Małżonkowie w USA a rozliczenie w Polsce - ujęcie przychodów do wspólnego rozliczenia

Piotr Szulczewski 18.04.2017 09:00 (aktualizacja: )

W przypadku osób, które zarabiają za granicą oraz rozliczają podatki łącznie zarówno w Polsce jak i za granicą, rozliczenia roczne z obu krajów mogą wzajemnie na siebie oddziaływać. W efekcie nadpłata podatku, wykazywana we wspólnym rozliczeniu w USA lub innym kraju w stosunku do którego stosuje się zasadę proporcjonalnego odliczenia – podlega ujęciu w polskim PIT. Podobnie przychody podatników oraz zapłacone w trakcie roku zaliczki na podatek zagraniczny wpływają na treść polskiej deklaracji podatkowej.

Małżonkowie w USA a rozliczenie w Polsce - ujęcie przychodów do wspólnego rozliczenia

Źródło: YAY foto

Problemem u podatników zarabiających w USA może być nie tylko zastosowanie przy rozliczaniu zarobków zagranicznych zasady proporcjonalnego rozliczenia, ale również ustalenie faktycznej wysokości podatku, który należy poddać pod stosowanie tej zasady. Wspólne rozliczenie małżonków w kraju trzecim powoduje bowiem, że pobierany początkowo w formie zaliczek – w trakcie roku podatek zostaje zwrócony podatnikom i trafia ponownie do nich po zakończeniu roku.

Przykład
Podatnik będący polskim rezydentem podatkowym wspólnie z małżonką zarabiał w USA. Małżonka zarabiała nie tylko w USA, ale również Polsce. W USA rozliczyli się wspólnie, w Polsce również planują wspólne rozliczenie podatkowe.

>>> Pobierz bezpłatny program i rozlicz swój PIT <<<

Jak wskazuje Krzysztof Biernacki, z kancelarii doradztwa podatkowego Initium, do rozliczenia wynagrodzeń małżonków w Polsce zastosowana powinna zostać zasada proporcjonalnego odliczenia. Polega ona na opodatkowaniu w Polsce całości zarobków – zarówno polskich, jak i zagranicznych, przy czym od podatku można odliczać podatek pobrany od dochodu podatnika, który proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany za granicą.

Rozliczenie wspólne nie oznacza, że pobrany podatek odlicza się wspólnie

Problem polega na tym, że przy stosowaniu proporcjonalnego odliczenia podatku pobieranego za granicą nie dzieli proporcjonalnie na oboje małżonków (proporcjonalnie - w stosunku do ich zagranicznych dochodów – zastosowanie za granicą określonych zwolnień z opodatkowania lub określonych ulg w stosunku do jednego z małżonków nie powoduje, że ostatecznie można podatek dzielić proporcjonalnie. Każdy z małżonków odlicza podatek pobierany osobno z jego wynagrodzeń w trakcie roku podatkowego.

Przykład
Przychody małżonków w 2016 r. przedstawiały się następująco:

  1. mąż - dochód 100.000 zł – podatek - w formie zaliczek - pobrany w roku w USA to 5000 zł
  2. żona - dochód 20.000 zł - podatek – w formie zaliczek - pobrany w roku w USA to 0 zł, gdyż stosuje określone zwolnienie z opodatkowania części przychodów, natomiast osiąga w Polsce przychody krajowe, polskie w wartości 50.000 zł

Po zastosowaniu wspólnego rozliczenia w USA, podwójnej amerykańskiej kwoty obniżającej podatek i dodatkowych obniżek wynikających ze wspólnego rozliczenia w USA podatek na oboje małżonków 1500 zł. Małżonkowie w stosunku do zaliczek otrzymali zwrot nadpłaconego podatku. Zaliczki opłacali w trakcie 2016 r., natomiast zwrot – po dokonaniu rocznego obliczenia - w kwietniu 2017 r.

Jak podkreśla Krzysztof Biernacki, zgodnie z art. 27 ust. 9 ustawy o PIT, który stanowi o sposobie odliczania metodą zaliczenia podatku zapłaconego za granicą, odliczanie podatku zapłaconego dotyczy Podatnika oraz regulacja ta nakazuje obliczyć limit odliczeń również dla Podatnika. W świetle powyższego tak samo należałoby postąpić przy wspólnym rozliczeniu małżonków, tzn. odrębnie dla każdego z nich obliczyć limit odliczenia.

