Powstanie Rzecznik Praw Podatnika?

Katarzyna Sudaj 19.07.2012 10:00 (aktualizacja: )

Czy powstanie nowa instytucja Rzecznika Praw Podatnika? Jego zadaniem byłaby ochrona praw podatników, którzy stoją na przegranej pozycji wyjściowej wobec organów podatkowych oraz zapewnienie jednolitej interpretacji prawa podatkowego.

[aktualizacja 28.05.2019r.]: Rzecznik Praw Podatnika dziś na posiedzeniu rządu

Pod koniec czerwca grupa posłów PiS złożyła w Sejmie projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika (RPP). Posłowie chcą, aby rzecznik chronił interesy podatkowe słabszego podatnika przed organami skarbowymi.

Pomysłodawcy tak uzasadniają potrzebę stworzenia instytucji strażnika praw podatnika: „Dzięki ustawie wzmocniona zostaje pozycja podatnika względem organów podatkowych. Podatnik, w myśl Konstytucji RP, może zostać obciążony podatkiem tylko na podstawie obowiązującego przepisu prawnego wyrażonego w ustawie. W praktyce, ochronie i dochodzeniu tego uprawnienia służy wymiar sprawiedliwości, jednak z uwagi na przewlekłość procesów takie rozwiązanie powoduje, że to konstytucyjne uprawnienie jest zbyt często iluzoryczne. Najgłośniejszymi sprawami ostatnich lat obrazującymi tę sytuację są orzeczenia w sprawie spółki JTT oraz Romana Kluski i spółki Optimus SA. Rzecznik włączony w te postępowania na wczesnym etapie prawdopodobnie uchroniłby tych podatników od bankructwa a Skarb Państwa od konieczności wypłacania odszkodowań liczonych w dziesiątkach milionów złotych.”

Rzecznik Praw Podatnika w nowej Ordynacji podatkowej do końca 2018 roku

Obrońca słabszych, rzecznik praworządności

Rzecznik Praw Podatnika nie tylko broniłby słabszych podatników przed organami podatkowymi już w indywidualnej sprawie, ale także doradzał rządowi na etapie legislacji podatkowej. Stanowienie dobrego prawa uchroniłyby Skarb Państwa od konieczności zwracania pobranych nielegalnie podatków np. niedawna sprawa nieprawidłowego poboru akcyzy od energii elektrycznej czy sprawa spółki Magora i niezgodne z prawem UE ograniczenie w odliczaniu podatku VAT od samochodów osobowych.

Rzecznik Praw Podatnika służyłby także państwu, wskazując podatkowe buble prawne, a tym samym chroniąc budżet państwa przed konsekwencjami niewłaściwego stosowania prawa podatkowego.

Ustawa o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców podpisana

Rzecznik zapewni jednolitą interpretację podatkową

Instytucja tzw. interpretacji indywidualnych miała doprowadzić do sytuacji, w której przepisy prawa podatkowego będą interpretowane w jednolity sposób. Jednak nie do końca spełnia swoją rolę i nadal podatnik ma do czynienia z odmiennymi interpretacjami prawa podatkowego wydanymi przez różne izby skarbowe. W tym obszarze posłowie również widzą misję do spełnienia dla Rzecznika Praw Podatnika. Miałby identyfikować kolizje interpretacyjne w pismach Ministra Finansów i orzeczeniach sądów, a jednocześnie RPP miałby prawo do wystąpienia do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie ogólnej interpretacji przepisów podatkowych oraz możliwość sądowej weryfikacji tego stanowiska, czego obecne regulacje o interpretacjach ogólnych nie przewidują.

Kto będzie mógł zostać Rzecznikiem Praw Podatnika?

Tylko obywatel polski z wyższym wykształceniem prawniczym będzie mógł pełnić tę 5-letnią kadencję. Rzecznik nie będzie mógł zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska profesora szkoły wyższej, ani wykonywać innych zajęć zawodowych, w tym wykonywać działalności gospodarczej. Zgodnie z projektem ustawy rzecznik nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego, ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością urzędu.

Zadań przed Rzecznikiem Praw Podatnika ogrom, bo polski system podatkowy jest skomplikowany i w wielu miejscach niejednoznaczny. Jeśli projekt tej ustawy przejdzie proces legislacyjny i zostanie ustawa uchwalona, to zapewne RPP będzie miał co robić i z zainteresowaniem będziemy wyglądać informacji o jego działaniach.

Katarzyna Sudaj
PIT.pl