Majątek amortyzowany - środki trwałe

17.01.2012 10:00 (aktualizacja: )

Środki trwałe

Co podlega amortyzacji

Amortyzacja nie obejmuje całego posiadanego przez podatnika majątku. Amortyzacji podlegają wyłącznie składki stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania.

Nie można amortyzować (dla celów podatkowych) obcych składników majątku przejętych do używania na podstawie umów najmu, dzierżawy i umów podobnych. Natomiast po stronie finansującego umowy – amortyzacja może mieć miejsce. Istnieją jednak wyjątki omówione poniżej.

Możliwe są odpisy w przypadku współwłasności danego środka trwałego – wówczas amortyzacja możliwa jest w części, w której podmiot posiada udział we własności danego składnika majątku.

UWAGA!

W razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku; zasada ta nie ma zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie.

Amortyzacji podlegać mogą wyłącznie składniki nabyte i wytworzone, przekazane do używania. Składniki majątku, które nie zostały oddane do używania, aż do chwili rozpoczęcia amortyzacji, nie mogą być amortyzowane.
 

Na przykład
Podatnik nabył maszynę. Do rozpoczęcia używania niezbędne jest wyszkolenie pracowników (sprostanie przepisom BHP) oraz montaż maszyny na odpowiednim stanowisku pracy. Dopiero po wykonaniu tych czynności może on rozpocząć amortyzację.

 

Amortyzacji podlegają wyłącznie składniki zdatne do użytku. Środków trwałych, które nie mogą spełniać swojej roli – nie można rozliczać poprzez odpisy.

Amortyzacji podlegają wyłącznie składniki kompletne. Oznacza to, że nie można rozliczać w kosztach wydatków na wytworzenie środka trwałego przed dniem jego ukończenia.

Na przykład
Podatnik buduje przez 7 lat halę targową. Dopiero po jej ukończeniu może rozpocząć jej amortyzację, w zakresie podatku PIT inwestycja nieukończona nie może być amortyzowana w poszczególnych latach w związku z postępem prac.

 

Natomiast koszty inwestycji, które w toku prac zostały zaniechane podlegają rozliczeniu w kosztach wyłącznie przy ich likwidacji lub ich zbyciu.

W zakresie podatków dochodowych, amortyzować można:

  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,  
  • spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,  
  • prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,  
  • autorskie lub pokrewne prawa majątkowe,  
  • licencje,  
  • prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.), 
  • wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how),
  • powyżej wskazane składniki majątku niestanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy określonej leasingu, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami albo uprawnionymi do korzystania z tych wartości – jeżeli odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający,
  • wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze:
    • kupna,  
    • przyjęcia do odpłatnego korzystania, a odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, 
  • koszty prac rozwojowych zakończonych wynikiem pozytywnym, który może być wykorzystany na potrzeby działalności gospodarczej podatnika, jeżeli:
    • produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone, oraz 
    • techniczna przydatność produktu lub technologii została przez podatnika odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie podatnik podjął decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii, oraz 
    • z dokumentacji dotyczącej prac rozwojowych wynika, że koszty prac rozwojowych zostaną pokryte spodziewanymi przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii,  
  • budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,  
  • maszyny, urządzenia i środki transportu,  
  • inne przedmioty  
  • przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych,
  • budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie,  
  • budynki, maszyny, środki transportu i inne przedmioty, niestanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy leasingu zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników - jeżeli odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający 
  • tabor transportu morskiego w budowie (PKWiU 30.11). 

Istnieją przypadki, w których amortyzacja jest obowiązkowa bez względu na okres użytkowania. Dotyczy to wartości firmy, nabytej w drodze kupna lub przejęcia do odpłatnego wykorzystywania, gdzie odpisów dokonuje korzystający. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku kosztów prac rozwojowych zakończonych wynikiem pozytywnym.

Nie podlegają amortyzacji:

  • grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  • budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami lub lokale mieszkalne, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy, jeżeli podatnik nie podejmie decyzji o ich amortyzowaniu,
  • dzieła sztuki i eksponaty muzealne,
  • wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w inny sposób niż przez nabycie lub przejęcie do odpłatnego korzystania z odpisami amortyzacyjnymi dokonywanymi przez korzystającego,
  • składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane; w tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tę działalność.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 17-01-2012
  • data modyfikacji: 01-06-2015