Przykład
Dochody zagraniczne:

  1. mąż -> 100 000 zł (podatek zapłacony za granicą 5 000 zł)
  2. żona -> 0 zł (skoro zasiłek jest zwolniony to nie uwzględniamy go w zeznaniach)

Dochody krajowe:

  1. mąż -> 0 zł
  2. żona -> 50 000 zł (dla uproszczenia pomijam zaliczki na podatek wpłacane przez żonę)

Postąpić należy następująco:
Pomimo, iż małżonkowie będą rozliczać się wspólnie, to na potrzeby obliczenia kwoty przysługującego odliczenia podatku zapłaconego za granicą musimy w pierwszej kolejności obliczyć limit odliczenia dla męża (co wynika z art. 27 ust. 9 ustawy o PIT). Dochód zagraniczny męża dzielimy przez dochód całkowity męża (zagraniczny + krajowy), a następnie wynik mnożymy przez podatek jaki musiałby zapłacić mąż rozliczając się indywidualnie bez odliczania podatku zagranicznego na terytorium kraju: 100 000/100 000 * [(0,18*85 528 – 556,02)+0,32*(100 000 – 85 528)]= 19 470 zł. Zatem limit odliczeń przewyższa kwotę podatku zapłaconego za granicą, a więc podatek może być odliczony w całej wysokości, tj. we wspólnym rozliczeniu małżonków odliczeniu może podlegać kwota 5 000 zł podatku zapłaconego w USA. Proszę zwrócić uwagę, że limit istotnie by się zmienił, gdyby mąż osiągał również dochody krajowe (!).

Dla żony oczywiście nie liczymy limitu odliczenia, ponieważ nie osiąga ona dochodów zagranicznych (zasiłek jest zwolniony).

W efekcie nie należy podatku zapłaconego za granicą dzielić na małżonków, lecz rozliczać ich limity osobno. Gdyby taka zasada wystąpiła, to podatek pobrany od męża w części należałoby odliczać od dochodu żony, który w tym przypadku pozostaje zwolniony z opodatkowania. W efekcie małżonkowie utraciliby prawo do odliczenia części tej kwoty w polskim rozliczeniu podatkowym.

Rozliczenie podatkowe w Polsce

W rozliczeniu podatkowym od ustalonego w Polsce podatku odliczać należy podatek zagraniczny. Podatek ustala się w Polsce w podwójnej wartości podatku ustalonego od połowy łącznych zarobków podatników. W efekcie po obliczeniu podatku w ramach tej zasady – możliwe jest odliczenie podatku zagranicznego.

Przykład
W powyżej wskazanym przykładzie kwoty przedstawiać będą się następująco: Dochód łączny: 150 000 zł Podwójny podatek od połowy dochodu: 25 888 zł Kwota podatku zagranicznego podlegająca odliczeniu: 5000 zł Podatek do zapłaty: 20 888 zł.

Jak podkreśla ekspert z kancelarii Initium http://www.pit.pl/e-porady/initium/ , w powyższym przykładzie małżeństwu we wspólnym rozliczeniu przysługiwałoby odliczenie całego podatku zapłaconego za granicą. Jednak może zdarzyć się sytuacja, że podatek zapłacony za granicą nie będzie podlegał odliczeniu w całości, ponieważ limit liczymy odrębnie dla każdego małżonka. Taka sytuacja może wystąpić, jeśli mąż osiągałby dochody na terytorium kraju, przy czym istotna jest ich wysokość.

Zwrot podatku z zagranicy w 2017 r.

Po rozliczeniu rocznym podatku w USA, podatnicy mogą doprowadzić do zwrotu nadpłaconego tam podatku. Jak podkreśla Krzysztof Biernacki: „w stosunku do nadpłaconego podatku zagranicznego, który następnie zostanie zwrócony zastosowanie będzie mieć art. 45 ust. 3a ustawy o PIT, który zakłada, że jeżeli podatnik dokonał odliczenia od dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku, a kwota ta następnie została zwrócona (w całości lub części) to kwota ta winna zostać doliczona w roku podatkowym, w którym ją otrzymano.

Przykład
W świetle analizowanego stanu faktycznego, rozliczając rok 2016 w Rzeczypospolitej Polskiej, nie bierze się pod uwagę zwrotu podatku, który został/zostanie dokonany w 2017 roku (tzn. podatnik odlicza pełną kwotę podatku pobranego i wpłaconego za rok 2016 nie pomniejszając go o kwotę, która zostanie/została mu zwrócona. Kwota zwrotu zostanie doliczona do zeznania za 2017 rok. Kwota ta zwiększy podatek do zapłaty (odliczono „za dużo” od podatku, dlatego w momencie otrzymaniu zwrotu wyrównuje się kwotę doliczając otrzymany zwrot do podatku w roku jego otrzymania).

Piotr Szulczewski, PIT.pl

Artykuł we współpracy z kancelarią doradztwa podatkowego Initium