11 marca br. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (nr druku sejmowego 2277). 13 marca br. ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw (Dz. U. poz. 333) .
Ustawa umożliwi części firm zobowiązanych do raportowania informacji ESG zwolnienie z tego obowiązku za lata 2025 i 2026. Skorzystanie ze zwolnienia będzie dobrowolne.
Nowelizacja wprowadza zmiany w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.). Zasadniczym celem ustawy jest wdrożenie do przepisów krajowych opcji dla państwa członkowskiego przewidzianej w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/470 w sprawie zmiany dyrektyw 2006/43/WE, 2013/34/UE, (UE) 2022/2464 i (UE) 2024/1760 w odniesieniu do niektórych wymogów dotyczących sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i niektórych wymogów w zakresie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Dz.U.UE.L.2026.470 z dnia 2026.02.26). Dyrektywa ta wprowadza m.in. zmiany do art. 5(2) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Dz. Urz. UE L 322 z 16.12.2022, str. 15, z późn. zm.), tzw. CSRD.
CSRD została wdrożona do przepisów krajowych ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1863, z późn. zm.). Ustawa ta wprowadziła obowiązek przedstawiania informacji o wpływie działalności jednostki na obszar środowiskowy, spraw społecznych, w tym praw człowieka, oraz ładu korporacyjnego, a także wpływu tych trzech obszarów na rozwój, wyniki i sytuację jednostki (tzw. sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju lub sprawozdawczość ESG). Do sporządzania tej sprawozdawczości są obowiązane obecnie jednostki duże oraz małe i średnie jednostki będące emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także jednostki dominujące dużych grup. W myśl obowiązujących przepisów obowiązek raportowania po raz pierwszy – zgodnie z wymogami CSR – został rozłożony na trzy etapy. W pierwszej kolejności, w 2025 r. za rok obrotowy 2024, zaraportowały największe jednostki zainteresowania publicznego zatrudniające ponad 500 pracowników i przekraczające co najmniej jeden z progów finansowych dla jednostki dużej, a także jednostki zainteresowania publicznego stojące na czele grupy, w której zatrudnienie przekracza 500 osób, oraz która przekracza co najmniej jeden z progów finansowych dla dużej grupy. Obowiązek raportowania w drugiej turze, w 2028 r. za rok obrotowy 2027, dotyczy pozostałych jednostek dużych i pozostałych dużych grup. Obowiązek raportowania w trzeciej turze (w 2029 r. za rok obrotowy 2028) dotyczy małych i średnich emitentów z rynku regulowanego. Pierwotne terminy pierwszego raportowania dla jednostek z drugiej i trzeciej tury zostały przesunięte o dwa lata zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/794 z dnia 14 kwietnia 2025 r. w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2022/2464 i (UE) 2024/1760 w odniesieniu do dat, od których państwa członkowskie mają stosować niektóre wymogi dotyczące sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i niektóre wymogi w zakresie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Dz. Urz. UE L 2025/794 z 16.04.2025) – (tzw. „stop-the-clock”). Dyrektywa ta została implementowana do przepisów krajowych ustawą z dnia 9 lipca 2025 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1020).
Implementowana dyrektywa m.in. znacząco zawęża zakres jednostek zobowiązanych do sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju – do jednostek, w których zatrudnienie przekracza 1000 osób, a przychody netto ze sprzedaży przekraczają 450 mln euro. Wskazuje także, że jednostki z pierwszej tury (tj. sporządzające sprawozdawczość ESG po raz pierwszy za 2024 r.) mają raportować za lata obrotowe 2024, 2025 i 2026. Jednocześnie jednak umożliwia ona państwom członkowskim zwolnienie tych jednostek z pierwszej tury, które znajdą się poza nowym zakresem jednostek zobowiązanych do raportowania, z raportowania za lata obrotowe 2025 i 2026. Zgodnie z deklaracją projektodawcy przedłożona ustawa ma na celu jak najszybsze wdrożenie ww. opcji, aby jednostki, które mają rok obrotowy równy kalendarzowemu, mogły z niej ewentualnie skorzystać przed terminem sporządzenia sprawozdania z działalności za 2025 r., który przypada z końcem marca 2026 r. Jednostki, których rok obrotowy jest inny niż rok kalendarzowy, będą mogły skorzystać z opcji przed terminem sporządzenia sprawozdania z działalności, który przypada 3 miesiące od końca roku obrotowego. Decyzja o skorzystaniu z opcji będzie podejmowana przez kierownika jednostki.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, czyli od 14 marca 2026 r.
Źródło: prezydent.pl
