Pobierz e-pity 2018

Rozszerzenie obowiązku dokumentacyjnego w zakresie cen transferowych

08.10.2014 10:00 (aktualizacja: )

Rozszerzenie obowiązku dokumentacyjnego w zakresie cen transferowych

W dniu 17 września 2014 r. została podpisana przez Prezydenta uchwalona w dniu 29 sierpnia 2014 r. ustawa zmieniająca ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych i osób fizycznych. Zmiany te stanowią doprecyzowanie już istniejących regulacji i prowadzić mają do eliminacji wątpliwości i zwiększenia pewności prawa. W praktyce nowelizacja oznacza m.in. rozszerzenie katalogu podmiotów objętych obowiązkiem sporządzania dokumentacji cen transferowych.

Obowiązek sporządzania dokumentacji cen transferowych wynika z art. 9a oraz 25a odpowiednio ustaw o CIT i o PIT. W obecnym stanie prawnym, ujmując w uproszczeniu, obowiązkiem tym objęte są osoby fizyczne lub prawne, których powiązanie wynika z faktu pośredniego bądź bezpośredniego zarządzania drugim podmiotem, sprawowania nad nim kontroli lub posiadania bezpośredniej lub pośredniej kontroli kapitałowej. Z literalnego brzemienia przepisów wynika, iż poza działaniem przepisów pozostają tym samym jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej – przede wszystkim spółki osobowe. Jednakże wraz z nowelizacją ustaw o PIT oraz o CIT nie tylko rozszerzone zostanie grono podmiotów, lecz także i charakter transakcji objętych przedmiotowymi przepisami.

Nie tylko osoby fizyczne i osoby prawne

Począwszy od 2015 r. definicję podmiotów powiązanych spełniać będą także mogły jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Ich status podatkowy w tym zakresie zostanie tym samym zrównany ze statusem osób fizycznych oraz prawnych, a spełnienie przewidzianych przez ustawodawcę warunków skutkować będzie obowiązkiem sporządzenia dokumentacji podatkowej.

Mając na względzie specyfikę rozliczeń wewnątrz spółek osobowych, a w szczególności fakt, że wysokość dochodów osiąganych przez poszczególnych wspólników determinowana jest brzmieniem umowy takiej spółki, określającej ich udział w osiąganych przez spółkę zyskach jak i ponoszonych przez nią stratach, ustawodawca konsekwentnie rozszerzy także katalog transakcji objętych obowiązkiem dokumentacji cen transferowych o umowy spółki niebędącej osobą prawną. W praktyce oznaczać to będzie, że w przypadku umów spółek osobowych, których wspólnikami będą osoby powiązane, pod lupą fiskusa znajdą się zapisy umów dotyczące udziału w zyskach takiej spółki. Nieodpowiadające warunkom rynkowym ukształtowanie praw stron grozić będzie oszacowaniem przychodów i kosztów danego wspólnika przez odpowiedni organ podatkowy. Przy czym obowiązkiem sporządzania dokumentacji cen transferowych ustawodawca objąć zamierza umowy, w których łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekroczy równowartość 50 000 euro.

Nie powinno budzić zdziwienia, że oprócz umów spółek niebędących osobami prawnymi przepisami o cenach transferowych objęte zostaną również umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze (np. umowy konsorcjum). W tym przypadku próg kwotowy określony zostanie również na poziomie 50 000 euro, jednakże limit ten odnosić się ma do wartości wspólnego przedsięwzięcia określonego w tej umowie, a w przypadku braku jego określenia w umowie – do przewidywanej na dzień zawarcia umowy wartości wspólnie realizowanego przedsięwzięcia.

Niezależnie od powyższych limitów, zarówno dla umowy spółki niebędącej osobą prawną jak i umowy wspólnego przedsięwzięcia lub o podobnym charakterze sporządzić trzeba będzie dokumentację podatkową, jeżeli jedną ze stron będzie podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd w tzw. raju podatkowym oraz jednocześnie przekroczony zostanie próg w wysokości 20 000 euro. Limit ten dla umów spółek dotyczyć będzie łącznej wartości wniesionych przez wspólników wkładów, natomiast w przypadku umów wspólnego przedsięwzięcia lub innych umów o podobnym charakterze odnosić się on będzie do wartości tegoż przedsięwzięcia określonego w umowie, a jeśli umowa nie będzie wskazywać wartości – do wartości przedsięwzięcia przewidywanej na dzień zawarcia umowy.

Konsekwencją objęcia ww. umów obowiązkiem sporządzenia dokumentacji podatkowej była konieczność odpowiedniego dopasowania przepisów dotyczących jej treści. Podmioty sporządzające dokumentację w związku z zawarciem omawianych umów spółek czy też wspólnego przedsięwzięcia powinny w dokumentacji uwzględnić przyjęte w umowie zasady dotyczące praw wspólników (stron umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach.

Doprecyzowaniu ulegną przepisy dotyczące zakładów – przepisy dotyczące dokumentacji podatkowej dotyczyć będą nierezydentów prowadzących działalność przez położony na terenie Polski zakład, w tym także w zakresie transakcji pomiędzy tymi podatnikami a ich zakładami w Polsce, przypisanych do tych zakładów. Nowością będzie objęcie obowiązkiem dokumentacyjnym także i odwrotnej sytuacji, tj. gdy polski podatnik prowadzić będzie działalność przez zagraniczny zakład położony poza Polską, w zakresie transakcji pomiędzy tymi podatnikami a ich zakładem, przypisanych do tego zakładu. Nowy przepis stanowi więc niejako lustrzane odbicie przepisu dotyczącego relacji polskiego nierezydenta i jego zakładu w Polsce.

 

Korekta dochodów u drugiego podatnika krajowego

Wraz z nowelizacją usunięta zostanie luka prawna, mogąca prowadzić do podwójnego opodatkowania dochodów w przypadku, gdy organy podatkowe dokonywały doszacowania dochodu w związku z nierynkowymi warunkami transakcji u podatnika krajowego zawierającego transakcję z innym podmiotem krajowym. Jeśli organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi dochody podatnika w związku z ustaleniem lub narzuceniem pomiędzy podmiotami krajowymi warunków nierynkowych, to w celu w celu wyeliminowania podwójnego opodatkowania dokonywana być winna również korekta dochodów drugiego z podatników. Korekta taka służyć ma takiemu określeniu dochodów podatnika, jakie byłyby przez ten podmiot uzyskane, gdyby warunki handlowe lub finansowe odpowiadały warunkom, jakie byłyby uzgodnione między podmiotami niezależnymi.

Uchwalone zmiany będą obowiązywać od 1 stycznia 2015 r. i będą tym samym miały zastosowanie do transakcji realizowanych w 2015 r. Dlatego też podmioty, które zamierzają skorzystać z rozwiązań które daje struktura spółki osobowej, winny uwzględnić nowe regulacje przy ukształtowaniu umowy spółki. Z kolei podmioty już działające poprzez spółki osobowe, powinny zweryfikować przyjęte rozwiązania poda kątem ewentualnego ryzyka podatkowego.

Barbara Otrzonsek, konsultant podatkowy w ATA Finance

Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. ATA Tax Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.