Proporcja VAT - szczególne zasady dla jednostek budżetowych oraz samorządów

Piotr Szulczewski 07.10.2015 09:00 (aktualizacja: )

Proporcja VAT – szczególne zasady dla jednostek budżetowych oraz samorządów

Ministerstwo Finansów określiło zasady ustalania proporcji przy odliczaniu podatku VAT obowiązujące jednostki, które prowadzą działalność mieszaną. W obecnych przepisach nie ma natomiast kryteriów służących ustaleniu proporcjonalnej części podatku naliczonego do odliczenia w przypadku wykorzystywania przez podatników towarów i usług do celów działalności mieszanej w przypadku, gdy nie jest możliwe bezpośrednie przyporządkowanie podatku do poszczególnych rodzajów działalności. Sytuacja zmieni się od 2016 r. za sprawą nowelizacji art. 86 ustawy o VAT.

Proporcja VAT – szczególne zasady dla jednostek budżetowych oraz samorządów

Źródło: YAY foto

Począwszy od 2016 r., w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności opodatkowanej VAT, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Dzieje się tak w przypadku, gdy sposób ten:

  • zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
  • obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, oraz w celu użycia pojazdów samochodowych do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Szczególne metody określania najodpowiedniejszych zasad ustalania proporcji

Minister Finansów wskazał zasady szczególne dotyczące:

  • państwowych jednostek budżetowych,
  • jednostek samorządu terytorialnego,
  • uczelni publicznych,
  • instytutów badawczych.

Wyliczenie i ustalenie proporcji dla każdej z jednostek odbywać się będzie na podstawie osobnego wzoru oraz zasad wskazanych w rozporządzeniu. Celem wprowadzenia takiego sposobu ustalania proporcji jest zagwarantowanie pewności prawa tym podmiotom. Pozwoli to także zminimalizować ewentualne przyszłe spory z organami podatkowymi na gruncie rozliczania podatku naliczonego.

Co ciekawe, w przypadku JST sposób określenia proporcji, uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez nią działalności i dokonywanych przez nią nabyć, proponuje się ustalać odrębnie dla każdej z utworzonych przez JST jednostek organizacyjnych realizujących jej zadania. Zasada ta znajdzie zastosowanie niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia przez TSUE sprawy C-276/14 Gmina Wrociaw. Zatem, jeśli JST i obsługujące ją samorządowe JB będą jednym podatnikiem, to i tak JST będzie rozliczała koszty ogólne każdej z utworzonych przez siebie jednostek organizacyjnych według sposobu określenia proporcji ustalonej dla tej jednostki organizacyjnej.

Piotr Szulczewski, VAT.pl