Od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wzrośnie do 4950 zł brutto. To oznacza podwyżkę o 144 zł względem 2026 r. Czy pracodawca musi z tego powodu podpisywać z pracownikiem aneks do umowy? Wszystko zależy od tego, w jaki sposób wynagrodzenie zostało zapisane w umowie o pracę. Jeżeli wskazano w niej konkretną kwotę niższą niż nowe minimum, zmianę trzeba będzie formalnie wprowadzić. Przy zapisie odwołującym się wprost do płacy minimalnej aneks nie będzie konieczny.
Nowa wysokość minimalnego wynagrodzenia wynika z rozporządzenia Rady Ministrów opublikowanego w Dz.U. z 2026 r. poz. 1213. Od 1 stycznia 2027 r. nowe stawki będą obowiązywały wszystkich pracodawców.
Płaca minimalna 2027. Kogo dotyczą nowe stawki?
Minimalne wynagrodzenie za pracę to najniższa kwota, jaką może otrzymać pracownik zatrudniony na pełny etat. Nie ma przy tym znaczenia jego staż pracy, wykształcenie ani stanowisko. Nawet jeżeli pracownik zgodzi się na wynagrodzenie niższe niż ustawowe minimum, taki zapis nie może pozbawić go prawa do płacy gwarantowanej przez przepisy.
W przypadku niepełnego etatu minimalne wynagrodzenie ustala się proporcjonalnie. Przykładowo przy połowie etatu będzie to w 2027 r. 2475 zł brutto miesięcznie.
Ile wyniesie płaca minimalna w 2027 roku?
Od 1 stycznia 2027 r. obowiązywać będą dwie nowe stawki:
- 4950 zł brutto miesięcznie – dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę,
- 32,30 zł brutto za godzinę – minimalna stawka godzinowa dla osób objętych przepisami dotyczącymi umów cywilnoprawnych.
W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł.
Oznacza to wzrost płacy minimalnej o 144 zł, czyli o około 3 proc. Kwotę ustalił rząd, ponieważ w Radzie Dialogu Społecznego nie udało się osiągnąć porozumienia w sprawie wysokości wynagrodzenia minimalnego na 2027 r.
Płaca minimalna 2027 netto. Ile pracownik dostanie na rękę?
Przy standardowych założeniach podatkowych wynagrodzenie w wysokości 4950 zł brutto może oznaczać około 3704 zł netto miesięcznie.
Z pensji brutto potrącane będą m.in.:
- składki na ubezpieczenia społeczne – około 679 zł,
- składka zdrowotna – około 384 zł,
- zaliczka na podatek dochodowy – około 183 zł.
Są to wartości orientacyjne. Ostateczna kwota netto zależy m.in. od zastosowanych ulg podatkowych, kosztów uzyskania przychodu czy złożenia PIT-2.
Osoba korzystająca np. z ulgi dla młodych może otrzymać wyższe wynagrodzenie netto.
Łączny miesięczny koszt pracodawcy przy wynagrodzeniu minimalnym wyniesie około 5964 zł.
Nie każdy dodatek można wliczyć do płacy minimalnej
Przy ustalaniu, czy pracownik otrzymuje co najmniej minimalne wynagrodzenie, nie bierze się pod uwagę wszystkich wypłat otrzymywanych w danym miesiącu.
Do płacy minimalnej nie wlicza się m.in.:
- dodatku za staż pracy,
- dodatku za pracę w porze nocnej,
- wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,
- nagrody jubileuszowej,
- odprawy pieniężnej przysługującej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę.
Ma to duże znaczenie w praktyce.
Jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatek stażowy, sam fakt, że łącznie przekraczają one 4950 zł, nie oznacza jeszcze, że pracodawca spełnia wymogi dotyczące minimalnego wynagrodzenia.
Czy trzeba podpisać aneks do umowy po podwyżce płacy minimalnej?
