Pobierz e-pity 2018

Czynny żal lub wniosek o odstąpienie kary - PIT po 30 kwietnia może się nie opłacać

Piotr Szulczewski 29.04.2015 09:00 (aktualizacja: )

Podatnik, który prześle roczne zeznanie podatkowe z opóźnieniem, powinien liczyć się z możliwością naliczenia mu z tego tytułu kary. Wyjściem z sytuacji staje się czynny żal lub wniosek o niepodleganie karze.

Czynny żal lub wniosek o odstąpienie kary - PIT po 30 kwietnia może się nie opłacać

Źródło: WOJCIECH STROZYK/REPORTER/East News

Nie na możliwości złożyć wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji rocznej w podatku dochodowym. Opóźnienie z reguły kończy się nałożeniem kary, chyba że podatnik w porę złoży wniosek o zastosowanie czynnego żalu lub też wystąpi o odstąpienie kary.

Obie metody zastosować można już po 30 kwietnia 2015 r. W przypadku czynnego żalu istotne jest jednak, by organ dowiedział się o spóźnieniu jeszcze przed datą, w której sam staje się świadomy, że podatnik popełnia czyn karalny. W praktyce w 2015 r. prawdopodobnie wyłącznie wysyłka deklaracji podatkowej w połączeniu z dołączonym czynnym żalem w piątek 1 maja, pozwoli na przychylne odniesienie się organu skarbowego do wniosku.

Składając czynny żal, warto dokonać tego osobiście w urzędzie skarbowym, ewentualnie elektronicznie (problemem może okazać się konieczność wykorzystania e-podpisu lub konta na ePUAP). Pojawiając się osobiście w urzędzie i przedstawiając pismo w którym podatnik łącznie ze złożeniem deklaracji ujawnia opóźnienie, zyskuje on czas, w którym organ skarbowy nie byłby jeszcze świadomy popełnienia czynu karalnego (gdyby bowiem podatnik wysłał 30 kwietnia deklarację pocztą, mogłaby ona trafić do urzędu w dniach 4-5 maja, a zatem złożenie czynnego żalu 1 maja pozwala jeszcze na działanie w okresie niewiedzy organu podatkowego o niedopełnieniu terminu).

Czynny żal wynika z faktu, że karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie podlega sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu. Zawiadomienie jest bezskuteczne, jeżeli zostało złożone w czasie, kiedy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

Wniosek o odstąpienie kary – gdy organ będzie już świadomy błędu podatnika

Złożenie wniosku o niepodleganie odpowiedzialności i odstąpienie kary jest instytucją proceduralną inną niż czynny żal i bardziej sformalizowaną. Sąd może odstąpić od wymierzenia kary wyłącznie:

  • za przestępstwa skarbowe - zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat lub karą łagodniejszą, gdy stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu nie jest znaczny;
  • za wykroczenia skarbowe - w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, biorąc pod uwagę charakter i okoliczności popełnienia wykroczenia skarbowego, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego zachowanie się po popełnieniu tego wykroczenia.

W takich przypadkach zachowanie sprawcy, szczególne sytuacje losowe lub siła wyższa, która spowodowała opóźnienie w złożeniu deklaracji podatkowej może być podstawą do odstąpienia od ukarania. Przykładowo, wniosek powinien być uwzględniony w przypadku śmierci osoby najbliższej w ostatnich dniach rozliczeń podatkowych, powódź uniemożliwiająca złożenie deklaracji, pozostawanie w miejscowości, w której nie było żadnej możliwości wysyłki deklaracji podatkowej, ciężka choroba.

Piotr Szulczewski, PIT.pl