Pobierz e-pity 2018

Coraz więcej pracujących emerytów

Liczba pracujących emerytów wzrosła w ostatnich czterech latach aż o 30%, co przede wszystkim wynika z dobrej koniunktury gospodarczej, ale też korzystnych zasad łączenia pracy z pobieraniem świadczenia. Na tle Unii Europejskiej Polska ma obecnie jedną z najniższych (3,5 proc.) stopę bezrobocia, ale nadal jesteśmy krajem o jednym z najniższych wskaźników zatrudnienia, zwłaszcza wśród osób starszych. Dlatego podejmowanie pracy przez emerytów należy ocenić jako bardzo pozytywne zjawisko.  Dane ZUS dotyczące podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu pozwalają na pogłębioną analizę tego zjawiska w rozbiciu na sektory, regiony czy formy zatrudnienia.

Na koniec 2018 r. liczba pracujących emerytów wyniosła 742 tys. osób, co oznacza 30 proc. wzrost na przestrzeni ostatnich czterech lat. Chociaż nie były prowadzone badania przyczyn zainteresowania emerytów podjęciem pracy po przejściu na emeryturę, można przypuszczać, że istotna motywacja wynika z zainteresowania dodatkowymi dochodami przy bardzo korzystnych zasadach ubezpieczeń społecznych. Warto zwrócić uwagę na charakterystyczną dla ubezpieczeń społecznych preferencję, która polega na wyłączaniu z wnoszenia niektórych składek w przypadku tzw. zbiegu tytułów. Np. kiedy emeryt prowadzi działalność gospodarczą to podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, ale nie emerytalnemu i rentowym. Wydaje się, że dane potwierdzają to, że emeryci są świadomi tych preferencji. 29,2% pracujących emerytów prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i 25,8% pracuje na umowach zlecenia, a więc znacznie częściej korzystają z nietypowych form zatrudnienia, niż osoby w wieku produkcyjnym.

Raport (pdf 455kb) pokazuje też inne ciekawe prawidłowości. Wśród pracujących emerytów więcej jest kobiet (56%) niż mężczyzn (44%). Takie odwrócenie prawidłowości z okresu wieku produkcyjnego może wynikać z wielu przyczyn. Kobiety mając niższe świadczenia niż mężczyźni m.in. z powodu niższych zarobków, krótszego stażu pracy oraz niższego o 5 lat wieku emerytalnego, mają większą motywację do uzupełnienia swoich dochodów. Poza tym maleje udział sektorów opartych na pracy fizycznej, czyli tych w których dominują mężczyźni. Z danych sektorowych można wyciągnąć wiele ciekawych wniosków. Bardziej szczegółowa analiza pokazuje nadreprezentację udziału pracujących emerytów w niektórych specyficznych sekcjach wg klasyfikacji PKD. Np. w sekcji „działalność związana z obsługą rynku nieruchomości” na 1000 pracujących przypada aż 139 emerytów, czyli prawie trzykrotnie więcej niż przeciętnie dla całej gospodarki.

Niewątpliwie ten pierwszy raport przygotowany przez Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych ZUS stanowi cenny punkt odniesienia do dalszych pogłębionych analiz przydatnych dla przedsiębiorstw i administracji publicznej.

grafika - pracyjący emeryci

Dr Paweł Wojciechowski
Główny Ekonomista ZUS

Przeczytaj cały raport "Pracujący emeryci w 2018 r." (pdf 455kb)