Spłatą kredytu za inną osobę zainteresuje się fiskus

20.03.2015 10:00 (aktualizacja: )

Do typowych sytuacji należy przystępowanie do umowy kredytu (pożyczki) bankowej w kilka osób. Sytuacja taka służy m.in. poprawieniu zdolności kredytowej przyszłego, zazwyczaj młodego członka rodziny. Jako że spłaty kredytu podejmuje się z zasady ta ostatnia osoba, fiskus może zastanawiać się, czy zwolnienie z długu nie spowoduje w tym przypadku świadczenia nieodpłatnego lub darowizny.

Do uznania spłaty całości kwoty kredytu przez jedną osobę za darowiznę na rzecz drugiej osoby skłaniają się organy skarbowe.Darowizna może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

W wyniku zawarcia umowy darowizny może dochodzić do określonych zmian w położeniu prawno-majątkowym darczyńcy i obdarowanego. Przedmiotem darowizny mogą bowiem strony uczynić wszelkie postacie zwolnienia obdarowanego od określonych zobowiązań. Może to nastąpić w drodze zrzeczenia się przez darczyńcę wierzytelności, jaka służyła mu w stosunku do obdarowanego lub poprzez przejęcie długu obdarowanego względem osoby trzeciej, będącej jego wierzycielem. Darczyńca może wreszcie wypełnić zobowiązanie ciążące na obdarowanym względem osoby trzeciej.

Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 26.08.2014 r. (sygn. akt ITPB2/436-122/14/TJ), nie jest przy tym konieczne, aby dokonanie darowizny łączyło się z bezpośrednim transferem darowanego przedmiotu z masy majątkowej darczyńcy do majątku obdarowanego. Transfer ten bowiem może mieć miejsce między masą majątkową osoby trzeciej a obdarowanym. Wystarczy bowiem, że świadczenie spełnione faktycznie przez inna osobę zostanie następnie skompensowane wartościami pochodzącymi z majątku darczyńcy.

Sądy potwierdzają stanowisko fiskusa

Przykładem zbieżnego z zaprezentowanym powyżej stanowiskiem organów skarbowych, jest  wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1125/11. Orzekając sąd stanął w nim na stanowisku, że niesłusznym są twierdzenia strony – podatnika jakoby podatkowi od spadku i darowizn podlegało wyłącznie nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych, a nie przejęcie długo. Zdaniem strony dług nie może być uznany za prawo majątkowe, ponieważ nie doszło do nabycia w ten sposób żadnych praw majątkowych w związku ze zwolnieniem ze spłaty.