To zależy od treści umowy o pracę. W przypadku kiedy w umowie wpisano konkretną kwotę:
- Jeżeli w umowie widnieje np. zapis: „wynagrodzenie zasadnicze 4806 zł brutto miesięcznie”
pracodawca powinien od 1 stycznia 2027 r. podwyższyć wynagrodzenie i odpowiednio zmienić warunki umowy. Najprostszym rozwiązaniem będzie podpisanie aneksu wskazującego nową kwotę. Zgodnie z Kodeksem pracy zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy pisemnej.
2. W umowie zapisano „minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku”
Inaczej wygląda sytuacja, gdy strony nie wpisały konkretnej kwoty, lecz odwołały się bezpośrednio do przepisów, np.: „pracownikowi przysługuje minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym roku”.
W takim przypadku aneks nie jest konieczny. Wynagrodzenie zmienia się automatycznie wraz ze zmianą wysokości płacy minimalnej. Takie rozwiązanie od lat wskazywane jest również w wyjaśnieniach Państwowej Inspekcji Pracy.
Zapis tego rodzaju ma jednak sens przede wszystkim wtedy, gdy wynagrodzenie pracownika rzeczywiście ma być równe płacy minimalnej.
Kiedy aneks jest potrzebny? – przykłady
Pani Anna ma w umowie wpisane wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4806 zł brutto oraz 5-procentowy dodatek stażowy.
Od stycznia 2027 r. łączna kwota wypłaty będzie wprawdzie wyższa niż 4950 zł, jednak dodatku stażowego nie uwzględnia się przy ustalaniu minimalnego wynagrodzenia.
Pracodawca powinien więc podwyższyć wynagrodzenie zasadnicze do wymaganej wysokości.
Pan Marek ma natomiast w umowie zapis, zgodnie z którym otrzymuje „minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym roku”.
Od 1 stycznia 2027 r. jego pensja automatycznie wzrośnie do 4950 zł brutto. Podpisanie aneksu nie będzie konieczne.
Brak aneksu nie oznacza, że można zapłacić mniej
Nawet jeśli pracodawca nie podpisze z pracownikiem aneksu, nie może od stycznia wypłacać wynagrodzenia niższego niż ustawowe minimum.
Przepisy prawa pracy mają pierwszeństwo przed mniej korzystnymi dla pracownika postanowieniami umowy.
Jeżeli więc w umowie nadal będzie widniała kwota 4806 zł brutto, ale obowiązujące przepisy przewidują minimum na poziomie 4950 zł, pracownik i tak ma prawo do wyższej kwoty.
Jeżeli w którymś miesiącu wypłata okaże się zbyt niska, pracodawca będzie musiał dopłacić różnicę.
Dopłata podlega opodatkowaniu oraz oskładkowaniu tak jak pozostałe wynagrodzenie za pracę.
Czy trzeba wręczyć wypowiedzenie zmieniające?
Podwyższenie wynagrodzenia do ustawowego minimum jest zmianą korzystną dla pracownika. W typowej sytuacji nie ma więc potrzeby stosowania wypowiedzenia zmieniającego.
Wystarczające będzie porozumienie stron, najczęściej w formie aneksu do umowy.
Co grozi pracodawcy za wypłatę poniżej płacy minimalnej?
Wypłacanie wynagrodzenia niższego od ustawowego minimum może być potraktowane jako wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Pracodawcy może grozić grzywna od 1000 zł do 30 000 zł.
Inspektor pracy może również nałożyć mandat. W podstawowym przypadku może on wynieść od 1000 zł do 2000 zł. Jeżeli pracodawca w ciągu dwóch lat był już co najmniej dwukrotnie ukarany za takie wykroczenie, maksymalna wysokość mandatu może wzrosnąć do 5000 zł.
Sama kara nie zwalnia jednak pracodawcy z obowiązku wypłaty zaległego wynagrodzenia.
Pracownik nadal może domagać się brakującej kwoty, w tym również przed sądem pracy.
