Planując letni wypoczynek, warto sprawdzić, czy przysługują nam dodatkowe środki na urlop. Dwa najczęściej spotykane dodatki to świadczenie urlopowe i „wczasy pod gruszą”. Choć są podobne w założeniu, wynikają z innych przepisów i mają różne zasady przyznawania.
Świadczenie urlopowe – co to jest?
Świadczenie urlopowe to jednorazowy dodatek finansowy wypłacany pracownikowi, który wykorzysta co najmniej 14 dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego.
Ten rodzaj wsparcia dotyczy przede wszystkim firm, które:
- zatrudniają mniej niż 50 pracowników (w przeliczeniu na pełne etaty),
- i zrezygnowały z prowadzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS).
Uwaga! Rezygnacja z ZFŚS musi być ogłoszona do 31 stycznia każdego roku. Jeśli pracodawca nie poinformuje o rezygnacji w terminie, zobowiązany jest do utworzenia funduszu. Pracodawca może, ale nie musi przyznać świadczenia urlopowego – to jego decyzja.
Warunki otrzymania świadczenia urlopowego:
-
firma nie prowadzi ZFŚS,
-
pracownik bierze jednorazowo minimum 14 dni kalendarzowych urlopu,
-
świadczenie jest przyznawane niezależnie od dochodu pracownika,
-
wysokość świadczenia nie może przekroczyć kwoty podstawowego odpisu na ZFŚS (ustalonego na dany rok).
Wczasy pod gruszą – kiedy i kto może je otrzymać?
Wczasy pod gruszą to potoczne określenie dofinansowania wypoczynku z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS).
Obowiązek tworzenia ZFŚS mają:
- firmy zatrudniające co najmniej 50 pracowników (na pełen etat),
- jednostki budżetowe i samorządowe – niezależnie od liczby zatrudnionych.
W ramach funduszu pracownicy mogą ubiegać się o dofinansowanie różnych form wypoczynku, w tym wakacji.
Zasady, na jakich przyznaje się w urzędzie ten rodzaj dofinansowania, powinny zostać określone w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS).
Powinny one określać m.in.:
- kto jest uprawniony do tego świadczenia,
- jaka jest jego wysokość,
- jaka jest częstotliwość wypłat świadczenia,
- ile dni nieprzerwanego urlopu pracownicy powinni wykorzystać, aby mogli otrzymać dofinansowanie wypoczynku.
O tym, komu i w jakiej wysokości przyznać świadczenie socjalne, powinny decydować kryteria takie jak sytuacja życiowa, rodzinna i materialna pracownika. Oznacza to, że kwoty wypłacane pracownikom mogą się od siebie różnić.
Źródło:Shutterstock
Nie ma znaczenia, kiedy w danym roku pracownik wykorzysta urlop wypoczynkowy ani to, jak go spędzi. Może zaplanować wyjazd na wycieczkę, wyjechać gdzieś „na własną rękę”, czy zostać w domu.
Z ZFŚS mogą korzystać pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści – byli pracownicy i ich rodziny, inne osoby, którym pracodawca przyznał w regulaminie ZFŚS prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych. W większości zakładów pracy, gdzie tworzy się ZFŚS, dofinansowanie wypoczynku dla pracowników, ich rodzin i innych osób uprawnionych to zwykle najważniejsza pozycja w wydatkach funduszu.
Wysokość świadczenia z tytułu wczasów pod gruszą
Kwota dofinansowania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych uzależniona jest od sytuacji materialnej pracownika – im niższy dochód na osobę w rodzinie, tym wyższe wsparcie można otrzymać.
W 2025 roku podstawowy odpis na jednego pracownika wynosi 2 723,40 zł, a dla osób zatrudnionych w szczególnie trudnych lub szkodliwych warunkach – 3 631,20 zł.
Dofinansowanie przysługuje również pracownikom młodocianym. Ich wysokość zależy od roku nauki zawodu i wynosi odpowiednio:
- 363,12 zł (5%) w pierwszym roku,
- 435,74 zł (6%) w drugim roku,
- 508,37 zł (7%) w trzecim roku nauki.
W praktyce firmy wypłacają pracownikom średnio od 800 do 1 200 zł dofinansowania. Niektóre zakłady pracy, w zależności od sytuacji finansowej i zapisów w regulaminie ZFŚS, oferują nawet do 3 000 zł dopłat na wypoczynek.
Świadczenie urlopowe a wczasy pod gruszą
| Cecha | Świadczenie urlopowe | Wczasy pod gruszą (ZFŚS) |
|---|---|---|
| Obowiązek wypłaty | Dobrowolne | Obowiązkowe w firmach ≥ 50 osób |
| Źródło finansowania | Środki własne pracodawcy | Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych |
| Uzależnienie od dochodu | Nie | Tak |
| Minimalny urlop | 14 dni kalendarzowych | Nie zawsze wymagany |
| Osoby uprawnione | Tylko pracownicy | Pracownicy, emeryci, renciści |
| ZUS i podatki | Zwolnione z ZUS | Zależne od zasad funduszu |
Jeśli chcesz wiedzieć, czy w Twojej firmie przysługują te dodatki – zapytaj dział kadr o to, czy firma prowadzi ZFŚS i czy przewidziano świadczenie urlopowe na 2025 rok.