Pobierz e-pity 2018

TSUE: Usługi szkoleniowe bez prawa odliczenia VAT

05.12.2013 09:00 (aktualizacja: )

05.12 TSUE: Usługi szkoleniowe bez prawa odliczenia VAT

Brak odliczenia VAT pomimo niezgodności polskich przepisów z prawem unijnym - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-319/12 MDDP Sp. z o.o. Akademia Biznesu, Sp.k.

Zgodnie z orzeczeniem Trybunał Sprawiedliwości UE z 28 listopada 2013 r. w sprawie C-319/12 (MDDP) polskie przepisy, które do końca 2010 r. przewidywały szeroki zakres zwolnienia dla wszelkich usług szkoleniowych były niezgodne z prawem unijnym. Przepisy Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej sprzeciwiają się bowiem zwolnieniu wszystkich usług szkoleniowych w sposób ogólny, bez uwzględnienia charakteru tych usług i warunków dla ich świadczenia. Prawo unijne nie stoi natomiast na przeszkodzie objęciu zwolnieniem od VAT usług szkoleniowych świadczonych przez podmioty niepubliczne w celach komercyjnych, o ile wprowadzone zostaną określone kryteria stosowania tego zwolnienia.
 

Zasady stosowania odliczeń podatku VAT

Należy zaznaczyć, że nowelizacja przepisów i wprowadzenie z początkiem 2011 r. określonych warunków dla zwolnienia od VAT usług szkoleniowych spowodowała, że obecnie obowiązujący zakres zwolnienia jest, co do zasady, zgodny z prawem europejskim.

Z wyroku Trybunału wynika jednak, że pomimo istnienia do końca 2010 r. sprzeczności polskich przepisów z prawem europejskim podatnicy nie mogą dokonać odliczenia VAT zapłaconego w związku z wydatkami poniesionymi na cele prowadzonej działalności szkoleniowej. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału nawet jeżeli polskie zwolnienie od VAT było niezgodne z unijną dyrektywą to podatnicy nie mieli prawa jednocześnie stosować tego zwolnienia oraz odliczać VAT związanego z poniesionymi wydatkami.

Trybunał zaznaczył, że podatnicy mogą co najwyżej powoływać się na niezgodność prawa polskiego z dyrektywą i na tej podstawie stosować opodatkowanie VAT. W ocenie Trybunału jedynie w przypadku gdy świadczone usługi szkoleniowe zostaną objęte podatkiem VAT możliwe będzie skorzystanie z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Stanowisko Trybunału jest kontrowersyjne. Prowadzi ono bowiem do wniosku, że w celu skorzystania z prawa do odliczenia VAT od wydatków związanych z działalnością szkoleniową, które to prawo wynika wprost z przepisów unijnych, podatnik musiałby we własnym zakresie podjąć decyzję o nie stosowaniu przepisów krajowych przewidujących zwolnienie od VAT. Takie zachowanie podatnika wydaje się jednak nierealne w polskiej rzeczywistości prawnej. Przede wszystkim, podatnicy zobowiązani są do stosowania norm krajowych i nie mają jakiegokolwiek obowiązku oceniania zgodności prawa krajowego z prawem unijnym. Polska ustawa o VAT nie przewidywała wyboru opcji opodatkowania usług szkoleniowych, a zatem podmioty prowadzące działalność szkoleniową zmuszone były do końca 2010 r. do stosowania zwolnienia od VAT. Naruszenie obowiązujących w tamtym okresie przepisów wiązałoby się z negatywnymi konsekwencjami. Zignorowanie zwolnienia od VAT i zastosowanie opodatkowania z pewnością skutkowałoby zanegowaniem faktur przez nabywców usług szkoleniowych oraz kreowałoby ryzyko stwierdzenia nieprawidłowości rozliczeń przez organy podatkowe.

Stosując przepisy krajowe firmy szkoleniowe nie powinny jednak tracić prawa do odliczenia VAT, gdyż uprawnienie takie wynika z norm unijnych. Podatnik nie powinien bowiem ponosić negatywnych konsekwencji błędnej implementacji przepisów unijnych w danym państwie. Dlatego też, trudno zgodzić się z poglądem, że w celu skorzystania z uprawnienia do odliczenia VAT podatnik powinien postąpić wbrew przepisom krajowym.

Stanowisko Trybunału w praktyce sankcjonuje błędną implementację prawa europejskiego do polskiego porządku prawnego. Z wyroku Trybunału wynika bowiem, że pomimo wprowadzenia w Polsce przepisów niezgodnych z prawem unijnym są one dla podatnika wiążące przy ocenie prawa do odliczenia VAT. Poprzez utratę prawa do odliczenia VAT firmy szkoleniowe ponoszą więc konsekwencje błędów powstałych w procesie legislacyjnym.

Michał Spychalski

Doradca podatkowy, starszy konsultant w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o.