Ocena skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. nieujawnionych źródeł przychodu

09.12.2013 09:00 (aktualizacja: )

Wciąż nie milkną dyskusję nad skutkami dla podatników orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia sygn. akt SK 18/09 z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie niekonstytucyjności przepisów art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Na marginesie warto także wskazać, że Trybunał w uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdził, iż „Jakkolwiek zapadłe orzeczenie nie odnosi się do art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w jego aktualnym brzmieniu, to rozważany przepis jest obarczony – w zbliżonym, jeśli nie identycznym, stopniu – tymi samymi mankamentami, które były powodem stwierdzenia niekonstytucyjności jego poprzedniej wersji.

W związku z tym toczą się spory nad zakresem stosowania orzeczenia w sprawach o wznowienie postępowań podatkowych. Co istotne sądy administracyjne również nie prezentują jednolitego stanowiska w tym zakresie.

Jednakże w całym tym zamieszaniu związanym ze skutkami podatkowymi orzeczenia SK 18/09 nie można zapominać o konsekwencjach karno skarbowych, które były wyciągane wobec podatników na skutek decyzji organów podatkowych opartych na przepisach uchylonych przez Trybunał Konstytucyjny.

Ustawodawca nie zawarł w ustawie Kodeks karny skarbowy(dalej: KKS) regulacji odnoszących się do wznowienia postępowania karnego skarbowego, jednakże m.in. w tym zakresie KKS nakazuje w art. 113 § 1 odpowiednie stosowanie przepisów ustawy Kodeks postępowania karnego (dalej: KPK).

W tym kontekście pamiętać należy o postanowieniach art. 540 § 1 pkt 2 lit. a) KPK, który stanowi, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nie znane przedtem sądowi, wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze.

Dowodem, o którym mowa powyżej bez wątpienia będzie decyzja organu podatkowego o uchyleniu pierwotnej decyzji określającej podatek sankcyjny od przychodów z nieujawnionych źródeł.

Powyższa możliwość, jaką daje zacytowany przepis KPK, warta jest rozpatrzenia biorąc pod uwagę, iż wysokość kary grzywny w stawkach dziennych zasądzona podatnikowi mogła być niemałą kwotą, stanowiącą znaczne obciążenie dla podatnika, nie mówiąc już o dokonanym wpisie do Krajowego Rejestru Karnego.

Michał Drozdyk
Starszy konsultant podatkowy
Russell Bedford Poland Sp. z o.o.