Nowe zasady ustalania przychodu pracownika z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych

07.01.2015 09:00 (aktualizacja: )

Nowe zasady ustalania przychodu pracownika z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych

W dniu 1 stycznia 2015 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: Ustawa PIT), wprowadzająca nowe zasady ustalania przychodu pracownika z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych. Przychód ten będzie miał charakter ryczałtowy, a jego wysokość uzależniona będzie od pojemności silnika samochodu. Dla samochodów o pojemności silnika do 1600 cm3 zryczałtowany miesięczny przychód wynosić będzie 250,00 zł, natomiast dla pozostałych – o pojemności powyżej 1600 cm3 – wynosić będzie 400,00 zł.

Jeżeli pracownik wykorzystywać będzie samochód prywatnie jedynie przez część miesiąca, to wartość nieodpłatnego świadczenia wynosić będzie 1/30 odpowiedniej dla danego pojazdu kwoty ryczałtu (tj. 250,00 zł lub 400,00 zł) za każdy dzień prywatnego używania samochodu.

Zgodnie z nowymi przepisami, w przypadku gdy udostępnianie pracownikowi samochodu służbowego do prywatnego używania będzie wiązało się z odpłatnością ponoszoną przez pracownika, to nieodpłatnym świadczeniem będzie różnica między zryczałtowaną kwotą przychodu określoną w Ustawie PIT, a tą odpłatnością.

W konsekwencji, jeżeli odpłatność za prywatne używanie samochodu służbowego równa będzie odpowiedniej dla danego samochodu kwocie ryczałtu, to pracownik nie uzyska w ogóle przychodu z tytułu nieodpłatnego wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych.

Przychód pracownika z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych
Źródło: Thinkstock


Podatek VAT

Udostępnianie pracownikowi samochodu służbowego do celów prywatnych stanowi nieodpłatne świadczenie usług na rzecz pracownika, które nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Zasada opodatkowania wykorzystania majątku firmowego nie ma zastosowania w przypadku użycia pojazdów samochodowych do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne

Zryczałtowana wartość nieodpłatnego świadczenia, co do zasady stanowić będzie podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Warto przy tym odnotować możliwość zastosowania wyłączenia ryczałtu z podstawy wymiaru składek na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz. U. z 1998 r., nr 161, poz 1106 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia podstawy wymiaru składek nie stanowią m.in. korzyści materialne wynikające z regulaminów wynagradzania, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych usług.

Warunkiem zastosowania wyłączenia jest jednak odpowiednie ukształtowanie polityki używania samochodów służbowych, a przede wszystkim regulaminu wynagradzania (ew. układu zbiorowego pracy).


Czy ryczałt obejmuje paliwo?

Oddzielnego rozważenia wymaga natomiast kwestia ponoszenia kosztów paliwa w okresie wykorzystywania przez pracownika samochodu służbowego do celów prywatnych. W dotychczasowych wypowiedziach na gruncie nowych przepisów Ministerstwo Finansów wskazywało, że kwota ryczałtu obejmuje jedynie udostępnienie samochodu, a uprawnienie pracownika do korzystania z paliwa zakupionego przez pracodawcę jest odrębnym świadczeniem. Stanowisko Ministerstwa wiąże się zatem z ryzykiem, że organy podatkowe będą mogły podejmować próby doszacowania pracownikom dodatkowo przychodu m.in. z tytułu kosztów paliwa, parkingów czy opłat za autostradę, ponoszonych przez pracodawcę w okresie prywatnego korzystania przez pracownika z samochodu służbowego.

Również jednak w tym wypadku odpowiednie ukształtowanie polityki używania samochodów służbowych może znacznie ograniczyć ryzyko podatkowe.


Amortyzacja samochodu służbowego wykorzystywanego przez pracownika do celów prywatnych

Pozytywne dla podatników stanowisko na gruncie nowych przepisów organy podatkowe prezentują natomiast w odniesieniu do możliwości zaliczenia przez pracodawcę do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z samochodem, który – oprócz wykorzystywania w działalności gospodarczej – jest także udostępniany pracownikom do nieodpłatnego korzystania. Ministerstwo Finansów zajęło stanowisko, że jeżeli samochód osobowy spełnia definicję środka trwałego to podatnik ma prawo wprowadzić go do stosownej ewidencji i dokonywać odpisów amortyzacyjnych bez względu na to czy dany samochód wykorzystywany jest jedynie do celów służbowych, czy też do celów prywatnych.

Obecnie trudno natomiast ocenić czy powyższe, pozytywne dla podatników stanowisko Ministerstwa znajdzie przełożenie również na możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodu w pełnej wysokości rat leasingowych lub czynszu najmu samochodu. Przywołane pozytywne stanowisko organu oparte jest bowiem o definicję środka trwałego sformułowaną w ustawach o podatkach dochodowych, której to definicji nie spełnia samochód leasingowany lub wynajmowany.


Osoby inne niż pracownicy

Nowe przepisy o zryczałtowanym przychodzie z tytułu nieodpłatnego wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych, w swoim literalnym brzmieniu, dotyczą jedynie pracowników. Nie znajdują one zatem bezpośredniego zastosowania do osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych lub współpracujących z przedsiębiorcą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Może budzić wątpliwości, czy uzasadnione jest różnicowania w tym zakresie sytuacji pracowników i osób współpracujących z przedsiębiorcą w ramach innych form prawnych. Trudno bowiem znaleźć uzasadnienie dla twierdzenia, że używanie samochodu służbowego dla celów prywatnych przez usługodawcę wiąże się z np. większymi wydatkami dla pracodawcy i z większymi korzyściami dla usługodawcy niż w przypadku pracownika.

Niemniej jednak istnieje ryzyko, że organy podatkowe będą twierdzić, że nowe przepisy mają charakter wyjątkowy, a tym samym należy interpretować je w sposób ścisły, tj. stosować wyłącznie do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, kwestionując równocześnie możliwość stosowania przedmiotowych przepisów do osób współpracujących z przedsiębiorcą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej lub na podstawie umów cywilnoprawnych.

Źródło: Piotr Jesiołowski, Axon Tax Sp. z o.o.