Już za miesiąc rozpoczynają się wakacje. Pracownicy, jak co roku w okresie lipca i sierpnia będą mogli skorzystać z przysługującego im urlopu wypoczynkowego. Warto pamiętać, że rok 2026 jest korzystny dla pracowników, którzy w przeszłości pracowali na umowach cywilnoprawnych. Mogą oni wystąpić o przeliczenie stażu według nowych przepisów i znacząco zwiększyć sobie długość przysługującego urlopu.
» Wymiar urlopu wypoczynkowego 2026
Każdemu pracownikowi przysługuje ustawowo określona wysokość wymiaru urlopu wypoczynkowego. To przepisy KP wskazują na ile wolnego może liczyć zatrudniony w każdym roku kalendarzowym. Sprawdź z ilu dni wolnego możesz skorzystać w bieżącym roku.
Urlop 2026. Długość uzależniona od stażu pracy
Wysokość przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego w skali roku uzależniona jest od stażu pracy, do którego wlicza się również okres pobierania nauki. Urlop wypoczynkowy jest urlopem bezwzględnie obowiązującym, co oznacza, że pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.
Prawo do urlopu wypoczynkowego pracownika, który podejmuje pracę po raz pierwszy uzyskuje z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
Wymiar urlopu wypoczynkowego oznacza liczbę dni urlopu, jakie ma prawo wykorzystać pracownik i wynosi on:
- 20 dni – w przypadku pracownika zatrudnionego krócej niżeli 10 lat,
- 26 dni – w przypadku pracownika zatrudnionego co najmniej 10 lat.
W przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze pracy wysokość urlopu wypoczynkowego ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika.
Urlop wypoczynkowy. Co z nauką w szkole?
Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, oprócz stażu pracy wlicza się również okresy ukończonej nauki w:
- zasadniczej lub innej równorzędnej szkole zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
- średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
- średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat,
- średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
- szkoły policealnej – 6 lat,
- szkoły wyższej – 8 lat.
– okresy te nie podlegają sumowaniu.
Przykład 1
Pani Kasia ukończyła studia wyższe. Zaraz po studiach znalazła pracę i została zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Praca ta była jej pierwszą pracą na podstawie umowy o pracę. Pani Patrycji przysługiwać będzie 20 dni urlopu ponieważ jej staż pracy wynosi 8 lat (ukończona szkoła wyższa).
Przykład 2
Pan Jacek ukończył studia wyższe. Zaraz po studiach znalazł pracę i został zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W trakcie studiów zatrudniony był u trzech pracodawców na podstawie umowy o pracę. Łączny staż pracy na studiach u Pana Kamila wyniósł 2 lata. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy – wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika. W przypadku Pana Kamila oznacza to, że korzystniejsze było uwzględnienie ukończenia szkoły wyższej dające 8-letni staż pracy. Nie można jednak wziąć pod uwagę równolegle biegnącego zatrudnienia (praca w trakcie studiów).
Staż pracy 2026: korzystne zmiany dla JDG i umów cywilnoprawnych
Rok 2026 jest wyjątkowy pod względem zmian przepisów prawa. Wraz z początkiem roku zmieniły się bowiem zasady ustalania stażu pracy w firmach państwowych, a od maja zmiany objęły firmy prywatne. Zmiany umożliwiają zaliczenie do stażu pracy okresów zatrudnienia na umowach cywilnoprawnych, czy wykonywania pracy w ramach działalności gospodarczej. Czym to skutkuje?
Osoby, które pracowały w poprzednich latach na umowach cywilnoprawnych i mają ze względu na to mało urlopu wypoczynkowego – mogą wystąpić o jego przeliczenie. Umożliwiają to znowelizowane przepisy prawa.
Warto zastanowić się nad nowym rozwiązaniem bowiem może ono zwiększyć pracownikowi długość urlopu nawet o 6 dni. Jeżeli bowiem ZUS potwierdzi zwiększenie stażu pracy pracownika – pracodawca ma obowiązek wysłać go na tzw. urlop uzupełniający. Więcej o tym w artykule ,,Pracowałeś na zleceniu lub działalności? Sprawdź, czy 1 maja możesz zyskać dodatkowe dni urlopu”.
Więcej urlopu w 2026 roku? Konieczny wniosek o przeliczenie stażu
Aby uzyskać informację o tym, czy po zmianach przepisów przysługuje nam dłuższy staż pracy, a tym samym więcej urlopu wypoczynkowego, należy zgłosić się do ZUS o wydanie specjalnego zaświadczenia, które w drugiej kolejności należy przedstawić swojemu pracodawcy.
Kreator wniosku o tzw. stażowe udostępniony został na platformie eZUS. O tym, jak krok po kroku składać wniosek na stronie MRPiPS dostępnej tutaj.
Więcej urlopu jeszcze przed wakacjami? To możliwe …
Czy jest szansa na przeliczenie stażu i wydłużenie urlopu jeszcze przed wakacjami? Tak, ale trzeba się śpieszyć. Po złożeniu wniosku do ZUS o zaświadczenie – ma on 7 dni na jego wydanie. Zaświadczenie w drugiej kolejności przekazujemy do zakładu pracy. Po dostarczeniu dokumentów pracodawca powinien przeliczyć Twój staż niezwłocznie.