT.


Podstawa: Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7.05.2018 r. (sygn akt 0114-KDIP2-3.4010.67.2018.1.PS).