Rozliczenie z małżonkiem nie zawsze daje korzyści podatkowe

Piotr Szulczewski 14.04.2016 10:00 (aktualizacja: )

Wielu podatników prawie automatycznie podejmuje się rozliczenia podatkowegowspólnie z małżonkiem. Okazuje się, że sytuacja taka nie zawsze przyniesie jakąkolwiek korzyść, a czasami może spowodować wyższe obciążenia podatkowe, niż przy rozliczeniu indywidualnym.

Rozliczenie z małżonkiem nie zawsze daje korzyści podatkowe

Źródło: YAY foto

Rozliczenie z małżonkiem daje pozytywne rezultaty w przypadku, gdy któreś z nich zarabia bardzo mało i wartością własnego podatku nie wykorzysta w całości tzw. kwoty nie powodującej obowiązku zapłaty podatku, którą standardowo odlicza się od podatku każdego rozliczającego (556,02 zł). W takim przypadku kwota ta zostanie wykorzystana przez małżonka, którego podatek zostanie obniżony nawet o dwukrotność tej kwoty. Wspólne rozliczenie przydaje się również w przypadku, gdy jeden z małżonków zarabia dużo i grozi mu przejście do drugiego progu skali podatkowej 32%, a drugi zarabia mniej i pozostaje w pierwszym przedziale skali – całość jego zarobków opodatkowana jest podatkiem PIT według stopy 18%. Możliwe jest wówczas obniżenie skali podatkowej lub opodatkowanie mniejszej kwoty podatkiem 32%.

W niektórych przypadkach rozliczenie wspólne jest neutralne i nie przyniesie korzyści podatkowych

Neutralne jest wspólne rozliczenie w przypadku, gdy oboje małżonkowie pozostają opodatkowani 18% podatkiem i oboje mogą wykorzystać kwotę 556,02 zł. Wyjątkiem będzie jednak sytuacja, w której podatnik posiada wysokie ulgi odliczane od podatku (np. składki zdrowotne, ulgę abolicyjną itp.). Nadwyżka tych ulg ponad wartość wykazanego podatku przepadałaby, natomiast przy rozliczeniu wspólnym, możliwe jest ich odliczenie również od podatku małżonka.

W niektórych przypadkach wspólne rozliczenie przyniesie stratę

Strata związana z rozliczeniem z małżonkiem może wystąpić w przypadku, gdy małżonkowie rozliczają się z zarobków uzyskiwanych za granicą dla których zastosowanie znajduje metoda unikania podwójnego opodatkowania – zwolnienia z progresją. Ustaloną stopę procentową w związku z zarobkami w kraju obcym stosować należy w takim przypadku do połowy dochodów do opodatkowania uzyskanych przez małżonków w Polsce, a następnie podatek pomnożyć razy dwa. W przypadku, gdy podatnik zarabiał za granicą znaczącą kwotę możliwe jest w takim przypadku, że dochód obojga małżonków będzie opodatkowany w takim przypadku według wyższej, ustalonej na podstawie zagranicznych zarobków, stopy podatkowej.

W przypadku stosowania zasady zwolnienia z progresją należy:

  1. do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodać dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali;
  2. ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów;
  3. ustaloną stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Przykład:

Rezydent polski uzyskał dochody ze stosunku pracy w Polsce oraz Wielkiej Brytanii (umowa o pracę zawarta z zagranicznym pracodawcą i wykonywana za granicą). Podatnik rozlicza się wspólnie z małżonką. Żona podatnika przez cały 2015 r. pracowała w Polsce na umowę o pracę. W efekcie rozliczenia dochodzi do:

a) ustalenia stopy procentowej: do dochodu do opodatkowania obojga małżonków z Polski należy dodać dochód zwolniony z opodatkowania z UK,

b) od połowy tak ustalonej sumy dochodów (Polska + UK), po ich zaokrągleniu do pełnych złotych, należy obliczyć podatek według polskiej skali podatkowej,

c) należy ustalić stopę procentową dzieląc obliczony podatek przez połowę tak ustalonej sumy dochodów (Polska + UK) i pomnożyć razy 100%. Wyliczając w tym miejscu stawkę podatku wyższą niż 18% faktyczny podatek do zapłaty może okazać się wyższy niż przy opodatkowaniu indywidualnym, ponieważ podstawę obliczenia podatku dla obu małżonków należy pomnożyć przez stopę procentową ustaloną dla obojga małżonków, a następnie wyliczony podatek pomnożyć razy dwa. Jeżeli stawka podatku wyniesie mniej niż 18% (ewentualnie mniej niż 32%, jeżeli wcześniej u jednego małżonka wystąpiłoby opodatkowanie drugim progiem skali podatkowej), wówczas wspólne rozliczenie będzie korzystne dla obojga małżonków.

Piotr Szulczewski, PIT.pl