Pobierz e-pity 2018

Odliczenie VAT na zasadzie proporcji - zmiany od lipca 2015 r.

Piotr Szulczewski 14.05.2015 09:00 (aktualizacja: )

Odliczenie VAT na zasadzie proporcji - zmiany od lipca 2015 r.

Obowiązująca od lipca 2015 r. nowelizacja ustawy o podatku VAT zmieniła zasady dotyczące odliczania podatku w przypadku prowadzenia działalności mieszanej tzn. opodatkowanej i pozostającej poza podatkiem VAT.

W lipcu 2015 r. nadal funkcjonować będzie zasada proporcjonalnego odliczania podatku VAT po zakończeniu roku w przypadku podatników prowadzących działalność opodatkowaną i zwolnioną z podatku. Ostateczny kształt ustawy zakłada jednak również liczenie wstępnej proporcji w momencie nabycia towarów i usług w trakcie roku u tych podatników, których działalność koncentruje się również na działalności będącej zupełnie poza podatkiem VAT. Natomiast nowy kształt zasad odliczeń w brzmieniu wynikającym z ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych - obowiązywać będzie od 1 stycznia 2016 r. (większość zmian ustawy wchodzi w życie 1 lipca 2016 r.).

Jak wskazał wyroku TSUE w sprawie C-437/06, pkt 39 wyroku TSUE w sprawie C-515/07), w przypadku gdy podatnik wykonuje równocześnie działalność podlegającą opodatkowaniu VAT, tzn. opodatkowaną lub zwolnioną z podatku, i działalność niepodlegającą takiemu opodatkowaniu, tzn. nienależącą do zakresu stosowania dyrektywy 2006/112/WE, odliczenie podatku naliczonego od wydatków poniesionych przez podatnika jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować działalności podlegającej VAT w rozumieniu dyrektywy 2006/112/WE.

VAT po 1 lipca 2015 r. - ustalanie proporcji
Źródło: EastNews


Zmiany w zakresie proporcjonalnego obliczania odliczenia w ustawie o VAT

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, kwotę podatku naliczonego, oblicza się proporcją, według zasad ściśle określonych w przepisach prawa. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Wyjątkowo proporcji nie trzeba obliczać w przypadku wykorzystania towarów i usług do celów osobistych, gdy nieodpłatne przekazanie towarów zrównane jest z z przekazaniem odpłatnym (art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2), oraz w przypadku użycia pojazdów samochodowych do celów innych niż działalność gospodarcza – w przypadku, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe.

Kwotę podatku naliczonego przyjmuje się na podstawie danych za poprzedni rok podatkowy.


Ustalanie proporcji

Wstępne prawo do dokonywania odliczenia dokonywać należy w taki sposób, by najbardziej odpowiadał on specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Następuje to, jeżeli:

  • zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
  • obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz wykorzystania pojazdów samochodowych do celów osobistych, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

  • średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
  • średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
  • roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
  • średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Wstępnie obliczona proporcja może być ustalana nie tylko samodzielnie, ale również z pomocą urzędu skarbowego w trybie właściwym dla wydawani interpretacji prawa podatkowego.


Modyfikowanie wstępnej proporcji

Jak wskazuje uzasadnienie do wprowadzanej ustawy, ustalony w powyższy sposób przez podatnika zakres wstępnego odliczenia podatku naliczonego w niektórych przypadkach będzie podlegał dalszej modyfikacji. W przypadku bowiem, gdy podatnik wykonuje także czynności podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, do tak obliczonej kwoty podatku naliczonego zastosowanie może znaleźć art. 86 ust. 7b lub art. 86a ustawy o VAT (o ile zaistnieją przesłanki wskazane w tym przepisie). Ponadto, jeżeli dokonywane zakupy towarów i usług będą służyły także wykonywaniu przez podatnika czynności zwolnionych z VAT, dwukrotnie już określany zakres (kwota podatku naliczonego) podlega kolejnej modyfikacji zgodnie z art. 90 ustawy o VAT. W konsekwencji w przypadku wykonywania przez podatnika trzech „rodzajów” działalności:

  • podlegającej opodatkowaniu VAT – działalności opodatkowanej (w tym czynności podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT),
  • podlegającej opodatkowaniu VAT, równocześnie jednak z tego podatku zwolnionej, oraz
  • działalności niepodlegającej takiemu opodatkowaniu,

ustalenie zakresu odliczenia (kwoty podatku naliczonego do odliczenia) będzie odbywać się w trzech etapach.

W sytuacji natomiast gdy u podatnika nie wystąpi któraś z wymienionych okoliczności, nie będzie zachodziła w takim zakresie konieczność modyfikowania obliczonej proporcji, np. jeżeli u podatnika wykonującego działalność „mieszaną”, w zakresie działalności podlegającej opodatkowaniu zakupy towarów i usług służyłyby wyłącznie czynnościom opodatkowanym VAT (nie służyłyby wykonywaniu czynności zwolnionych z VAT), nie wystąpiłby ostatni etap modyfikowania proporcji zgodnie z art. 90 ustawy o VAT (podatnik ustaliłby zatem zakres wstępnego odliczenia podatku naliczonego – może to uczynić z wykorzystaniem sposobów wskazanych w ustawie, a obliczona z wykorzystaniem tego sposobu kwota podatku naliczonego podlegałaby odliczeniu, chyba że wystąpiłyby przesłanki ustawowe do jej modyfikacji na podstawie art. 86 ust. 7b lub art. 86a ustawy o VAT).

Piotr Szulczewski,
VAT.pl

Pozostałe zmiany:

  1. Zmiany w VAT: Podmiot w upadłości nie będzie już musiał korygować podatku VAT,
  2. Odpowiedzialność solidarna - nowy druk VAT-28,
  3. VAT od laptopów i telefonów u nabywcy, czyli odwrócone opodatkowanie po 30 czerwca 2015 r.,
  4. Nowy obowiązek podatników VAT - podsumowanie transakcji krajowych na VAT-27.