Pobierz e-pity 2018

Umowa przedwstępna sprzedaży a obowiązek zapłaty PCC

Piotr Szulczewski 12.10.2015 09:00 (aktualizacja: )

Zdarza się, że pomiędzy zawarciem umowy przedwstępnej sprzedaży (rzeczy ruchomej lub nieruchomości) mija nawet kilka miesięcy. Na zapłatę podatku od czynności cywilnoprawnych kupujący ma jedynie 14 dni. Rodzi się zatem pytanie, co powinien zrobić, gdy okres między zawarciem poszczególnych umów przekracza wskazany powyżej termin.

Umowa przedwstępna sprzedaży a obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych

Źródło: YAY foto

Umowa przedwstępna nie stanowi kontraktu, na mocy którego dochodzi do przeniesienia własności. Jest zobowiązaniem do zawarcia takiego kontraktu w przyszłości. Stąd też umowa taka, nawet jeśli jest podstawą przekazania zaliczki lub zadatku między zawierającymi ją stronami, nie stanowi jednej z czynności, o której mówi ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych jako o opodatkowanej tym podatkiem. W konsekwencji dopiero od daty dokonania czynności cywilnoprawnej (daty powstania obowiązku podatkowego) liczyć należy termin do zapłaty tego podatku i do złożenia deklaracji podatkowej w tym zakresie. Podatnicy są bowiem obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika. Natomiast jeśli czynność zawarta będzie w formie notarialnej - notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego. Nie ma zatem obowiązku, by kupujący taki podatek opłacał.

Stawki podatku PCC

Odstąpienie od zawarcia umowy przyrzeczonej również nie powoduje obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, niezależnie do tego, czy do zawarcia jej nie dojdzie z winy sprzedającego, czy kupującego. Natomiast w przypadku, gdy dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej, rozwiązanie w drodze zgodnych oświadczeń woli – ważnej umowy nie jest podstawą do domagania się od fiskusa zapłaconego wcześniej podatku czynności cywilnoprawnych (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 26 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 14/14). Podatek podlega zwrotowi wyłącznie gdy uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna)lub gdy nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej.

Użyczenie mienia po umowie przedwstępnej może mieć swoje negatywne konsekwencje

Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 23 stycznia 2015 r., (sygn. akt IBPBII/1/436-333/14/MZ), należny PCC w wysokości 2 proc. powinien być naliczony i pobrany przez notariusza od wartości rynkowej działki na dzień podpisania faktycznej umowy sprzedaży. Jeżeli po podpisaniu umowy przedwstępnej grunt został oddany w użytkowanie i wybudowany został na nim dom (przynależność gruntu), to wartość rynkową stanowi działka zabudowana, bo to działka jest przedmiotem sprzedaży.

Piotr Szulczewski, PIT.pl