Rewolucja w Prawie Pracy - rodzaje umów, okres wypowiedzenia, staż pracy

Piotr Szulczewski 22.10.2014 10:00 (aktualizacja: )

MPiPS opublikowało w dniu 22.10.2014 r. projekt ustawy zmieniającej podstawowe zasady kształtujące kodeks pracy. Modyfikacje, jeśli wejdą w życie, zmienią całkowicie zasady zawierania umów, okres ich trwania oraz wypowiadanie.

Zgodnie z uzasadnieniem, projektu, nowelizacja zmierza do ograniczenia nieuzasadnionego wykorzystywania umów o pracę na czas określony. Tymczasem wprowadzenie do porządku prawnego umów tego rodzaju nie miało na celu długotrwałe (wieloletnie) zatrudnianie pracowników. Świadczy o tym zarówno cel ustawodawcy, jak i szeroka linia orzecznicza sądów krajowych, jak i europejskich.

Źródło: Thinkstock.com

Główne zmiany wprowadzane nowelizacją to:

  • ograniczenie rodzajów umów o pracę do trzech  – w miejsce obecnych czterech (usunięcie umowy zawieranej na czas wykonywanej pracy); zawierane będą wyłącznie umowy na czas nieokreślony, określony i okres próbny,
  • dookreślenie specyfiki umowy o pracę na okres próbny (wyłącznie jednokrotne w karierze pracowniczej zatrudnienie na okres próbny w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego dalszego zatrudnienia; ponowna umowa na okres próbny z tym samym pracownikiem możliwa będzie jedynie w przypadku zatrudniania go do innego rodzaju pracy),
  • zmiana zasad zatrudniania na czas określony przez wprowadzenie limitów tych umów – okres zatrudnienia oraz łączny okres zatrudnienia na podstawie wszystkich takich umów zawieranych między tymi samymi stronami nie będzie mógł przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba takich umów nie będzie mogła przekraczać trzech; skutkiem przekroczenia tych limitów, od następnego dnia po upływie okresu 33 miesięcy lub od dnia zawarcia czwartej umowy, pracownik będzie traktowany jak zatrudniony na czas nieokreślony;  ustalenie przez strony w trakcie trwania dłuższego okresu jej obowiązywania będzie traktowane jako zawarcie kolejnej umowy; wyjątkami pozwalającymi na nieprzestrzeganie tych zasad będą wyłącznie: umowy na zastępstwo, wykonywanie pracy dorywczej lub sezonowej, wykonywanie pracy na okres kadencji oraz obiektywne przyczyny wskazane przez pracodawcę(okresowe potrzeby konkretnego pracodawcy, przy czym cel ten będzie musiał znaleźć się w treści umowy); do okresu 33 miesięcy i limitu umów nadal nie należy wliczać umowy na okres próbny,
  • uzależnienie długości okresu wypowiedzenia umowy na czas określony od okresu zatrudnienia analogicznie, jak ma to miejsce przy umowach o pracę na czas nieokreślony (2 tygodnie – gdy okres zatrudnienia nie przekracza 6 miesięcy; 1 miesiąc – gdy trwa co najmniej 6 miesięcy; 3 miesiące – gdy trwa co najmniej 3 lata; okresy wypowiedzenia będą obowiązywały również w przypadku umów na zastępstwo),
  • umożliwienie pracodawcy jednostronnego zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Do umów na czas wykonywania określonej pracy trwających w dniu wejścia w życie ustawy, będzie się stosowało zasady dotychczasowe. Pracodawcy zmuszeni będą natomiast zawiadomić PIP o umowach na czas określony zawartych na co najmniej 33 miesiące. Umowy na czas określony będą co do zasady regulowane nowymi przepisami już od dnia wejścia w życie nowelizacji. Wyjątkiem będą umowy, które przed dniem wejścia w życie nowelizacji zostaną wypowiedziane. Te – do dnia rozwiązania tych umów regulowane będą dotychczasowymi przepisami. 33 miesięczny okres liczony będzie od dnia wejścia w życie nowelizacji (nie będzie się brało pod uwagę wcześniejszego zatrudnienia). Podobnie będzie w przypadku obliczania okresu zatrudnienia, celem wskazania prawidłowej długości wypowiedzenia umowy. Umowa trwająca w dniu nowelizacji kodeksu pracy będzie liczona jako pierwsza z umów zawartych na czas określony.

Nowelizacja ma wejść w życie w terminie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia.

Piotr Szulczewski, PIT.pl