Ważne zmiany w zasiłkach z ZUS od 2022 r.

Ewelina Czechowicz

Od stycznia 2022 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy regulujące istotne kwestie dotyczące zasiłków z ZUS, które wynikają  z nowelizacji ustawy zasiłkowej z 24 czerwca 2021 r. Spóźnienie w opłaceniu składki nie będzie już przeszkodą w uzyskaniu zasiłku chorobowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto zmianie ulegnie wysokość pobieranych świadczeń oraz okres ich pobierania.

Zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych od stycznia 2022 r.

Najważniejsze zmiany, na jakie trzeba się przygotować to:

  1. Skrócenie okresu pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia - Już nie dostaniesz pół roku chorobowego po utracie pracy
  2. Zaliczenie okresów niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego
  3. Podwyższenie wysokości zasiłku chorobowego za pobyt w szpitalu do 80 %
  4. Zmiany dotyczące dobrowolnego ubezpieczenia społecznego dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2022 r.
  5. Prawo do świadczenia w wysokości zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia chorobowego dla pracownic w ciąży

Prawo do zasiłku chorobowego dla osób objętych dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym

Od stycznia 2022 r. osoby objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, czyli między innymi prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujące nie utracą prawa do zasiłku chorobowego w sytuacji spóźnienia się z zapłatą składek. Jak wskazuje Rzecznik ZUS: "Ubezpieczenie to nie będzie już ustawało na skutek nieterminowego opłacenia składek. Przedsiębiorcy będą mogli otrzymać świadczenia z ubezpieczenia chorobowego również w przypadku opłacenia składek po terminie"

Jak wynika z uzasadnienia do projektu wprowadzanych zmian ZUS co roku otrzymywał ponad 150 tys. wniosków o przywrócenie terminu płatności składek od przedsiębiorców, którzy spóźnili się z ich opłaceniem, a chcieli zachować prawo do zasiłku. Od nowego roku takie wnioski nie będą już potrzebne.

"Dodatkowo w przypadku osób, których niezdolność do pracy powstanie w okresie, gdy będą miały zaległości z tytułu składek w kwocie wyższej niż 1 proc. minimalnego wynagrodzenia, nowo wprowadzane regulacje umożliwią otrzymanie świadczenia po spłacie   zadłużenia. Prawo do tych świadczeń ulegnie jednak przedawnieniu, jeżeli zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania prawa do świadczenia." – dodaje rzecznik.

80 % zasiłku za czas pobytu w szpitalu 

Na podstawie nowych przepisów od stycznia 2022 r. zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu będzie wyliczany na korzystniejszych zasadach. "Obecnie zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu jest niższy od standardowej stawki procentowej i wynosi, co do zasady 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Od nowego roku miesięczny zasiłek chorobowy będzie przysługiwał w wysokości 80 proc. bez względu na to, czy dotyczy osoby hospitalizowanej, czy przebywającej w domu" – wyjaśnia Rzecznik  ZUS.

Od 2022 roku podstawy wymiaru zasiłku nie będzie się obliczać na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków (bez względu na ich rodzaj) nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Dotychczas w przepisach była mowa o przerwie krótszej niż 3 miesiące kalendarzowe.

Zmiany w zasiłkach ZUS od 2022 r.

Źródło: shutterstock

Korekty okresu zasiłkowego

Aktualnie tw. okres zasiłkowy wynosi standardowo 182 dni i określa łączny czas, przez który można pobierać zasiłek chorobowy. Do tego samego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie nieprzerwane okresy niezdolności do pracy, nawet jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana różnymi przyczynami. W przypadku przerw w niezdolności do pracy, do okresu zasiłkowego wlicza się okres niezdolności do pracy przypadający przed przerwą o ile jest ona spowodowana tą samą przyczyną, a przerwa nie przekracza 60 dni.  Od stycznia nie będzie mieć znaczenia, jaka choroba była powodem niezdolności do pracy przed i po przerwie. Przerwa będzie liczona tak samo, bez względu na to czy chodzi o te same choroby, czy różne.

Wyjątkiem od tej zasady ma być niezdolność do pracy przypadająca na czas ciąży. Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresów niezdolności do pracy przypadających przed przerwą wynoszącą do 60 dni, jeżeli po przerwie niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży.

91 dni zasiłku po ustaniu zatrudnienia

Zgodnie z nowymi przepisami od stycznia po ustaniu ubezpieczenia będzie można pobierać zasiłek chorobowy do 91 dni. Ta zasada nie będzie dotyczyła m.in. osób chorych na gruźlicę lub niezdolnych do pracy w okresie ciąży.

ZUS przypomina, że osoba, której wyczerpał się okres zasiłku, nadal będzie mogła wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje ono maksymalnie przez 12 miesięcy osobie, która dalej choruje, jednak rokuje odzyskanie zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji.

Macierzyński w razie śmierci pracodawcy

Nowelizacja przepisów przyznaje od stycznia 2022 r. prawo do zasiłku macierzyńskiego dla kobiet, które urodzą dziecko po ustaniu zatrudnienia, jeśli ubezpieczenie zakończyło się w czasie ciąży z powodu śmierci pracodawcy. Dotychczas matki w takie sytuacji nie mogły liczyć na zasiłek.  Jeśli ubezpieczona była zatrudniona na umowę o pracę i ta umowa wygasła z powodu śmierci pracodawcy, to do dnia porodu kobieta będzie otrzymywać zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. To znaczy, że kobiety w ciąży, które stracą umowę w związku ze śmiercią pracodawcy, będą zabezpieczone tak samo jak te, których pracodawca uległ likwidacji lub upadłości.

ZUSWymiar czasu pracyChoroba, wypadekMacierzyństwoFormy zatrudnienia