Pobierz e-pity 2018

Opodatkowanie spółek podatkiem od czynności cywilnoprawnych niezgodne z prawem UE

Piotr Szulczewski 26.03.2015 11:00 (aktualizacja: )

Opodatkowanie spółek podatkiem od czynności cywilnoprawnych niezgodne z prawem UE

Klauzula stand and still nie pozwala, by po dniu przystąpienia do Wspólnoty, państwa członkowskie wprowadzały jakiekolwiek regulacje, które byłyby sprzeczne z Dyrektywą oraz celami jej ustanowienia. Z najnowszego orzecznictwa sądów krajowych wynika, że w przypadku podatku od czynności cywilnoprawnych pobieranych od umów spółek miało miejsce naruszenie zasad tej klauzuli.

Wyroki sądowe wskazują, że naruszenie przepisów unijnych i zasad stand and still miało miejsce w związku pobieraniem podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego, w wyniku wniesienia aportem wkładu niepieniężnego (niebędącym przedsiębiorstwem spółki kapitałowej lub jego zorganizowaną częścią).


Aport poza zakresem ustawy o PCC

W stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2007r., w przypadku wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego (aportu), dochodziło do wyłączenia czynności z opodatkowania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Zasada taka wynikała z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2005r., Nr 41, poz. 399 ze zm.).

Klauzula stand and still
Źródło: Thinkstock

Zgodnie obowiązującymi wówczas przepisami podatkowi podlegały umowy spółki (akty założycielskie), a także zmiany umów spółki, jeżeli powodowały one podwyższenie podstawy opodatkowania. Jednocześnie wniesienie aportu do spółki kapitałowej było objęte wyłączeniem przewidzianym w art. 2 pkt 4 u.p.c.c. spod opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych w sytuacji, gdy wniesienie aportu było opodatkowane podatkiem od towarów i usług.


Wkład niepieniężny ponownie opodatkowany

Z dniem 22 kwietnia 2010r., rozszerzony został katalog czynności opodatkowanych, przewidzianych w krajowej ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, a zakres przedmiotowy opodatkowania tym podatkiem objął czynności umowy spółki i jej zmiany, w odniesieniu do wnoszonych wkładów niepieniężnych, z wyjątkiem wymienionych w art. 2 pkt 6 tej ustawy.

W konsekwencji Rzeczpospolita Polska zrezygnowawszy przed 2010 r. z opodatkowania czynności umów spółek oraz ich zmian, w wypadku pokrycia udziałów wkładami niepieniężnymi (niebędącymi przedsiębiorstwem spółki kapitałowej lub jego zorganizowaną częścią) – z dniem 22 kwietnia 2010 r. ponownie nałożyła na powyższą czynność podatek (NSA w uzasadnieniu wyroku z 3 czerwca 2014r., sygn.. akt II FSK 1676/12).

Zatem z dniem 22 kwietnia 2010r. ustawodawca, kolejną nowelizacją art. 2 pkt 4 u.p.c.c., dokonał ogólnego usunięcia czynności prawnych umów spółek i ich zmian z zakresu wyłączeń z podatku od czynności cywilnoprawnych.


Sądy stoją na straży klauzuli stand and still

W wyroku z dnia 11.02.2015 r. WSA w Warszawie (sygn.. akt III SA/Wa 3204/14) podkreślił, że zabiegi legislacyjne, które odbywały się na przestrzeni ostatnich lat miały charakter normotwórczy i wskazują niezbicie, że po dacie 31 grudnia 2006r. (a zwłaszcza z dniem 22 kwietnia 2010r.) rozszerzony został w krajowej ustawie podatkowej zakres przedmiotowy opodatkowania u.p.c.c. o czynności umowy spółki i jej zmiany, w odniesieniu do wnoszonych wkładów niepieniężnych, z wyjątkiem wymienionych w art. 2 pkt 6. Powyższe prowadzi zarazem do wniosku, że Rzeczpospolita Polska zrezygnowawszy z opodatkowania czynności umów spółek oraz ich zmian, w wypadku pokrycia udziałów wkładami niepieniężnymi (niebędącymi przedsiębiorstwem spółki kapitałowej lub jego zorganizowaną częścią) – ponownie nałożyła na powyższą czynność podatek.

Konsekwencją linii orzeczniczej jest możliwość wnioskowanie o występowanie nadpłat w przypadku, gdy podatnik zgodnie z przepisami ustawy obowiązującymi po 22 kwietnia 2010 r. musiał zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnej z tytułu wkładu niepieniężnego do spółki, jeżeli wkład taki zgodnie z przepisami obowiązującymi do 1 stycznia 2007 r. nie stanowiłyby przedmiotu opodatkowania.

Piotr Szulczewski,
VAT.pl