Pobierz e-pity 2018

Leasing - środki trwałe

30.03.2012 10:00 (aktualizacja: )

Środki trwałe

Leasing

W typowej umowie leasingu (leasing operacyjny) rozliczanie odpisów amortyzacyjnych następuje po stronie finansującego (firmy oddającej składnik majątku leasingobiorcy do używania). Po stronie leasingującego (korzystającego) składnik majątku, koszty rozliczane są bez konieczności amortyzacji (rata amortyzacyjna, wydatki pośrednie, związane z leasingiem).

Leasing finansowy

Przez leasing rozumie się umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana „finansującym”, oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, zwanej „korzystającym”, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty

Leasing finansowy (odwrotny do leasingu operacyjnego) wystąpi, gdy:

  • umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony (dowolny, również krótszy niż 40% normatywnego okresu amortyzacji, co jest warunkiem w standardowej umowie leasingu);
  • suma ustalonych w umowie leasingu opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych;
  • umowa zawiera postanowienie, że w podstawowym okresie umowy leasingu:
    • odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, w przypadku gdy nie jest osobą fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej, albo
    • finansujący rezygnuje z dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej (leasing konsumencki).

Składnik majątku w leasingu finansowym należy traktować tak samo, jak standardowy środek trwały – zatem wprowadzić go do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (u rozliczających się ryczałtem – do wykazu środków trwałych) oraz poddać amortyzacji. Po zakończeniu leasingu składnik majątku podlega wykreśleniu z ewidencji. W przypadku wykupu przedmiotu leasingu, należy go wykreślić z ewidencji a następnie wprowadzić do niej ponownie. Poza wartością rat amortyzacyjnych korzystający rozliczać może w kosztach wartość odsetkową (wypłacaną na rzecz finansującego). Ta część wydatku rozliczana jest bezpośrednio w kosztach, nie trzeba jej amortyzować.

Jeżeli wysokość kwoty spłaty wartości środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych przypadających na poszczególne opłaty nie jest określona w umowie leasingu, ustala się ją proporcjonalnie do okresu trwania tej umowy. Stąd jeżeli umowa nie zawiera postanowień co do tej wartości – należy ją określić proporcjonalnie do okresu tej umowy (zgodnie z jej długością, wynikającą z zapisów).

Wszystkie wydatki początkowe (np. ubezpieczenie, koszty transportu) związane z przyjęciem przedmiotu leasingu do używania, poniesione przed przyjęciem składnika majątku do używania, zwiększają jego wartość początkową. Nie rozlicza się ich bezpośrednio w kosztach. Koszty pośrednie, nie dotyczące przekazania do używania mogą być rozliczane bezpośrednio (wliczane w koszty bez amortyzacji).

Na wartość początkową wpływa również kwota wykupu, jeżeli jest ona w umowie przewidziana. Podobnie wartość początkową podwyższa wartość podatku VAT, który u podatnika nie może podlegać odliczeniu.

Wartość stawek amortyzacyjnych w pewnych przypadkach może być modyfikowana. Jeżeli umowy dotyczą środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 Klasyfikacji i zostały zawarte na okres co najmniej 60 miesięcy oraz odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, podatnik może:

  • stosować zasady określone standardowo w art. 22h ust 1 ustawy o PIT – czyli rozliczać raty amortyzacyjne od miesiąca następującego po miesiącu wprowadzenia do ewidencji, do miesiąca, w którym nastąpi pełne zamortyzowanie wartości początkowej (do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór),
  • stosować stawki amortyzacyjne, ustalone w proporcji do okresu wynikającego z umowy (strony umownie ustalają długość), z wyjątkiem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o krótszym okresie amortyzacji niż okres trwania umowy.

Uwaga!

Po zakończeniu leasingu finansowego strony dowolnie mogą ukształtować wartość wykupu. Może ona odbiegać od wartości rynkowej. Jest to sytuacja bardziej korzystna niż w przypadku leasingu operacyjnego, gdzie musi nastąpić urealnienie wartości sprzedaży poleasingowej do wartości rynkowej.

Nie istnieją ograniczenia co do wyboru metody amortyzacji składników leasingowanych. Stosować należy takie same zasady, jak w przypadku standardowych składników majątku.

Jeżeli nastąpi zmiana, wygaśnięcie lub rozwiązanie umów, leasingu finansowego i w związku z tym nie zostanie przeniesiona na korzystającego własność środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, właściciel przejmując te składniki majątku określa ich wartość początkową stosując stawki amortyzacyjne zgodnie z art. 22g (standardowe ustalenie wartości początkowej), ustalone przed zawarciem pierwszej umowy leasingu, pomniejszoną o spłatę wartości początkowej (faktycznie otrzymaną przez finansującego w opłatach ustalonych w umowie leasingu równowartość wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych dokonanej w podstawowym okresie leasingu), oraz o sumę dokonanych przez siebie odpisów amortyzacyjnych - o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1.

Jeżeli natomiast dalej następuje wykorzystywanie pojazdu przez korzystającego – finansujący po upływie podstawowego okresu umowy leasingu finansujący oddaje korzystającemu do dalszego używania środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, będące przedmiotem umowy - przychodem finansującego i odpowiednio kosztem uzyskania przychodów korzystającego są opłaty ustalone przez strony, także wtedy, gdy odbiegają znacznie od wartości rynkowej.

Komercjalizacja i prywatyzacja - zasady szczególne

Od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych do odpłatnego korzystania, zgodnie z umowami zawartymi na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji, jeżeli z tych umów wynika prawo zakupu tych środków albo wartości przez korzystającego za cenę ustaloną w umowach, podatnicy dokonują odpisów amortyzacyjnych na zasadach określonych w art. 22h ust. 1. Stawki amortyzacyjne, z uwzględnieniem art. 22i i 22m, ustala się w proporcji do okresu wynikającego z umowy, z wyjątkiem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o krótszym okresie amortyzacji niż okres trwania umowy.

W przypadku nabycia tych składników majątku przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, następuje kontynuacja amortyzacji - podatnicy dokonują dalszych odpisów amortyzacyjnych od tych środków i wartości, kontynuując stosowanie zasad i stawek.

Umowa przedłużona powoduje obniżenie stawek - stawki odpisów amortyzacyjnych ulegają obniżeniu proporcjonalnie do okresu przedłużenia okresu obowiązywania umowy, z wyjątkiem środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych o okresie amortyzacji krótszym niż okres obowiązywania umowy; zasada ta ma zastosowanie wyłącznie do stawek odpisów amortyzacyjnych, dokonywanych od następnego miesiąca po miesiącu, w którym zmieniono umowę.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 30-03-2012
  • data modyfikacji: 01-06-2015