Pobierz e-pity 2019

Kto zapłaci za wypadek służbowym autem pracownika?

Piotr Szulczewski 12.09.2012 09:00 (aktualizacja: )

Częste przemieszczanie się przy wykorzystaniu samochodów służbowych zwiększa ryzyko wystąpienia wypadków pracowników i licznych uszkodzeń pojazdu. W jakich przypadkach pracodawca może żądać od pracownika zwrotu kosztów naprawy środka transportu i czy może powstałe wydatki wliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Odpowiedzialność pracownika wobec pracodawcy za spowodowaną szkodę regulują przepisy ustawy Kodeks pracy. Zgodnie z nimi konieczność poniesienia odpowiedzialności materialnej przez pracownika uzależniona jest od tego, czy pracownik wyrządził szkodę z własnej winy, czy też szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Przy czym przepisy Kodeksu pracy precyzują, że wina pracownika może wynikać zarówno z umyślnego i nieumyślnego działania jak i z niewykonania czy nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Warto przy tym pamiętać, że to właśnie na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które będą uzasadniały odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.


Kiedy wina leży po stronie pracownika

W sytuacji, gdy uszkodzenie samochodu nastąpiło z winy pracownika np. podczas jazdy pod wpływem alkoholu, pracodawca ma prawo rościć odszkodowania z tytułu kosztów poniesionych na naprawdę auta. Odszkodowanie to ustala się w pełnej wysokości szkody. Wysokość odszkodowania przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy może zostać obniżona w drodze ugody zawartej pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. W przypadku, gdy brak jest umyślności działania (pracownik lekkomyślnie przekroczył dopuszczalną prędkość) - szkoda limitowana jest do wartości 3 - krotności wynagrodzenia pracownika.

Kilometrówka - służbowa podróż

Jeżeli pracownikowi nie można przypisać winy za powstałą szkodę np. wypadek nastąpił z winy innego kierowcy, wówczas pracownik nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę i tym samym nie można rościć od niego zwrotu kosztów naprawy uszkodzonego auta.


Odszkodowanie z tytułu wypadku firmowego auta - przychód i koszty

Przedsiębiorcy, którzy zmuszeni byli ponieść wydatki na naprawę samochodu firmowego często zastanawiają się, czy uzyskane od zakładu ubezpieczeniowego odszkodowanie stanowi dla nich przychód podlegający opodatkowaniu. Przepisu ustawy o PIT jasno wskazują, że przychodami z działalności gospodarczej są otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (art. 14 ust. 2 pkt 12). Co więcej przychody te nie są wymienione w katalogu rodzaju odszkodowań i zadośćuczynień zwolnionych z podatku dochodowego – wymienionych w art. 21 ust 1 pkt. 3. Oznacza to zatem, że powyższe odszkodowanie stanowi dla przedsiębiorcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT. W sytuacji jednak, gdy do kosztów podatkowych nie można zaliczyć wydatków na naprawę pojazdu - czyli gdy auto nie było objęte ubezpieczeniem AC - wypłacone odszkodowanie nie stanowi przychodu podatnika (por. WSA, sygn. akt I SA/Gd 357/07 i I SA/Gd 358/07).

Przepisy ustawy o PIT wskazują, że strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodu. Przy czym należy pamiętać, że ubezpieczeniem dobrowolnym nie jest ubezpieczenie OC (natomiast jest dyskusyjne, czy samo NW pozwala na rozliczenie kosztów remontów, jako że jest to ubezpieczenie osoby, a nie mienia). Do przychodów natomiast nie zalicza się w ogóle zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Iwona Karkus
Piotr Szulczewski
VAT.pl

Auto firmowe