Kiedy przedsiębiorca zobowiązany jest do rejestracji na potrzeby VAT-UE?

12.08.2014 10:00 (aktualizacja: )

12.08 Kiedy przedsiębiorca zobowiązany jest do rejestracji na potrzeby VAT-UE?

Dokonywanie transakcji z kontrahentami pochodzącymi z innych krajów należących do Unii Europejskiej wymaga od polskich przedsiębiorców rejestracji na potrzeby VAT-UE. Obowiązek ten dotyczy również niektórych podatników korzystających ze zwolnienia z VAT. W celu rejestracji konieczne jest złożenie odpowiedniego formularza do naczelnika właściwego urzędu skarbowego.

 

Transakcje wewnątrzwspólnotowe

Transakcje wewnątrzwspólnotowe to transakcje dostawy towarów lub świadczenia usług, w przypadku których stronami są podatnicy (podatku VAT lub podatku od wartości dodanej) pochodzący z różnych państw należących do Unii Europejskiej. Ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje szczególne zasady oraz obowiązki, jakie muszą spełnić przedsiębiorcy uczestniczący w obrocie wewnątrzwspólnotowym.

Polski podatnik zamierzający uczestniczyć w obrocie z kontrahentami z krajów Unii Europejskiej powinien zarejestrować się na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, co wynika bezpośrednio z art. 97 ust. 1-3 ustawy o VAT. Wówczas zobowiązany jest do posługiwania się w transakcjach unijnych numerem identyfikacji podatkowej - poprzedzonym prefiksem PL.

Obowiązek rejestracji

Co do zasady czynni podatnicy VAT zobowiązani są do rejestracji na potrzeby informacji podsumowującej VAT-UE przed dokonaniem pierwszej transakcji dotyczącej:

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów - czyli zakupu towarów od kontrahentów z krajów unijnych;
  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - czyli sprzedaży towarów na rzecz kontrahenta unijnego, który również jest zobowiązany do rejestracji,
  • nabycia usług, dla których miejscem ich świadczenia jest kraj nabywcy - i to nabywca zobowiązany jest do rozliczenia podatku VAT,
  • świadczenia usług na rzecz kontrahentów z UE, w odniesieniu do których miejscem świadczenia jest kraj prowadzenia działalności lub zamieszkania nabywcy (inny niż Polska).

Jak zostało wspomniane na wstępie, rejestracja na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych dotyczy również podatników, którzy korzystają ze zwolnienia z uwagi na nieprzekroczenie obrotu 150.000 zł. Jednak obowiązek ten nastąpi dopiero w określonych sytuacjach, tj:

  • wartość transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przekroczyła w danym roku podatkowym równowartość 50.000 zł. Podatnicy mogą jednak dokonać rejestracji przed przekroczeniem wskazanego limitu;
  • nabycie usług od kontrahentów z UE, w odniesieniu do których miejscem świadczenia jest kraj nabywcy. Wówczas nabywca zobowiązany jest nie tylko do rejestracji na potrzeby VAT-UE, ale także do rozliczenia podatku VAT z danej transakcji;
  • wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług, dla których miejscem rozliczenia podatku z transakcji jest kraj nabywcy.

 

Podatnik zwolniony z VAT

W jaki sposób podatnik zwolniony z VAT powinien rozliczyć transakcje wewnątrzwspólnotowe, gdy już przekroczy wspomniany limit i zarejestruje się na potrzeby VAT-UE, skoro nie składa deklaracji rozliczeniowych? Otóż ustawodawca określił osobny formularz - VAT-8 - który jest przeznaczony właśnie dla podatników zwolnionych z VAT dokonujących wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. W przypadku gdy przedmiotem transakcji jest import usług, podatek należny powinien zostać rozliczony na formularzu VAT-9M.

Na wspomnianych drukach podatnik powinien wykazać wartość podstawy opodatkowania oraz podatku należnego od transakcji, dla których w danym okresie rozliczeniowym wystąpił obowiązek podatkowy, a następnie dostarczyć te dokumenty do urzędu skarbowego do 25. dnia kolejnego miesiąca.

 

Jak dokonać rejestracji?

Zgodnie z ustawą o VAT podatnik zamierzający uczestniczyć w transakcjach wewnątrzwspólnotowych zobowiązany jest zawiadomić o tym fakcie naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Do zawiadomienia służy ten sam formularz, na którym podatnik dokonuje rejestracji jako podatnik VAT czynny lub zwolniony - czyli VAT-R.

Co istotne, w przypadku podatników zarejestrowanych na potrzeby podatku VAT (jako czynni lub zwolnieni) konieczne będzie złożenie aktualizacji formularza VAT-R poprzez wskazanie właściwej pozycji w części A pozycja 4. “Cel złożenia zgłoszenia”. W następnej kolejności konieczne będzie zaznaczenie odpowiednich informacji w części C.3. zgłoszenia - “Informacje dotyczące wykonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych”.

Po złożeniu aktualizacji naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, wydając odpowiednie potwierdzenie.

Karolina Piątkowska specjalista ds. księgowości wfirma.pl