Płaca minimalna 2027 wpłynie też na inne świadczenia
Podwyżka minimalnego wynagrodzenia nie ogranicza się wyłącznie do pensji pracowników.
Od jej wysokości zależy również wiele innych świadczeń i limitów.
Preferencyjny ZUS dla przedsiębiorców
Podstawa wymiaru preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne dla nowych przedsiębiorców jest powiązana z płacą minimalną.
Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4950 zł składki społeczne w okresie preferencji wzrosną do około 470 zł miesięcznie, razem z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
Dodatek za pracę w nocy
Dodatek za każdą godzinę pracy w porze nocnej wynosi 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia.
Podwyżka płacy minimalnej oznacza więc również wzrost dodatku nocnego.
Kwota wolna od potrąceń z wynagrodzenia
Wzrośnie także kwota chroniona przed potrąceniami dokonywanymi z wynagrodzenia za pracę.
Przy egzekucji należności innych niż alimentacyjne pracownikowi co do zasady musi pozostać równowartość minimalnego wynagrodzenia po odliczeniu składek i podatku.
Co pracodawcy powinni zrobić przed 1 stycznia 2027 r.?
Zmianę warto przygotować wcześniej, a nie dopiero przy sporządzaniu styczniowej listy płac.
Pracodawcy powinni przede wszystkim:
- przejrzeć umowy pracowników, których wynagrodzenie jest niższe niż 4950 zł brutto,
- sprawdzić sposób zapisania wynagrodzenia w umowach,
- ustalić, czy do płacy minimalnej nie były błędnie zaliczane dodatki, których ustawa nie pozwala uwzględniać,
- przygotować aneksy dla pracowników, którzy mają w umowie wpisaną konkretną kwotę niższą niż nowe minimum,
- zaktualizować system kadrowo-płacowy,
- uwzględnić podwyżkę przy obliczaniu dodatków i innych świadczeń zależnych od minimalnego wynagrodzenia.
Od kiedy obowiązuje płaca minimalna 4950 zł?
Nowe minimalne wynagrodzenie będzie obowiązywało od 1 stycznia 2027 r.
Rozporządzenie zostało już opublikowane, dlatego wysokość płacy minimalnej i minimalnej stawki godzinowej na 2027 r. jest znana.
Równolegle prowadzone są prace nad nową ustawą o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, oznaczoną jako projekt UC62. Projekt ma m.in. służyć wdrożeniu unijnej dyrektywy dotyczącej adekwatnych wynagrodzeń minimalnych.
Z najnowszej wersji projektu usunięto rozwiązanie, zgodnie z którym minimalne wynagrodzenie miałoby być utożsamiane wyłącznie z wynagrodzeniem zasadniczym.
Na obecnym etapie oznacza to, że dotychczasowe zasady dotyczące składników uwzględnianych przy obliczaniu płacy minimalnej mają zostać utrzymane.
Kwestia wynagrodzenia zasadniczego może jednak ponownie pojawić się w toku dalszych prac legislacyjnych.
Projekt przewiduje również zmiany dotyczące sankcji dla pracodawców, którzy zaniżają wynagrodzenia albo wypłacają je z opóźnieniem.
Dla pracodawców najważniejsze będzie więc nie samo przygotowanie aneksów, ale wcześniejsze sprawdzenie treści wszystkich umów. Jeżeli wynagrodzenie zostało wpisane kwotowo i od stycznia będzie niższe niż 4950 zł, warto uporządkować dokumentację jeszcze przed końcem 2026 r. Pozwoli to uniknąć niedopłat, korekt list płac i problemów podczas ewentualnej kontroli PIP.
Podstawa prawna: art. 29 § 4 i art. 282 § 1 pkt 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; art. 6 ust. 5 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1213); stanowiska Państwowej Inspekcji Pracy; wyrok Sądu Najwyższego z 3 listopada 1976 r., sygn. I PR 165/76.