NBP znów podnosi stopy procentowe. Odsetki podatkowe idą w górę

Katarzyna Sudaj 08.06.2022 16:05 (aktualizacja: )

Rada Polityki Pieniężnej NBP podniosła stopy procentowe NBP. W efekcie od 9 czerwca 2022 roku również odsetki podatkowe, ustawowe i maksymalne wzrosną. To już dziewiąta podwyżka i piąta zmiana wpływająca na poziom odsetek. Ile teraz będą wynosić nowe odsetki podatkowe, ustawowe i maksymalne?

Rada Polityki Pieniężnej kontynuuje najbardziej agresywny cykl zacieśnienia polityki pieniężnej w XXI w. Przed nami są zapewne kolejne podwyżki stóp procentowych.

Konsekwencją decyzji Rady Polityki Pieniężnej z 8 czerwca 2022 roku jest kolejny wzrost odsetek podatkowych, maksymalnych i ustawowych.


Źródło: FORUM

RPP podjęła decyzję o podwyższeniu stopy referencyjnej NBP o 0,75 pkt proc., tj. do poziomu 6,00%. Jednocześnie ustalono następujący poziom pozostałych stóp procentowych NBP:

  • stopa lombardowa 6,50% w skali rocznej;
  • stopa depozytowa 5,50% w skali rocznej;
  • stopa redyskonta weksli 6,05% w skali rocznej;
  • stopa dyskontowa weksli 6,10% w skali rocznej.

To najwyższy poziom od czerwca 2008 roku. I ni ejest to koniec podwyżek. W lipcu eksperci spodziewają się kolejnej:

Odsetki podatkowe już 15 proc.

Podstawowe odsetki od zaległości podatkowych stosuje się na podstawie art. 56 Ordynacji podatkowej.

Odsetki od zobowiązań podatkowych
OdsetkiOdsetki obniżone 50%Odsetki podwyższone 150%Obowiązują od
15,0 %7,5 %22,5 %09.06.2022
13,5 %6,75 %20,25 %06.05.2022
12 %6 %18 %07.04.2022
10 %5 %15 %09.03.2022
8,5 %4,25 %12,75 %09.02.2022
8,0 %4,0 %12,0 %01.01.2016

Źródło: Opracowanie własne PIT.pl

» Kiedy stosuje się obniżone odsetki podatkowe?

Odsetki ustawowe też w górę

Odsetki ustawowe stanowią najpowszechniejszą formę odszkodowania za zwłokę w spełnieniu świadczeń pieniężnych. Dzięki ich ustanowieniu strony nie muszą wykazywać swoich strat, wystarczy udowodnienie okresu zwłoki oraz wysokości kwoty dłużnej, aby otrzymać odszkodowanie - być może częściowe, ale bez kosztownych procedur dowodowych.

O ile wzrosną raty kredytów?

Odsetki ustawowe należą się zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom nie prowadzącym działalności gospodarczej.

W umowie można zastrzeż również tzw. odsetki umowne, określone procentowo albo w postaci wielokrotności odsetek ustawowych. Należy jednak uważać, aby zastrzeżone odsetki nie były zbyt wysokie, gdyż może to prowadzić do nieważności postanowienia umownego.

Jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto czy w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu następny dzień nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek). Jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy,  np. na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu.

Odsetki ustawowe
Standardowe (kapitałowe)Za opóźnienieObowiązuje od
9,5% rocznie11,5% rocznie09.06.2022
8,75% rocznie10,75% rocznie06.05.2022
8% rocznie10% rocznie07.04.2022
7% rocznie9% rocznie09.03.2022
6,25% rocznie8,25% rocznie09.02.2022
5,75% rocznie7,75% rocznie05.01.2022
5,25% rocznie7,25% rocznie09.12.2021

Źródło: Opracowanie własne PIT.pl

Postawa prawna: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):

Art. 359. § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.

Art. 481. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Wzrost odsetek maksymalnych konsekwencją podwyżki odsetek ustawowych

Gdy rosną odsetki ustawowe (kapitałowe i za opóźnienie) to naturalną konsekwencją jest podwyżka odsetek maksymalnych, które są dwukrotnością tych pierwszych.

Odsetki maksymalne
Stawka kapitałowaStawka za opóźnienieObowiązuje od
19% rocznie23% rocznie09.06.2022
17,5% rocznie21,5% rocznie06.05.2022
16% rocznie20% rocznie07.04.2022
14% rocznie18% rocznie09.03.2022
12,5% rocznie16,5% rocznie09.02.2022
11,5% rocznie15,5% rocznie05.01.2022
10,5% rocznie14,5% rocznie09.12.2021

Źródło: Opracowanie własne PIT.pl

Obowiązuje ograniczenie w ustalaniu umownych odsetek od sumy pieniężnej. Dotyczy to zarówno odsetek związanych z zaciągniętym zobowiązaniem, jak i odsetek za zwłokę. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.

Dla bezpieczeństwa można określać odsetki nie cyfrą, ale zwrotem „odsetki maksymalne”, podobnie jak „odsetki ustawowe”.

Wyższe od maksymalnych odsetki ustalone czynnościami prawnymi dokonanymi przed 20 lutego 2006r. pozostają w mocy (nie ulegają po tej dacie zmniejszeniu).

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):
"Art. 359 § 2 Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne).

Art. 481. § 2. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).

Odsetki